Tymbark – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, siedziba gminy Tymbark.
Tymbark uzyskał lokację miejską w 1353 roku, zdegradowany w 1896 roku. Tymbark był miastem królewskim położonym w końcu XVI wieku w tenucie tymbarskiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
Położenie Wieś znajduje się niespełna 66 km na południowy wschód od Krakowa, oraz w odległości 10 km na zachód od Limanowej, przy linii kolejowej nr 104 i przy drodze krajowej nr 28. Tymbark położony jest w centralnej części Beskidu Wyspowego w dolinie rzeki Łososina i dolnej części uchodzącej do niej Słopniczanki, oraz na zboczach wzniesień: Paproć, Zęzów i Łopień.
Części wsi + Integralne części wsi Tymbark SIMC Nazwa Rodzaj0467548 Góry część wsi0467554 Kopana Droga część wsi0467560 Miasto część wsi0467583 Pasterniki część wsi0467643 Podlas przysiółek0467590 Podwisiołki część wsi0467608 Trawniki część wsi0467614 Węglarka część wsi0467620 Zawodzie część wsi0467637 Zęzów część wsi
Pochodzenie nazwy W roku 1353 na terenie dzisiejszego Tymbarku powstała parafia, erygowana przez króla Kazimierza Wielkiego, który następnie w roku 1357 lokował tu dla kolonistów niemieckich miasto Tannenberg. Pierwotna nazwa miasta (niem. „jodłowa góra”), jak i jego mieszkańcy ulegli następnie procesowi polonizacji.
Historia Miasto królewskie zostało założone przez Kazimierza III Wielkiego na prawie magdeburskim w 1353 roku. Zasadźcą był Hanco Dives, syn Jana Bogacza. Prawa miejskie Tymbark stracił w roku 1934.
W XIX w. kościele parafialnym w Tymbarku znajduje się zabytkowa sygnaturka „Katarzyna” z roku 1349, dzwon „Urban” z roku 1536, kamienna chrzcielnica z roku 1541 oraz XVII w. obraz świętej Anny Samotrzeć.
17 lipca 1929 prezydent Ignacy Mościcki odwiedził Tymbark.
W roku 1935 z inicjatywy nauczyciela Górskiej Szkoły Rolniczej w Łososinie Górnej, inż. Józefa Marka, założono Podhalańską Spółdzielnię Owocarsko-Warzywną, która z czasem rozwinęła się w duży zakład przetwórstwa owocowego, należący obecnie do spółki Tymbark.
Zabytki Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego.
Ratusz (urząd gminy); zespół dworsko-pałacowy obejmujący dwór, oranżerię i park; cmentarz z I wojny światowej nr 365; kaplica grobowa rodziny Myszkowskich.
Inne zabytki Kapliczka na Górach; kamienna kapliczka z figurą św. Floriana; liczne zabytkowe kapliczki i figurki; kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.
Sport Klub Sportowy Harnaś Tymbark – piłkarski klub sportowy założony 24 października 1949 roku przy Podhalańskiej Spółdzielni Owocarskiej; obecnie w klasie okręgowej. barwy żółto – zielone.
Ludzie związani z Tymbarkiem
Przypisy Anna Berdecka, Nowe lokacje miast królewskich w Małopolsce w latach 1333–1370 : chronologia i rozmieszczenie, w: Przegląd Historyczny, T. 65 (1974), z. 4, tabela 1 po s. 617.
„Hanco Dives, mieszcznin sądecki, syn Jana Bogacza, w roku 1340 jest nazwany „locator villarum super Fluvium dictum Biała” i on lokuje w tym roku Grybów czy Tymbark.”, [w:] Rocznik krakowski, 1913, tomy 15-16 str. 82.
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (). Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 78–79. GUS. Rejestr TERYT. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 95.
Linki zewnętrzne Gmina Tymbark
Kategoria:Dawne miasta w województwie małopolskim Kategoria:Miasta królewskie I Rzeczypospolitej (województwo krakowskie) Kategoria:Miasta lokowane przez Kazimierza III Wielkiego Kategoria:Miasta polskie lokowane na prawie magdeburskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XIV wieku Kategoria:Wsie w powiecie limanowskim