Grenoble (, , ; średniowieczny oksyt. Grasanòbol; ) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Isère. Przez miasto przepływa rzeka Isère.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 158 000 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 8315 osób/km² (wśród 2880 gmin regionu Rodan-Alpy Grenoble plasuje się na 3. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 592.). W spisie z 2016 roku Grenoble miało 158 180 mieszkańców, podczas gdy populacja aglomeracji Grenoble (po francusku: aire urbaine de Grenoble lub „agglomération grenobloise”) wynosiła 687 985, co czyni ją największą metropolią w Alpach, wyprzedzając Innsbruck i Bolzano. Miasto, jako znaczące europejskie centrum naukowe, reklamuje się jako „stolica Alp” ze względu na swoją wielkość i bliskość gór. Wiele gmin podmiejskich, które tworzą pozostałą część obszaru metropolitalnego, obejmuje cztery z populacją przekraczającą 20 000: Saint-Martin-d’Hères, Échirolles, Fontaine i Voiron.

Specyfika miasta Grenoble jest jednym z największych francuskich centrów naukowych – kształci się tu około 60 000 studentów, szczególnie w dziedzinach nauk ścisłych.

Miasto posiada trzy uniwersytety: Université Joseph Fourier – UJF (nauki ścisłe, techniczne, medycyna i farmacja) – Grenoble 1; Université Pierre Mendès France – UPMF (nauki społeczne i humanistyczne) – Grenoble 2 (tutaj również Institut d’études politiques de Grenoble); Université Stendhal (języki, literatury, komunikacja) – Grenoble 3; Od 1 stycznia 2016 roku trzy uniwersytety połączono w jeden Université Grenoble Alpes (UGA).

oraz politechnikę – Institut national polytechnique de Grenoble (INPG) i szkołę zarządzania – Grenoble École de Management. Utworzono tam także strukturę o nazwie Minatec, której ambicją jest stanie się centrum innowacji w dziedzinie nanotechnologii (Pôle d’Innovation et d’expertise pour les micro et nanotechnologies).

W sierpniu 2004 tygodnik Time nazwał Grenoble, w uznaniu rozwoju jego potencjału naukowego, „małym wielkim miastem”, zaliczając je do kilku najbardziej prężnych miejsc w Europie„Grenoble: Little Big Town”, 8 wrz. 2004, Time Europe Magazine; cf. www.nanoforum.org..

Znajduje się tam także centrum badań nuklearnych Centre d’études nucléaires de Grenoble.

Atrakcje turystyczne thumb|Bastylia widziana ze strony Grenoble thumb|Rzeka Isère i kolejka linowa Twierdza Bastylia (fr. Fort de Bastille) z końca XVI wieku Kolej linowa do twierdzy, uruchomiona w 1934 roku Palais de Justice – dawna siedziba parlamentu Delfinatu Katedra Notre-Dame – sięgająca początkami XI w. Église St-Laurent – kościół zbudowany przez pierwszych chrześcijan (muzeum archeologiczne od 1986 roku) Église St-André – dawna kaplica Delfinów z XIII w. Église Saint-Louis – kościół zbudowany w ostatniej dekadzie XVII w.; w kaplicy św. Jana Chrzciciela została pochowana w 1769 r. Anna Orzelska, naturalna córka króla polskiego Augusta II Mocnego. Porte de France – dawna brama miejska Porte Saint-Laurent – dawna brama miejska Musée de Grenoble Muzeum Delfinatu (fr. Musée Dauphinois) Musée Stendhal – muzeum Stendhala w dawnym ratuszu Ogród Delfinów (fr. Jardin des Dauphins) i park Guy Pape – ogród i park spacerowy położony nad rzeką Isère, u stóp wzgórza Bastylii. Oferuje piękne widoki na skalne zerwy dominującego nad nim od wschodu fortu Rabot. W dolnej części ogrodu brązowy posąg konny Philis de La Charce, na poły legendarnej przywódczyni zbrojnego oporu mieszkańców Delfinatu przeciw najazdowi sabaudzkiemu w 1692 roku, dłuta paryskiego rzeźbiarza Daniela Campagne’a. Hale Świętej Klary (fr. Les Halles Sainte-Claire) – atrakcja dla smakoszy kuchni francuskiej, można tu znaleźć wszystko, począwszy od wyrobów piekarniczych i cukierniczych, przez masarskie oraz rybne, aż po regionalne. Budynek warto zwiedzić także dla jego walorów architektonicznych. Hale zostały zbudowane w 1874 roku w miejsce klasztoru klarysek. Wieża Perreta (fr. La Tour Perret) – wieża obserwacja znajdująca się w parku Paul Mistral. Zbudowana na wystawę Biała Woda i Turystyka (fr. l’Houille Blanche et le Tourisme) w 1925 roku przez Augusta Perret i jego braci. Mierzy 82 m wysokości. Została zaklasyfikowana jako pomnik narodowy w 1998 roku.

Transport

Węzeł Wiedzy i Innowacji EIT Grenoble jest jednym z centrów Węzła Wiedzy i Innowacji (Sustainable Energy) Europejskiego Instytutu Technologicznego. W projekcie uczestniczą też uczelnie i przedsiębiorstwa z Hiszpanii, Holandii, Niemiec, Polski (polskim koordynatorem projektu jest krakowska AGH) i Szwecji. Udział w projekcie pozwala na tworzenie zupełnie nowych technologii i ich transfer do biznesu na ogromną skalę. Na badania wykorzystywane w biznesie przypadnie 120 mln euro rocznie.

Centra Węzła Wiedzy i Innowacji – KIC Inno Energy: CC Germany: Karlsruhe, CC Alps Valleys: Grenoble, CC Benelux: Eindhoven / Leuven, CC Iberia: Barcelona, CC PolandPlus: Kraków, CC Sweden: Sztokholm

Miasta partnerskie Kowno, Litwa Katania, Włochy Innsbruck, Austria Essen, Niemcy Halle (Saale), Niemcy Kiszyniów, Mołdawia Oksford, Wielka Brytania Rehovot, Izrael Phoenix, Stany Zjednoczone Pecz, Węgry Safakis, Tunezja Konstantyna, Algieria Corato, Włochy

Ludzie związani z Grenoble

Zobacz też Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1968

Przypisy

Linki zewnętrzne Wirtualna wystawa fotografii pt. „Wspomnienia z Grenoble” INSEE urząd statystyczny

Kategoria:Miejscowości olimpijskie, gospodarze igrzysk zimowych Kategoria:Francuskie ośrodki narciarskie Kategoria:Miejscowości w departamencie Isère Kategoria:Miasta w regionie Owernia-Rodan-Alpy