Stanisław Leopold Szpinalski (ur. 15 listopada 1901 w Jekaterinodarze, zm. 12 czerwca 1957 w Paryżu) – polski pianista i pedagog, laureat II nagrody na I Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina.
Życiorys Młodość i wykształcenie Na fortepianie zaczął grać w wieku kilku lat pod kierunkiem ojca Franciszka, organisty. Wykształcenie muzyczne w stopniu początkowym uzyskał w Szkole Muzycznej w Rostowie nad Donem, następnie latach 1911–1918 studiował w Konserwatorium Moskiewskim w klasie fortepianu Karola Kippa, gdzie w kwietniu 1918 otrzymał dyplom wirtuozowski. Po zakończeniu I wojny światowej powrócił z rodziną do Polski i rozpoczął studia w Konserwatorium Warszawskim pod kierunkiem Józefa Turczyńskiego. W 1924 po otrzymaniu dyplomu z wyróżnieniem wyjechał do Paryża, by w latach 1925–1926 pogłębić swe umiejętności w zakresie gry fortepianowej, teorii i kompozycji. W latach 1928–1932 dodatkowe nauki pobierał u Ignacego Jana Paderewskiego.
Kariera pianistyczna W 1927 wystąpił na I Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina, gdzie zdobył II nagrodę. Cały Konkurs wygrał Rosjanin Lew Oborin. Sukces na Konkursie pozwolił Szpinalskiemu rozwinąć karierę. Do czasu wybuchu II wojny światowej wystąpił w Szwajcarii, Anglii, Niemczech, Kanadzie, Stanach Zjednoczonych, Hiszpanii, Belgii, Holandii i we Francji. W 1934 został profesorem, a od 1935 także dyrektorem w Konserwatorium im. Mieczysława Karłowicza w Wilnie.
W czasie II wojny światowej mieszkał w Wilnie. Po wojnie prowadził zajęcia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Łodzi i Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Poznaniu. W latach 1951–1957 był rektorem Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie. Do jego uczniów należeli m.in. Andrzej Czajkowski i Jerzy Godziszewski. W 1949 i 1955 był zapraszany do grona jurorów Konkursów Chopinowskich.
Zmarł w Paryżu, pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (Aleja Zasłużonych-1-72). mały|Grób Stanisława Szpinalskiego na cmentarzu Powązkowskim Repertuar Dysponował bogatym repertuarem, w którym znajdowały się utwory wielu polskich i zagranicznych kompozytorów. W trakcie swej kariery nagrał tylko trzy płyty (dla wytwórni Polskie Nagrania „Muza” i HMV).
Ordery i odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy (28 kwietnia 1955) „za wybitne osiągnięcia artystyczne i zasługi w zorganizowaniu V Międzynarodowego Konkursu im. Fryderyka Chopina”. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (16 lipca 1954) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (11 lipca 1951) „za zasługi w pracy zawodowej”. Złoty Krzyż Zasługi (1937) Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
Nagrody
Państwowa Nagroda Artystyczna I stopnia (zespołowa) za przygotowanie kandydatów do IV Międzynarodowego Konkursu im. Chopina (1950)
Zobacz też
Przypisy
Bibliografia
Jacek Jadacki. Stanisław Szpinalski. W: J. Jadacki, Szkice z teorii i historii muzyki. Lublin: Polihymnia 2026, s. 273-305.https://polihymnia.pl/1864-szkice-z-teorii-i-historii-muzyki-jacek-juliusz-jadacki.html
Kategoria:Absolwenci Konserwatorium Moskiewskiego Kategoria:Laureaci Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina Kategoria:Ludzie urodzeni w Krasnodarze Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani w alei zasłużonych na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy jurorzy Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina Kategoria:Polscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Polscy pianiści klasyczni Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina Kategoria:Urodzeni w 1901 Kategoria:Zmarli w 1957 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi