Nowogród Bobrzański – miasto w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, położone u ujścia Brzeźniczanki do Bobru. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nowogród Bobrzański. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. zielonogórskiego.
Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Nowogród Bobrzański liczył 5134 mieszkańców.
Położenie Pod względem historycznym miasto leży na pograniczu Śląska i Łużyc, jego wschodnia dzielnica Nowogród Bobrzański należy do Dolnego Śląska, w ramach którego od 1238 miała prawa miejskie i stanowiła samodzielne miastoZdzisław Kaczmarczyk, Początki miast polskich. Zagadnienia prawne, [w:] „Czasopismo Prawno-Historyczne”, t. 13, z. 2, red. nacz. Michał Sczaniecki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Poznań 1961, , s. 35., zaś jego zachodnia część Krzystkowice położona jest na Dolnych ŁużycachIrena Sochacka, Ludność wschodniej części Dolnych Łużyc w XIV–XVIII w., [w:] „Rocznik Lubuski”, t. 27, cz. 2: Przemiany ludnościowe na pograniczu lubuskim, red. nacz. Kazimierz Bartkiewicz, Lubuskie Towarzystwo Naukowe, Zielona Góra 2001, , s. 47., gdzie także była odrębną miejscowością, zaś w 1659 uzyskała prawa miejskie.
Historia
mały|lewo|Widok miasta około 1926 1 stycznia 1988 z obszaru dwóch, zdegradowanych w 1945 roku miast: większej terytorialnie, lewobrzeżnej wsi Krzystkowice (823 ha) i mniejszego, prawobrzeżnego Nowogrodu Bobrzańskiego (653 ha) zostało utworzone miasto Nowogród Bobrzański.. W ten sposób ani Krzystkowice nie zostały włączone do Nowogrodu, ani tylko sam Nowogród nie odzyskał praw miejskich, mimo że nowe miasto przejęło nazwę tylko prawobrzeżnego osiedla. Miasto stało się tzw. zlepieńcem dwóch odrębnych organizmów miejskichSzmytkie, R. (2009). Miasta-zlepieńce na Śląsku Dolnym i Opolskim. Wrocław: Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego Uniwersytetu Wrocławskiego..
Po połączeniu obu miejscowości w jedno miasto, stanowi ono przestrzennie niespójną całość (znaczna odległość między osiedlami bez fizycznej styczności). Ponadto obecny organizm miejski przecina historycznie utrwaloną granicę Śląska i ŁużycW. Drobek (2005). Disappearance of inner historical border (the case study of Nowogród Bobrzański, Poland), [w:] Koter, M., Heffner, K. (ed.) The role of borders in united Europe, Region and Regionalism, no. 7, vol. 2, s. 27–30..
Demografia thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców Nowogrodu Bobrzańskiego w 2014 roku
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP, z XIII wieku, w XV wieku, XVII wieku, w połowie XIX wieku plebania z końca XVII wieku kościół filialny pod wezwaniem św. Bartłomieja, z XIII/XIV wieku, w latach 1712–1720; murowany z kamienia i cegły; jednonawowy z prostokątnym prezbiterium cmentarz przykościelny domy, ul. Kościuszki 13, 15, 18, 19, z około 1800 roku dom, ul. Majowa 3, z końca XVIII wieku willa, ul. Młyńska 7, z 1902 roku domy, Rynek 6, 7, 8, 9, z około 1800 roku, XVIII wieku/XIX wieku inne zabytki: pozostałości niemieckiej fabryki zbrojeniowej.
Transport W Nowogrodzie Bobrzańskim znajdują się dwie stacje kolejowe: Nowogród Bobrzański i Nowogród Osiedle (w Krzystkowicach). Do miasta można dogodnie dojechać autobusem PKS. Miasto leży przy drodze krajowej nr 27 z Zielonej Góry do Żar. Jest węzłem komunikacyjnym pomiędzy Zieloną Górą a Żaganiem, Żarami i Lubskiem. Przez Nowogród prowadzi również trasa z Żagania do Krosna Odrzańskiego.
Około 15 km na północ od miasta znajduje się lądowisko Grabowiec.
Oświata Szkoła Podstawowa nr 1 w Nowogrodzie Bobrzańskim im. Janusza Korczaka Szkoła Podstawowa nr 2 w Nowogrodzie Bobrzańskim im. Henryka Brodatego
Wspólnoty wyznaniowe Kościół greckokatolicki – parafia Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny Kościół rzymskokatolicki – parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Sport Z połączenia Błękitnych Krzystkowice i Zielonych Bogaczów w 1978 roku powstał klub piłkarski Gminny Klub Sportowy „Fadom” Nowogród Bobrzański, którego sukcesami są m.in. występy w III poziomie rozgrywek piłkarskich w Polsce w latach 1982–1987. Klub rozgrywa mecze na Stadionie Miejskim przy ul. Fabrycznej w Nowogrodzie Bobrzańskim.
Ludzie związani z Nowogrodem Bobrzańskim
Przypisy
Linki zewnętrzne nowogrodbobrz.com.pl
Kategoria:Miasta w województwie lubuskim Kategoria:Miasta w Polsce, którym nadano prawa miejskie w XX wieku