Raków – gmina wiejska w południowej części powiatu kieleckiego (województwo świętokrzyskie). W skład gminy wchodzi 28 wsi sołeckich, w tym siedziba gminy Raków.

Charakterystyka gminy Gmina zajmuje obszar o powierzchni 195 km² (19552 ha) - z czego 42% to użytki rolne, a 54% stanowią lasy. Gmina Raków od północnego wschodu graniczy z gminą Łagów, od północnego zachodu z gminą Daleszyce, od zachodu z gminą Pierzchnica, od południa i południowego wschodu z gminami: Szydłów, Staszów i Bogoria w powiecie staszowskim oraz gminą Iwaniska w powiecie opatowskim. Obszar gminy wchodzi w skład dwóch mezoregionów - Pogórza Szydłowskiego i Gór Świętokrzyskich. Przez centralną część gminy przepływa rzeka Czarna Staszowska.

Na terenie gminy dominują małe gospodarstwa rolne o wielokierunkowej produkcji, w których przeważa produkcja roślinna - zboża, ziemniaki i truskawki. Produkcja jest prowadzona metodami tradycyjnymi, w gospodarstwach charakteryzujących się dużą elastycznością produkcji w zależności od potrzeb rynku.

Główne kierunki rozwoju to przetwórstwo rolno-spożywcze i turystyka, nastawione na wykorzystanie walorów i zasobów naturalnych. Atuty gminy to: dobry stan środowiska naturalnego, urokliwe miejsca idealne do lokalizacji ośrodków wypoczynkowo-konferencyjnych, terapeutycznych, domów spokojnej starości. W Rakowie urodził się słynny astronom polski Stanisław Lubieniecki młodszy.

Historia Gmina Raków powstała 1 stycznia 1973 w powiecie staszowskim w województwie kieleckim w związku z reformą gminną. Objęła 28 sołectw: Bardo, Celiny, Chańcza, Dębno, Drogowle, Głuchów, Głuchów-Lasy, Jamno, Korzenno, Koziel, Lipiny, Mędrów, Nowa Huta, Ociesęki, Papiernia, Pągowiec, Pułaczów, Radostów, Raków, Rakówka, Rembów, Smyków, Szumsko-Kolonia, Szumsko, Wola Wąkopna, Wólka Pokłonna, Zalesie i ŻycinyUchwała Nr XVII/80/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 8 grudnia 1972 w sprawie utworzenia wspólnych rad narodowych dla miast nie stanowiących powiatów i gmin w województwie kieleckim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 9 grudnia 1972, Nr 26, Poz. 174)..

Obszar gminy był historycznie różnorodny i należał przed reforma 1954 doKielecki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 28, poz. 183Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa: gminy Drugnia w powiecie buskim (przd 1948 stopnickim) – Papiernia, gminy Kurozwęki w powiecie buskim (przd 1948 stopnickim) – Chańcza, gminy Potok w powiecie buskim (przd 1948 stopnickim) – Celiny, Głuchów, Głuchów-Lasy, Korzenno, Mędrów, Smyków i Życiny, gminy Cisów w powiecie kieleckim – Koziel, Ociesęki, Nowa Huta Cisowska i Wólka Pokłonna, gminy Rembów w powiecie opatowskim – Bardo, Dębno, Drogowle, Jamno, Lipiny, Pągowiec, Pułaczów, Radostów, Raków, Rakówka, Szumsko, Szumsko-Koloniam Wola Wąkopna i Zalesie.

W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie kieleckim.

Od 1999 gmina należy do powiatu kieleckiego w województwie świętokrzyskim.

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 5824 100 2847 48,9 2977 51,1gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 30,5 14,9 15,6 Miejscowości Tab. 2. Miejscowości podstawowe oraz ich integralne części w gminie Raków. SIMCNazwa miejscowościRodzaj miejscowościMiejscowość podstawowa Współrzędne0266057Antoniówosada wsiPułaczów0265891Arkuszówczęść wsiRakówka0265164Bardowieś0265170Bardo Dolneczęść wsiBardo0265187Bardo Górneczęść wsiBardo0266005Błonieczęść wsiGłuchów0265307Celinywieś0265313Chańczawieś0265827Choiny Radostowskieczęść wsiRadostów0266198Czarnaprzysiółek wsiWólka Pokłonna0265566Dąbrówkaprzysiółek wsiMędrów0265359Dębnowieś0265365Drogowlewieś1017103Dwórczęść wsiChańcza0266270Fąfaraczęść wsiŻyciny1017110Folwarkczęść wsiBardo0265997Głuchówwieś0265394Głuchów-Lasywieś0266146Górkiczęść wsiWola Wąkopna0265796Górki Radostowskieprzysiółek wsiPułaczów0265201Grabiecczęść wsiBardo0266011Graniceczęść wsiGłuchów0265589Grodnoprzysiółek wsiNowa Huta0265939Grunwaldówczęść wsiRembów0265595Igrzyczniaprzysiółek wsiNowa Huta0265431Jamnowieś0265900Jedlonkaczęść wsiRakówka0265454Józefów Rakowskiprzysiółek wsiJamno0266063Kajetanówosada leśnaSzumsko-Kolonia0266152Kierdonyczęść wsiWola Wąkopna0265916Kiniaczęść wsiRakówka0265483Korzennowieś0265514Kozielwieś0265320Kresyczęść wsiChańcza0265508Krośleczęść wsiKorzenno0265678Krzemionkaczęść wsiOciesęki0266070Laskiczęść wsiSzumsko0266086Leonówczęść wsiSzumsko1017126Lipicaprzysiółek wsiSmyków0265520Lipinywieś0265603Łapigroszprzysiółek wsiNowa Huta0265218Łysa Góraczęść wsiBardo0265684Madejeczęść wsiOciesęki0265224Marianówczęść wsiBardo0265550Mędrówwieś0265460Mochaprzysiółek wsiJamno0265230Modrzewieczęść wsiBardo0266229Modrzewinaczęść wsiZalesie0265690Mokradleczęść wsiOciesęki0266206Mokradleprzysiółek wsiWólka Pokłonna0265572Nowa Hutawieś0265709Nowa Wieśczęść wsiOciesęki0265537Nowa Wieśczęść wsiLipiny0266235Nowe Zalesieczęść wsiZalesie0265371Nowinyczęść wsiDrogowle0265945Nowy Rembówczęść wsiRembów0265649Ociesękiwieś0265715Olszownicaczęść wsiOciesęki0265750Papierniawieś1017132Pastwiskaczęść wsiWola Wąkopna0265773Pągowiecwieś0266028Piaskiczęść wsiGłuchów1017149Pod Klamkączęść wsiGłuchów-Lasy0265336Pod Łąkamiczęść wsiChańcza0265610Podgórzeprzysiółek wsiNowa Huta0265951Podgrodzieczęść wsiRembów0265490Podkorzennoosada wsiKorzenno0265342Podlesieczęść wsiChańcza0265253Podsadkowieczęść wsiBardo0265402Podwaleczęść wsiGłuchów-Lasy0266034Podwąsosieczęść wsiGłuchów0266092Podzalesieczęść wsiSzumsko0266241Porębaczęść wsiZalesie0265856Przedmieście-Radostówczęść wsiRadostów0265626Przymiarekprzysiółek wsiNowa Huta0266169Przymiarkiczęść wsiWola Wąkopna1017155Psikoraczęść wsiSzumsko0265780Pułaczówwieś0265810Radostówwieś0265879RakówwieśRaków0265885Rakówkawieś0265477Rakówkiprzysiółek wsiJamno0265922Rembówwieś0265862Rogatkaczęść wsiRadostów0265388Rudaczęść wsiDrogowle0265804Skrzynkiprzysiółek wsiPułaczów0265980Smykówwieś0265721Stara Hutaczęść wsiOciesęki0265543Stara Wieśczęść wsiLipiny0266258Stare Zalesieczęść wsiZalesie0265974Stary Rembówczęść wsiRembów0265419Stawkiczęść wsiGłuchów-Lasy0265260Stawyczęść wsiBardo0265738Sterczyznaczęść wsiOciesęki0266040Szumskowieś0266123Szumsko-Koloniawieś0265276Ugoryczęść wsiBardo0265744Wąkopyczęść wsiOciesęki0266117Wilcza Góraczęść wsiSzumsko0266175Wiszowiecczęść wsiWola Wąkopna0266130Wola Wąkopnawieś0265425Wólkaczęść wsiGłuchów-Lasy0266181Wólka Pokłonnawieś0265632Zagórzeprzysiółek wsiNowa Huta0265299Zagórzeczęść wsiBardo0266212Zalesiewieś1017178Zapoleczęść wsiWola Wąkopna0266264Życinywieś Źródła: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (xls), oraz , Zbiory danych państwowego rejestru nazw geograficznych -

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Raków w 2014 roku

Budżet Rysunek 1.1 Dochody ogółem w Gminie Raków w latach 1995-2010 (w zł) Tabela 1.1 Relacje działalności statutowej Gminy Raków w latach 1995-2010WYSZCZEGÓLNIENIE J. m. ROK 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010Dochody ogółemzł 3 574 543,- 4 786 203,- 5 448 084,- 6 492 290,- 6 648 560,- 8 424 596,- 8 134 046,- 8 280 541,- 10 160 753,- 11 627 113,- 12 885 438,- 15 539 200,24 14 386 527,15 16 138 100,49 20 729 249,29 16 211 577,37 ZNAK ± - + - + + + + + + + + - + - + -Nadwyżka/deficyt budżetowa(-y)zł 56 492,- 41 580,- 25 342,- 203 592,- 79 670,- 109 295,- 90 821,- 354 157,- 299 959,- 4 371 330,- 942 701,- 2 021 974,18 866 073,07 875 797,49 3 026 178,02 165 834,65 ZNAK Σ =Wydatki ogółemzł 3 518 051,- 4 827 783,- 5 422 742,- 6 695 882,- 6 728 230,- 8 533 891,- 8 224 867,- 8 634 698,- 10 460 712,- 15 998 443,- 13 828 139,- 13 517 226,06 15 252 600,22 15 262 303,- 23 755 427,31 16 045 742,72 Rysunek 1.2 Wydatki ogółem w Gminie Raków w latach 1995-2010 (w zł) Według danych z roku 2010 średni dochód na mieszkańca wynosił 2 874,90 zł (tj. — stan na 31 XII; przy 2 872,36 zł w zestawieniu na 30 VI); jednocześnie średnie wydatki na mieszkańca kształtowały się na poziomie 2 845,49 zł (tj. — stan na 31 XII; przy 2 842,97 zł w zestawieniu na 30 VI).

Geologia Na obszarze Gminy Raków można zobaczyć fragment bogatej przeszłości geologicznej Gór Świętokrzyskich. Północna jej część to wzniesienia należące do Pasma Orłowińskiego i Pasma Ociesęckiego zbudowane z utworów paleozoicznych, głównie pochodzących z kambru piaskowców, mułowców, iłowców i łupków. Lokalnie występują także utwory pochodzące z ordowiku, syluru i dewonu. W erze paleozoicznej miały miejsce zjawiska wulkaniczne, o czym świadczy odsłonięcie diabazów w Bardzie (odkryto tam nieznany dotychczas minerał, któremu nadano nazwę bardolit). Wzniesienia tych pasm mają łagodne kształty wydłużonych garbów i kopuł. Najwyższe z nich to Góra Zamkowa o wysokości 422 m n.p.m. Doliny rzeczne i wąwozy wytworzyły się na ogół w pęknięciach tektonicznych lub zostały wyżłobione w podatnych na erozję skałach (np. łupkach).

Południowa część gminy leżąca w obrębie Pogórza Szydłowskiego ma w podłożu utwory trzeciorzędowe (głównie wapienne), które pokrywają osady czwartorzędowe. Rzeka Czarna Staszowska i jej dopływ spowodowały rozczłonkowanie Pogórza przez wyżłobienie głębokich dolin o płaskim dnie i stromych zboczach dochodzących do 15 m wysokości. Pozostałością zlodowaceń plejstoceńskich są płaty glin zwałowych, piaski (rzeczne, ze żwirami, wydmowe), oraz pokrywy lessowe. Do najmłodszych osadów należą - występujące w dolinie rzek - mady, piaski oraz torfy (okolice Rakowa). Utwory czwartorzędowe zajmują największą część powierzchni gminy. W skałach osadowych można znaleźć wiele ciekawych skamieniałości takich jak: trylobity, graptolity, małże, ramienionogi i wiele innych.

Sołectwa Bardo, Celiny, Chańcza, Dębno, Drogowle, Głuchów, Głuchów-Lasy, Jamno, Korzenno, Koziel, Lipiny, Mędrów, Nowa Huta, Ociesęki, Papiernia, Pągowiec, Pułaczów, Radostów, Raków, Rakówka, Rembów, Smyków, Szumsko-Kolonia, Szumsko, Wola Wąkopna, Wólka Pokłonna, Zalesie, Życiny.

Przypisy BIP gminy, sołectwa

Linki zewnętrzne

Instancja PeerTube'a prowadzona przez gminę Raków