Spółgłoski boczne (spółgłoski lateralne, sonanty boczne) – ustne spółgłoski, najczęściej zwarto-otwarte, których artykulacyjną cechą jest utworzenie zwarcia w środkowej części jamy ustnej i przepływ powietrza bokami, z jednej lub obu stron języka.
Spółgłoskom bocznym są przeciwstawiane spółgłoski środkowe.
Lista spółgłosek bocznych [] – Spółgłoska półotwarta, boczna, dziąsłowa, dźwięczna [] – Spółgłoska półotwarta, boczna, zębowa, dźwięczna, welaryzowana [] – Spółgłoska uderzeniowa, boczna, dziąsłowa, dźwięczna [] – Spółgłoska uderzeniowa, boczna, szczytowa, dźwięczna [] – Spółgłoska półotwarta, boczna, szczytowa, dźwięczna [] – Spółgłoska półotwarta, boczna, podniebienna, dźwięczna [] – Spółgłoska półotwarta, boczna, miękkopodniebienna, dźwięczna [] – Spółgłoska półotwarta, szczelinowa, dziąsłowa, bezdźwięczna [] – Spółgłoska półotwarta, szczelinowa, dziąsłowa, dźwięczna [] – Spółgłoska półotwarta, zwarto-szczelinowa, dziąsłowa, bezdźwięczna [] – Spółgłoska półotwarta, zwarto-szczelinowa, dziąsłowa, dźwięczna
Spółgłoski boczne w językach świata Najbardziej rozpowszechnioną spółgłoską boczną jest [l]. Wiele języków, jak albański i do niedawna polski posiada również jej welaryzowany odpowiednik . W języku angielskim te dwie głoski są alofonami – [l] występuje w pozycji przed samogłoską, a [] w innych pozycjach. Języki wschodniosłowiańskie kontrastują [] i zmiękczone [], ale nie posiadają czystego [l].
Język walijski posiada spółgłoskę szczelinową boczną (IPA: []). Dźwięk ten, jak również odpowiadająca mu afrykata [], występują w indiańskich językach z rodzin na-dene, salisz i wakaskiej i w językach północnokaukaskich. Dźwięczny odpowiednik tej spółgłoski, [], występuje w języku zulu i adygejskim
Język japoński posiada spółgłoskę uderzeniową boczną dziąsłową. Analogiczna głoska, tyle że o artykulacji szczytowej występuje w języku paszto.
W językach khoisan występują mlaski boczne. W języku !xóõ jest ich aż 17.
Kategoria:Sposób artykulacji