Jednostka 8200 (hebr. 8200 יחידה, trb. Yehida shmone-Matayim, pol. jednostka osiem–dwieście) – izraelska jednostka Amanu odpowiedzialna m.in. za rozpoznanie łączności i tworzenie ofensywnego oprogramowania.

Charakterystyka thumb|Tablica pamiątkowa przy ulicy Sokołow 26 w dzielnicy Tel Awiwu – Jafie, upamiętniająca Shin Mem 2 (oddział wywiadowczy Hagany), z którego wywodzi się Jednostka 8200. Pierwotnie było tu mieszkanie Mordechaja Almoga, z którego dokonywano pierwszych podsłuchów rozmów brytyjskiej policji po złamaniu jej szyfrów w wyniku werbunku jednego z funkcjonariuszy thumb|Premier Golda Meir z szefem Amanu Aharonem Jariwem (pierwszy od prawej) wizytująca Jednostkę na Synaju w 1972 roku thumb|Ceremonia zmiany dowództwa Jednostki w 2021 roku, ze stanowiska ustąpił wtedy Assaf Kochan. Na scenie (po lewej, salutujący sztandarowi) Awiw Kochawi – Szef Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela thumb|Widok z podnóża Góry Avital, na jedną z siedzib jednostki (Wzgórza Golan) Sformowana w 1952 roku. Po szeregu konsolidacji (z jednostek: S.M.2, 818, 515, 848), na które największy wpływ miały wojna sześciodniowa i wojna Jom Kipur, przyjęła obecną nazwę. Po wojnie Jom Kipur znacznie dofinansowana, choć przed wybuchem wojny jej wczesne doniesienia pochodzące m.in. z inwigilacji rodzin radzieckich wojskowych, przez wiele miesięcy szkolących armię egipską, były ignorowane, co skutkowało spóźnioną reakcją Izraela w pierwszej fazie wojny. Cytowany przez Forbesa w 2016 roku, Yair Cohen – żołnierz Jednostki z ponad trzydziestoletnim stażem, w latach 2001–2005 jej dowódca, szacował, że 90% informacji wywiadowczych państwa Izrael pochodzi z działań operacyjnych Jednostki 8200.

Rozlokowana jest m.in. – kilka kilometrów od kibucu Urim na pustyni Negew (ujawniona przez „Le Monde diplomatique” w 2010 roku, baza nasłuchu o zasięgu ponadregionalnym); – w miejscowości Herzliya; – oraz w jej pobliżu przy węźle drogowym Glilot Junction (centrala Jednostki 8200 od 1954 roku, przeniesiona z Jafy). Oprócz tego znane są mniejsze bazy w: Ora, w Tel Avital (na Wzgórzach Golan), na górze Hermon i w Um-Hashiba na pustyni Synaj.

W jednostce służy co najmniej pięć tysięcy żołnierzy-studentów. Rekrutacja na stanowiska szeregowe do Jednostki 8200 przeprowadzana jest nie przez wysokich rangą oficerów, ale żołnierzy po dwudziestce, którzy poszukują osób zdolnych do przejęcia ich pracy. Nabór odbywa się pośród uczniów izraelskich szkół średnich, na trzy sposoby. Po pierwsze rozpatrywane są szkolne rekomendacje uczniów z całego kraju na podstawie wstępnego doboru przez nauczycieli i ocen z wybranych przedmiotów. Po czym do szkół zakwalifikowanych uczniów wysyłani są funkcjonariusze rekrutujący w celu przeprowadzenia bezpośredniej obserwacji. Drugim sposobem jest program izraelskiego ministerstwa edukacji „Gvahim”, w ramach którego od czwartej klasy wprowadzono zajęcia z programowania i robotyki. „Gvahim” obejmuje 70 szkół w zamożniejszych środowiskach centralnego Izraela. Trzecią możliwością jest program „Magshimim” wymagający indywidualnego zgłoszenia, podczas którego należy rozwiązać zadania matematyczne. Dotyczy on głównie szkół z nieuprzywilejowanych regionów (tj. południowa i północna część kraju). „Magshimim” jest finansowany przez państwo i fundację Rashi – prywatną organizację filantropijną zajmująca się wsparciem edukacji cybernetycznej wśród niezamożnej młodzieży w wieku od 15 do 18 roku życia. W trakcie „Magshimim” położony jest większy niż w pozostałych kanałach rekrutacji nacisk na pracę w domu. Zajęcia odbywają się po szkolnych lekcjach dwa razy w tygodniu po trzy godziny. Uczestniczący w programie mają zadawane 10 godzin tygodniowo pracy domowej w cyberprzestrzeni. Dwa razy w roku biorą udział w warsztatach, podczas których prezentują rozwiązania zadań postawionych wcześniej przez koordynatorów programu. Spośród trzech dróg umożliwiających dostanie się do Jednostki program „Magshimim” oceniany jest jako najbardziej promujący kreatywność i inwencję. Co roku do Jednostki 8200 wybieranych jest około dwustu uczniów i uczennic ze szczególnymi predyspozycjami do zaawansowanej matematyki i informatyki. Przez trzy lata mieszkają w bazach Jednostki, gdzie studiują i pracują przy coraz szerszym zakresie zadań. Otrzymują w ten sposób szansę na zdobycie wyższego wykształcenia trzy lata przed innymi rówieśnikami, ponieważ obowiązek odbycia zasadniczej służby wojskowej w innych jednostkach wyklucza jednoczesne studiowanie. 8200 jest niejawną jednostką, jednak w ostatnich latach – ze względów rekrutacyjnych – uświadomienia misji, prestiżu i szans zawodowych wśród uczniów, jak i z myślą o ich perspektywach zawodowych po opuszczeniu struktur wojska – funkcjonuje praktyka, że nie ściga się absolwentów Jednostki 8200 za upublicznianie faktu, że w niej służyli. Są to często założyciele znanych, dynamicznie rozwijających się firm, więc informacja o służbie w 8200 ma zachęcić młodych Izraelczyków do obrania tej samej ścieżki kariery. Byli żołnierze 8200 swobodnie zrzeszają się w publicznych stowarzyszeniach, powołują się na doświadczenie w szeregach Jednostki podczas publicznych wystąpień, np. prezentacjach osiągnięć firm, które później założyli, czy konferencjach technologicznych. W grudniu 2021 roku na konferencji Unicorn Forum Calcalist o rekrutacji i działalności żołnierzy opowiadał Assaf Kochan – od kwietnia 2017 do lutego 2021 roku dowódca Jednostki 8200. Przed nim Jednostką dowodził Ehud Schneerson.

Wybrane obszary działalności Kilka miesięcy po desancie komandosów izraelskich na statki tzw. „Flotylli Wolności” – które według organizatorów rejsu przewoziły jedynie aktywistów pokojowych i pomoc humanitarną, a według władz Izraela mogły służyć do przemytu sprzętu i półproduktów chemicznych dla terrorystów, w związku z czym nie otrzymały zgody na przypłynięcie do blokowanej przez Izrael Strefy Gazy (wskazano inny pobliski port z możliwością kontroli), i ostatecznie zostały siłowo przejęte – powszechnie znany z propalestyńskich sympatii (wyrażanych na łamach miesięcznika również przed i w czasie rejsów „Flotylli Wolności”), „Le Monde diplomatique” opublikował tekst autorstwa znanego dziennikarza śledczego – Nicky’a Hagera, w którym, powołując się na „źródła bliskie wywiadowi izraelskiemu”, opisał on część możliwości technicznych i kompetencji żołnierzy Jednostki 8200. I tak, według Hagera: – zajmuje się ona przechwytywaniem rozmów telefonicznych, e-maili i innych wiadomości z Bliskiego Wschodu, Europy, Afryki i Azji; – niektóre anteny jednostki na pustyni Negew monitorują żeglugę i mogły szpiegować statki „Flotylli” na kilka dni przed desantem; – przechwytuje ona sygnał z podmorskich kabli teleinformatycznych (szczególnie ze śródziemnomorskich łączących Izrael z Europą przez Sycylię); – ma stanowiska nasłuchowe w budynkach izraelskich ambasad za granicą; – dysponuje stanowiskami monitorującymi na terytoriach palestyńskich; – używa odrzutowców Gulfstream jako samolotów wywiadowczych. Innym obszarem szczególnej aktywności jednostki, według Hagera, jest przechwytywanie sygnałów większości satelitów na łuku orbitalnym rozciągającym się od Oceanu Indyjskiego po Atlantyk. Zdjęcia bazy na pustyni Negew zamieszczone w tekście Hagera pokazują 30 anten podsłuchowych, które, według konsultowanych przez autora ekspertów, czyni ją jedną z największych baz przechwytujących na świecie. Natomiast brytyjski dziennik „Financial Times” w połowie 2015 roku ocenił kompetencje izraelskiej Jednostki 8200 jako zbliżone do możliwości amerykańskiej National Security Agency i brytyjskiej Government Communications Headquarters, obejmując rozmaite obszary – od analizy informacji z domeny publicznej po wykorzystanie ludzkich operatorów i specjalnych danych wywiadowczych. Jej zasięg geograficzny – według dziennika – znajduje się głównie poza Izraelem. Obejmuje również terytoria palestyńskie. Profesor Peter Roberts z brytyjskiego Royal United Services Institute zwrócił uwagę na węższy zasięg operacyjny izraelskiej jednostki w porównaniu do NSA i GCHQ, przy czym analizy 8200 są bardziej wnikliwe. Z kolei osiadły w USA znany bloger i komentator medialny, od lat zajmujący się tematyką obronności Izraela – Richard Silverstein (autor bloga Tikun Olam, pol. Naprawić Świat), zwraca uwagę na ścisłą współpracę Jednostki z amerykańską NSA, czego przykładem jest wspólne prowadzenie bazy nasłuchowej „Ofrit” (którą Silverstein ujawnił w 2014 roku), na górze Skopus we wschodniej Jerozolimie, co ma znacznie poszerzać możliwości Jednostki w stosunku do tego, co opisał Hager w „Le Monde diplomatique” cztery lata wcześniej. Sama Dyrekcja Wywiadu Wojskowego Izraela definiuje zadania Jednostki 8200 jako opracowywanie i wykorzystanie narzędzi gromadzenia informacji oraz analiza, przetwarzanie i udostępnianie zebranych informacji odpowiednim urzędnikom. Według deklaracji urzędowej Jednostka działa we „wszystkich strefach”.

Stuxnet