Josyp Iwanowycz Łozynski, , pol. Józef Łoziński (ur. 20 grudnia 1807 w Hurku, zm. 11 lipca 1889 w Jaworowie) – ksiądz greckokatolicki, ukraiński językoznawca, etnograf, publicysta, teolog, działacz społeczny, poseł do Sejmu Krajowego Galicji I kadencji (1861–1863).
Życiorys W 1831 ukończył lwowskie Greckokatolickie Seminarium Generalne i został wyświęcony na kapłana. Pracował jako wikary w Lisku, potem w Radochońcach. W 1838 roku został proboszczem w Medyce, a od 1848 roku do śmierci w Jaworowie.
Był zwolennikiem rozwoju literatury ukraińskiej na bazie języka ludowego, z zapisem fonetycznym. W 1834 wystąpił z propozycją zastosowania w języku ukraińskim alfabetu łacińskiego w napisanym w języku polskim artykule Abecadło i uwagi nad rozprawą abecadła polskiego do piśmiennictwa ruskiego, zapoczątkowując spór o ukraiński alfabet (azbuczną wojnę). W 1835 wydał łacinką zbiór zachodnioukraińskich pieśni weselnych „Ruskoje wesile”.
W 1846 opublikował po polsku jedną z pierwszych gramatyk języka ukraińskiego – Gramatyka języka ruskiego (małoruskiego). Po 1848 stał się przeciwnikiem idei rozwoju języka ukraińskiego, przyłączając się do ruchu moskalofilskiego, i promując jazyczie.
Wybrany do Sejmu Krajowego Galicji w IV kurii obwodu Przemyśl, z okręgu wyborczego Jaworów-Krakowiec, na miejsce Hryhorija Hynyłewycza, który nie przyjął mandatu ze względu na zdobycie mandatu w innym okręgu wyborczym.
Zobacz też łacinka ukraińska
Przypisy
Bibliografia Худаш М. Л., Із маловідомої мовозн. спадщини Й. І. Лозинського w «Мовознавство», 1989, #4. Худаш М. Л., Алфавітно-правописні принципи Й. І. Лозинського w: Лозинський Й. І. Укр. весілля, К. 1992. Енциклопедія українознавства, Lwów 1993, t. 4, s. 1374. „Wykaz Członków Sejmu krajowego królestwa Galicyi i Lodomeryi, tudzież wielkiego xięstwa Krakowskiego 1863”, Lwów 1863
Linki zewnętrzne
Kategoria:Duchowni Kościoła katolickiego obrządku bizantyjsko-ukraińskiego Kategoria:Ludzie związani z Jaworowem Kategoria:Ludzie związani z Medyką Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji I kadencji Kategoria:Ukraińscy językoznawcy Kategoria:Ukraińscy etnografowie Kategoria:Ukraińscy publicyści Kategoria:Ukraińscy działacze społeczni Kategoria:Urodzeni w 1807 Kategoria:Zmarli w 1889