Poznańska Fabryka Maszyn Żniwnych „Agromet”

thumb|widok od strony Ronda Starołęka Poznańska Fabryka Maszyn Żniwnych „Agromet” – w latach Polski Ludowej jeden z większych państwowych zakładów produkcyjnych w Poznaniujako drugi w kolejności po HCP, Ziółek Bogumił: Osiągnięcia Poznania w świetle dorobku 25-lecia Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, w: Kronika Miasta Poznania 3/1969, s. 9; on-line: Pogorzelski Zbigniew: Zagadnienia kooperacji w przemyśle maszynowo-metalowym Poznania, w: Kronika Miasta Poznania 2/1970, s. 6; on-line: Pogorzelski Zbigniew: Przemysł uspołeczniony w Poznaniu (1946-1975), w: Kronika Miasta Poznania 3/1975, s. 15; on-line: , w momencie powstania największa fabryka maszyn żniwnych w PolsceBarciński Florian: Poznań 20-lecia i Poznań w Polsce Ludowej, w: Kronika Miasta Poznania wydanie za 1951-56, s. 25; on-line: , od 19 maja 1992 roku w upadłości.

Historia Decyzja Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 30 listopada 1950 roku w sprawie zatwierdzenia założeń projektu „Budowy Fabryki Maszyn Żniwnych w Poznaniu”, była uznawana za początek budowy projektowanego zakładu produkcji maszyn. Fabryka powstała w ramach planu sześcioletniego. Jej położenie w Poznaniu, na polach pomiędzy Ratajami a Starołęką było celowe i przemyślane. Chodziło o pełne wykorzystanie budynków, wyposażenia i wykwalifikowanej kadry istniejących już firm: Zakładu Produkcyjnego im. 15 grudnia oraz Warsztatów Remontowych Technicznej Obsługi Rolnictwa (podległych Ministerstwu Rolnictwa). W 1951 roku przystąpiono do wstępnych prac przygotowawczych. Projekt Zakładu wykonało Wszechzwiązkowe Zjednoczenie Eksportowo-Importowe „Technoeksport” w Moskwie, natomiast jego adaptacją zajął się „Prozamet” w Warszawie. Budowę zakładu przeprowadziło Poznańskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego. Już w latach 1952−1954 wybudowano wszystkie podstawowe wydziały produkcyjne i pomocnicze. Najważniejsze urządzenia oraz park maszynowy dostarczył Związek Radziecki, produkowane urządzenia także były na licencji radzieckiejWysocki Tadeusz, Ziętek Henryk: Obchody 50 rocznicy Wielkiej Rewolucji Październikowej , w: Kronika Miasta Poznania 2/1968, s. 7; on-line: . Podstawę prawną powstającej fabryki stanowiło Zarządzenie Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia 21 marca 1952 roku, powołujące przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą „Poznańska Fabryka Maszyn Żniwnych w budowie”.

Umownie za datę powstania zakładu uznaje się 24 września 1953 roku, wtedy właśnie rozpoczęła się działalność eksploatacyjna PFMŻ. Już pod koniec tego samego roku z fabryki „wyszły” pierwsze produkty – było to 15 snopowiązałek ciągnikowych WC-1 (rok później było to już prawie 1400 sztuk). 11 grudnia 1954 uruchomiona została odlewniaWydarzenia, w: Kronika Miasta Poznania wydanie za 1951-56, s. 171-172; on-line: . Według początkowych założeń projektowych w przedsiębiorstwie przewidziana była tylko produkcja snopowiązałek (konnych i ciągnikowych). Jednakże na skutek stopniowego przechodzenia polskiego rolnictwa na kombajnowy zbiór zbóż i związanego z tym rozwoju produkcji kombajnów zbożowych w płockiej Fabryce Maszyn Żniwnych, przewidziano spadek zapotrzebowania na snopowiązałki. W zaistniałej sytuacji w roku 1960 rozpoczęto zmianę specjalizacji produkcji, fabryka nastawiła się na zaopatrywanie rynku w maszyny do zbioru i przygotowywania zielonek. Taka decyzja wymusiła doskonalenie i stosowanie najnowocześniejszych metod wytwarzania maszyn, jak i podnoszenie ich jakości. Konstruowano kolejne maszyny i urządzenia. W pierwszych dwudziestu latach działalności średnio na jeden rok przypadało uruchomienie produkcji jednej nowej maszyny, co było dość znaczącym osiągnięciem.

W 1956 pracownicy zakładu brali udział w wydarzeniach Poznańskiego CzerwcaPoznań 56 - mapa interaktywna - od godziny 8.00; w: Miejski Informator Multimedialny.

Na początku lat 70. XX wieku fabryka zatrudniała ponad 2 800 pracownikówKotulski Zbigniew: Dzielnica Nowe Miasto, w: Kronika Miasta Poznania 2/1973, s. 10; on-line: , zatrudniani byli także uczniowiePogorzelski Zbigniew: Uczniowie w przemyśle Poznania, w: Kronika Miasta Poznania 3/1973, s. 26; on-line: . Przy fabryce działał Klub Sportowy „Przemysław” do którego należało ponad 2 200 członków (sekcje: piłki nożnej, piłki ręcznej kobiet, piłki siatkowej kobiet)Kotulski Zbigniew: Dzielnica Nowe Miasto, w: Kronika Miasta Poznania 2/1973, s. 15; on-line: . Fabryka była członkiem prawnym Towarzystwa Rozwoju Ziem ZachodnichBartkowiak Tadeusz: Towarzystwo Rozwoju Ziem Zachodnich, w: Kronika Miasta Poznania 1/1971, s. 25; on-line: . 13 stycznia 1986 roku, po 3 miesiącach od podpisania kooperacyjnej umowy z jugosłowiańską firmą Tomo Vinković, rozpoczęto montaż miniciągnika TV-521 o mocy 21 KM.Czasopismo "Traktor" 4/1986

Po wielu latach świetności poznańskiej fabryki nadeszły cięższe czasy. 2 września 1989 roku, na bazie odlewni PFMŻ z udziałem kapitału austriackiego, powstała firma Ferrexhttps://www.ferrex.pl/historia-ferrex. Zmiany społeczno-gospodarcze na przełomie lat 1989/1990 bardzo niekorzystnie wpłynęły na zainteresowanie i sprzedaż nowych maszyn produkowanych w poznańskich zakładach. Główni odbiorcy – Państwowe Gospodarstwa Rolne zostały zlikwidowane, a rolnikom posiadającym własne gospodarstwa bardziej opłacało się kupować używane maszyny. Pomimo podjętych prób nie udało się uchronić Poznańskiej Fabryki Maszyn Żniwnych od upadłości. 3 grudnia 1991 roku dyrektor PFMŻ inż. Edward Klim wystąpił do poznańskiego sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości kierowanej przez niego fabryki. Podstawowa działalność zakładu – produkcja maszyn rolniczych – była kontynuowana przez utworzoną 22 lipca 1991 r. spółkę Sanpoz. Pozostałą działalność firmy kontynuowały takie firmy jak Nagros – narzędziownia kontynuująca działalność w zakresie produkcji i sprzedaży obrabiarek i usług, Agrosoc – zarządzanie obiektami wypoczynkowymi i terenami rekreacyjnymi, której głównymi udziałowcami stali się związki zawodowe pracowników i sami pracownicy.

Charakterystyka produkcji mały|Sieczkarnia samojezdna Orkan Z310

mały|250px|Sieczkarnia z serii Z350 Przez niespełna 40 lat aktywnej działalności zakład zaopatrywał w maszyny rolnicze zarówno polski rynek jak i zagraniczny. Maszyny trafiały do krajów socjalistycznych, m.in. ZSRR, Czechosłowacji, Jugosławii, Albanii, Bułgarii jak i również do Republiki Federalnej Niemiec czy Holandii.

Poznańska Fabryka Maszyn Żniwnych zajmowała się produkcją: snopowiązałek ciągnikowych: WC-1, WC-5, snopowiązałek konnych,

pras stacjonarnych: PS1, PS2, wyrywaczy lnu, roztrząsaczy pokosów, kosiarek zawieszanych, kosiarek rotacyjnych: Z036, Z071, Z072, przyczep samozbierających: T050, bijakowych ścinaczy zielonek: Z302 Orkan 2 (SKH2), sieczkarni zaczepianych: Z305 (KS1p), sieczkarni samojezdnych Orkan: Z310 (KS1s), Z320 (KS2s), Z325, Z330 (KS3s), Z340, Z350 oraz Z350/1, Z350/2, Z350/3. zamiatarekSprawozdania, w: Kronika Miasta Poznania 4/1971, s. 172; on-line:

Dyrektorzy Zenon Jelukhttps://www.wbc.poznan.pl/Content/515192/GW_1962_Wyd.AB_0212.pdf Jan Wdowiakhttps://www.wbc.poznan.pl/Content/558238/GW_1975_Wyd_A_0184.pdf Jerzy Wiśnioshttps://www.wbc.poznan.pl/Content/577810/GW_1980_Wyd.A_0066.pdf Edward Klim

Przypisy

Bibliografia Zbigniew Snusz, Nowe Miasto – najbardziej uprzemysłowiona dzielnica Poznania, mmpoznan.pl Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA NOT: „Maszyny i ciągniki rolnicze”

Agromet Kategoria:Producenci maszyn rolniczych Kategoria:Producenci sieczkarni samojezdnych Kategoria:Starołęka