thumb|240px|Rzeźba Fernando na wyspie Helgö Byczek Fernando (ang.: The Story of Ferdinand) – bajka autorstwa amerykańskiego twórcy literatury dziecięcej, Munro Leafa, wydana po raz pierwszy w 1936 roku. Na jej podstawie w wytwórni filmowej Walt Disney Animation Studios powstał w 1938 roku animowany film krótkometrażowy, nagrodzony Oscarem w swojej kategorii. W Polsce bajka znana jest przede wszystkim w przekładzie Ireny Tuwim (1939).
Munro Leaf napisał swój najbardziej znany utwór w ciągu czterdziestu minutEdwin Wolf (red.): Legacies of Genius: A Celebration of Philadelphia Libraries, Philadelphia 1988, , s. 96, pewnego deszczowego jesiennego popołudnia w 1935 roku. Pierwsze wydanie, ilustrowane czarno-białymi rysunkami jego przyjaciela, Roberta Lawsona, zostało opublikowane w 1936 roku przez wydawnictwo Viking Press. W związku ze swą fabułą, opowiadającą o spokojnym byku nie chcącym brać udziału w korridzie, gdzie trafił wbrew swej woli, bajka została odebrana jako utwór pacyfistyczny i anarchistyczny. Jej publikacja zbiegła się w czasie z wybuchem wojny domowej w Hiszpanii, co spowodowało, że caudillo Franco uznał ją za krytykującą jego działania i na długie lata zakazał jej wydawania. Z podobnych przyczyn bajka była objęta zakazem publikacji w III Rzeszy. Także w Stanach Zjednoczonych jej wymowa była negatywnie odbierana przez środowiska prawicowe. Pozytywnie oceniali ją między innymi Gandhi, Thomas Mann, Herbert George Wells czy Franklin Delano i Eleanor RooseveltowieAnita Silvey: 100 Best Books for Children, New York: Houghton Mifflin Books, 2004, , ss. 24-25.
Książka (kosztująca dolara za sztukę) została dobrze przyjęta przez czytelników: w 1936 roku sprzedało się 14 000 egzemplarzy, rok później 68 000 (według innych źródeł odpowiednio 15 000 i 80 000 egzemplarzy), zaś w 1938 roku Byczek Fernando stał się największym bestsellerem na amerykańskim rynku wydawniczymFerdinand, the Bull who loves flowers, is now a grownups' hero, w: Life z 21 lutego 1938, prześcigając Przeminęło z wiatrem. W tym samym roku powstał film animowany Ferdinand the Bull, nagrodzony Oscarem za najlepszy krótkometrażowy film animowany [dostęp 2010-08-30]. Spowodował on olbrzymi wzrost popularności postaci Fernando i sprzedaży zarówno książki, jak i wszelkich gadżetów z nim związanychFerdinand the Bull becomes a movie star, w: Life z 28 listopada 1938.
Tekst prozą Munro Leafa przetłumaczyła wierszem na język polski Irena Tuwim, nadając utworowi tytuł FernandoBiblioteka Jagiellońska [dostęp 2010-08-30]. Później powstały inne tłumaczenia oraz adaptacje teatralne. Byczek Fernando stał się również bohaterem jednej z piosenek zespołu Czerwone Gitary.
Oryginalny rękopis bajki z ilustracjami Roberta Lawsona przechowywany jest we Free Library w Filadelfii.
W 2017 powstał animowany film Fernando, bazujący na opowieści Munro Leafa.
Przypisy
Kategoria:Amerykańskie utwory dla dzieci i młodzieży Kategoria:Utwory literackie z 1936 Kategoria:Utwory literackie o zwierzętach