Ważki (Odonata) są drapieżnymi owadami dwuśrodowiskowymi ściśle związanymi ze środowiskiem wodnym – larwy żyją w wodzie, a osobniki dorosłe (imagines) przebywają w pobliżu zbiorników z wodą stojącą lub płynącą. Mają bardzo dobrze rozwinięty aparat lotu i zmysł wzroku.
Badania ważek w Polsce sięgają początków polskiej entomologii (początek XIX wieku). Do 2007 roku wydano około 500 prac poświęconych ważkom Polski. Od 1998 roku polscy odonatolodzy są zrzeszeni w Sekcji Odonatologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego.
Do 2016 roku odonatofauna Polski liczyła 73 gatunki. Latem 2016 roku zaobserwowano obecność 74. gatunku – nomadki żółtawej (Pantala flavescens). Dwa gatunki (Coenagrion mercuriale i Gomphus pulchellus) zostały błędnie wykazane w starej literaturze, choć ich wystąpienie w Polsce uważa się za możliwe.
thumb|250px|Zestawienie skrzydeł ważek: Anisoptera (u góry) i Zygoptera Rząd Odonata reprezentowany jest w Polsce przez przedstawicieli 9 rodzin, w tym 5 zaliczanych do ważek różnoskrzydłych (Anisoptera), a 4 do równoskrzydłych (Zygoptera).
Znakiem 20px|link=Gatunek chroniony|Gatunek pod ochroną oznaczono gatunki objęte na terenie Polski ochroną ścisłą, a znakiem 20px|link=Ochrona częściowa|Gatunek pod ochroną częściową – ochroną częściową. Symbolami VU, EN i CR oznaczono odpowiednią kategorię zagrożenia danego gatunku określoną w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt: VU – gatunki wysokiego ryzyka narażone na wyginięcie ze względu na postępujący spadek populacyjny, EN – gatunki bardzo wysokiego ryzyka, silnie zagrożone wyginięciem w kraju, CR – gatunki skrajnie zagrożone, których liczebność zmalała w kraju do poziomu krytycznego.
W rubryce „Loty” podano przybliżone okresy lotów osobników dorosłych.
Ważki różnoskrzydłe (Anisoptera) Nazwa zwyczajowai systematyczna,status ochrony,kategoria zagrożenia Grafika Długość ciała (D),rozpiętość skrzydeł (R) Ubarwienie,cechy szczególne Preferowane siedliska, uwagi Loty Samiec Samica Rodzina: gadziogłówkowate (Gomphidae) gadziogłówka pospolita, g. zwyczajna(Gomphus vulgatissimus) center|140x100px center|140x100px D 46, R 66 nogi czarne wody płynące i jeziora V–VI gadziogłówka żółtonoga(Gomphus flavipes)20px|link=Ochrona częściowa|Gatunek pod ochroną częściową center|140x100px|alt=Młody samiec center|140x100px|alt=Młoda samica D 52, R 68 nogi żółto-czarne w pobliżu dużych, nizinnych rzek V–VIII trzepla zielona(Ophiogomphus cecilia)20px|link=Gatunek chroniony|Gatunek pod ochroną center|140x100px center|140x100px|alt=Samica D 57, R 78 przydatki samców proste, u samic 2 rożki między oczami nizinne i podgórskie cieki różnej wielkości VI–IX smaglec mniejszy(Onychogomphus forcipatus) center|140x100px center|140x100px D 50, R 65 żółto-czarne, przydatki samców zakrzywione wody płynące i jeziora VI–VIII Rodzina: szklarkowate (Corduliidae)miedziopierś górska,m. alpejska(Somatochlora alpestris)20px|link=Ochrona częściowa|Gatunek pod ochroną częściową EN center|140x100px D 46, R 66 wysokie torfowiska, oczka wodne; bardzo rzadki VI–VIImiedziopierś metaliczna,m. błyszcząca(Somatochlora metallica) center|140x100px center|140x100px D 54, R 76 gatunek pospolity V–IXmiedziopierś północna,m. arktyczna(Somatochlora arctica)20px|link=Ochrona częściowa|Gatunek pod ochroną częściową VU center|140x100px D 43, R 56 śródleśne torfowiska, gatunek bardzo rzadki VI–IX(V–VIII)miedziopierś żółtoplama(Somatochlora flavomaculata) center|140x100px center|140x100px D 48, R 74 VI–VIIIprzeniela dwuplama(Epitheca bimaculata) center|140x100px center|140x100px D 60, R 82 śródleśne jeziorka V–VIszklarka zielona(Cordulia aenea) center|140x100px center|140x100px D 52, R 72 dominuje kolor zielony wody różnego typu IV–VII Rodzina: szklarnikowate (Cordulegastridae)szklarnik górski(Cordulegaster bidentata) center|140x100px center|140x100px D 80, R 100 trójkąt potyliczny czarny na pogórzu i w górach VI–VIIIszklarnik leśny(Cordulegaster boltoni)20px|link=Ochrona częściowa|Gatunek pod ochroną częściową VU center|140x100px center|140x100px D 80, R 100 trójkąt potyliczny żółty niziny, szybko płynące potoki i rzeki VI–IX(VI–VIII) Rodzina: ważkowate (Libellulidae)lecicha białoznaczna(Orthetrum albistylum) center|140x100px center|140x100px D 50, R 78 ciepłe wody stojące V–VIIIlecicha mała(Orthetrum coerulescens) center|140x100px center|140x100px D 42, R 66 płytkie rowy, gatunek rzadki VI–VIIIlecicha południowa(Orthetrum brunneum) center|140x100px center|140x100px D 44, R 68 gatunek rzadki VI–VIIIlecicha pospolita(Orthetrum cancellatum) center|140x100px center|140x100px D 48, R 80 gatunek pospolity, nad jeziorami liczny V–VIIInomadka żółtawa(Pantala flavescens) center|140x100px center|140x100px D 45, R 85 po raz pierwszy stwierdzona w 2016 roku V–VIIIszablak krwisty(Sympetrum sanguineum) center|140x100px center|140x100px D 37, R 60 wody wszelkiego typu, pospolity w całym kraju VI–Xszablak podobny,s. późny(Sympetrum striolatum) center|140x100px center|140x100px D 41, R 60 płytkie, słabo zarośnięte zbiorniki VI–Xszablak południowy(Sympetrum meridionale) center|140x100px center|140x100px D 38, R 56 piaskowo-czerwonawy tułów samców małe, ciepłe wody stojące VI–IXszablak przepasany,s. przewiązany,s. górski(Sympetrum pedemontanum) center|140x100px center|140x100px D 32, R 55 brązowe przepaski na skrzydłach rzadki VII–IXszablak przypłaszczony(Sympetrum depressiusculum) center|140x100px center|140x100px D 36, R 56 płytkie, silnie zarośnięte wody stojące VI–Xszablak szkocki,s. czarny(Sympetrum danae) center|140x100px center|140x100px D 35, R 55 samce czarne wody stojące i wolno płynące, zwłaszcza torfowiskowe VI–IXszablak wędrowny,s. wiosenny(Sympetrum fonscolombei) center|140x100px center|140x100px D 38, R 60 pterostygma jasna, beżowa; samce mają odwłok czerwonoróżowy, nogi czarne płytkie, silnie nasłonecznione zbiorniki V–Xszablak zwyczajny(Sympetrum vulgatum) center|140x100px center|140x100px D 40, R 60 wody stojące, czasem wolno płynące VII–Xszablak żółty(Sympetrum flaveolum) center|140x100px center|140x100px D 37, R 60 wody stojące VI–Xszafranka czerwona(Crocothemis erythraea) center|140x100px center|140x100px D 40, R 66 wody stojące z gęstą roślinnością VI–Xważka czteroplama(Libellula quadrimaculata) center|140x100px center|140x100px D 45, R 76 wszystkie typy wód IV–VIIIważka płaskobrzucha(Libellula depressa) center|140x100px center|140x100px D 48, R 80 nad świeżo powstałymi zbiornikami V–VIIważka ruda,w. żółta(Libellula fulva) center|140x100px center|140x100px D 46, R 80 jeziora i kanały V–VIIzalotka białoczelna(Leucorrhinia albifrons)20px|link=Gatunek chroniony|Gatunek pod ochroną center|140x100px center|140x100px D 39, R 64 wody stojące V–VIIIzalotka czerwonawa(Leucorrhinia rubicunda) center|140x100px center|140x100px D 38, R 62 torfowiska IV–VIIzalotka spłaszczona(Leucorrhinia caudalis)20px|link=Gatunek chroniony|Gatunek pod ochroną center|140x100px center|140x100px D 36, R 65 wody stojące o bogatej roślinności V–VIIzalotka torfowcowa,z. wątpliwa(Leucorrhinia dubia) center|140x100px center|140x100px D 37, R 58 bagna, stawy i jeziora IV–VIIzalotka większa(Leucorrhinia pectoralis)20px|link=Gatunek chroniony|Gatunek pod ochroną center|140x100px center|140x100px D 38, R 66 głównie torfowiska V–VII Rodzina: żagnicowate (Aeshnidae)husarz mniejszy,h. ciemny,h. jeziorny(Anax parthenope) center|140x100px center|140x100px D 71, R 104 2 rożki na głowie samic wody stojące V–VIIIhusarz wędrowny(Hemianax ephippiger) center|140x100px center|140x100px D 69, R 100 V–Xhusarz władca(Anax imperator) center|140x100px center|140x100px D 76, R 110 wody stojące V–VIIIżagnica jesienna(Aeshna mixta) center|140x100px center|140x100px D 63, R 88 małe, płytkie zbiorniki VII–XIżagnica południowa(Aeshna affinis) center|140x100px center|140x100px D 60, R 86 ciepłe wody stojące VI–VIIżagnica północna(Aeshna caerulea)20px|link=Gatunek chroniony|Gatunek pod ochroną center|140x100px D 65, R 90 wysokogórskie torfowiska w Karkonoszach VIIżagnica ruda,żagiew ruda(Aeshna isoceles) center|140x100px center|140x100px małe zbiorniki V–VIżagnica sina(Aeshna cyanea) center|140x100px center|140x100px D 73, R 108 małe zbiorniki wody stojącej VI–XIżagnica torfowa,ż. sitowa(Aeshna juncea) center|140x100px center|140x100px D 70, R 95 głównie kwaśne wody torfowiskowe VI–IXżagnica torfowcowa(Aeshna subarctica)20px|link=Ochrona częściowa|Gatunek pod ochroną częściową center|140x100px center|140x100px D 68, R 92 torfowiska VII–IXżagnica wielka(Aeshna grandis) center|140x100px center|140x100px D 75, R 100 wody stojące i wolno płynące VI–IXżagnica zielona(Aeshna viridis)20px|link=Gatunek chroniony|Gatunek pod ochroną center|140x100px center|140x100px D 66, R 92 związana z osoką aloesowatą (Stratiotes aloides) VI–IXżagniczka zwyczajna(Brachytron pratense) center|140x100px center|140x100px D 63, R 75 wody stojące IV–VI
Ważki równoskrzydłe (Zygoptera)