Wenzel Messenhauser na litografii Johanna (Hannsa) Hanfstängla (1849)|thumb Rozstrzelanie Messenhausera na litografii Eduarda Weixelgärtnera|thumb Cäsar Wenzel Georg Messenhauser (ur. 4 stycznia 1813 w Prościejowie, zm. 16 listopada 1848 w Wiedniu) – austriacki oficer i pisarz pochodzenia morawskiego, uczestnik powstania w Wiedniu w październiku 1848 roku. Publikował pod pseudonimami Wenzeslaw March, Ernst March i Johannes Erin.
Życiorys Wenzel Messenhauser był synem Simona Messenhausera i Josefy z domu Griesleitner. Jego ojciec służył jako dobosz w 10. Kompanii Fizylierów Pułku Piechoty Franciszka I, matka była sprzątaczką. Miał jedną siostręWenzel Messenhauser W: Neuer Nekrolog der Deutschen. Sechsundzwanzigster Jahrgang, 1848. Zweiter Theil. Weimar: Bernh. Friedr. Voigt, 1850 ss. 920-928.
W 1819 roku wstąpił do szkoły wojskowej (Regiments-Knabenerziehungshaus) przy 1 Pułku Piechoty, w 1829 został szeregowcem, w 1830 roku kapralem. Był samoukiem; jako pisarz zwrócił na siebie uwagę traktatem Schiefe Schlachtordnung. Publikował w czasopiśmie „Humorist” Moritza Gottlieba Saphira, spisał też historię 4 Pułku Piechoty. Napisał historię starożytności w dziesięciu tomach, która jednak nie znalazła wydawcy. W 1832 awansowany na chorążego w 15 Pułku Piechoty. W 1839 w stopniu podporucznika w 4 Pułku Piechoty, w 1840 został porucznikiem, w 1845 oberleutnantem (starszym porucznikiem). Zimą 1846 jego oddział został oddelegowany do Krakowa w celu stłumienia powstania. W 1847 roku stacjonował we Lwowie. Z powodu udziału w komitecie lwowskiej Gwardii Narodowej, po udzieleniu nagany i odbyciu kary trzech dni aresztu został 28 kwietnia 1848 roku zwolniony ze służby wojskowej. Poświęcił się wtedy pracy literackiej, próbował też wydawać czasopismo „Die Volkstribüne”, które nie spotkało się jednak z przychylnym przyjęciem i po czterech numerach przestało się ukazywać. Publikował na łamach „Sonntagsblätter” Frankla i „Die Gegenwart” SchumacheraMessenhauser (Wacław) W: Encyklopedyja powszechna. Tom 18. Warszawa, 1864 s. 391..
Podczas powstania w Wiedniu 12 października 1848 roku został wybrany na tymczasowego komendanta Gwardii Narodowej. Usiłował pośredniczyć między radykalnymi a umiarkowanymi stronnictwami powstańców. Po zdobyciu miasta przez feldmarszałka Alfreda Windisch-Grätz dobrowolnie stawił się na wezwanie komendanta miasta, mimo że mógł ratować się ucieczką, do czego go namawiano. Został aresztowany, skazany na śmierć przez doraźny sąd i rozstrzelany w fosie fortecznej. Nie zgodził się na zasłonięcie oczu i sam wydał rozkaz do strzału.
Jego narzeczoną była Valerie Peschkettel (zm. 1917), później zamężna za Andreasem Mikuliczem, ojcem Jana Mikulicza-Radeckiego. Jego szwagier Weidling po otrzymaniu wiadomości o śmierci Messenhausera podobno oszalał.
Był przychylny Polakom, interesował się polską historią i literaturą. Przetłumaczył na niemiecki Konrada Wallenroda (przekład ten jednak nie zachował się).
Część jego rękopisów przechowywana jest w wiedeńskiej Stadt- und Landesbibliothek i w Österreichische Nationalbibliothek.
Na jego cześć nazwano w Wiedniu ulicę (Wenzel-Messenhauser-Gasse). Poświęcono mu biografie i dramaty.
Dzieła Demosthenes: ein Trauerspiel in vier Acten. A. Strauss's sel. Witwe, 1841 Sieben Uhr (1843) Die modernen Argonauten. Wien, 1844 In Wien. Wien, 1845 Wildniss und Parkett. Wien, 1847 Die Polengräber. Leipzig 1848. (jako Wenzeslaw March) Erzählungen des österreichischen Hausfreundes (1848) Staatsbürgerlicher Rechtschatz. Tendler, 1848 Jak i gdzie Rossya jest straszną. Wolno przełożył Stanisław Mamot. Kraków, 1848 Ernste Geschichten (1849) Der Rathsherr: ein nationaler Roman. Adolph Wienbrack, 1849 Gold wiegt schwer: Trauerspiel in fünf Aufzügen. Wien, 1849
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Wenzel Messenhauser – dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Austriaccy pisarze Kategoria:Rewolucjoniści Kategoria:Wojskowi Cesarstwa Austriackiego Kategoria:Urodzeni w 1813 Kategoria:Zmarli w 1848 Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie