Parafia pw. Świętego Jana Chrzciciela w Sadownem – rzymskokatolicka parafia należąca do dekanatu Łochów, diecezji drohiczyńskiej, metropolii białostockiej. Parafię prowadzą księża diecezjalni.
Historia Parafię erygowała kapituła kolegiaty warszawskiej, wydając akt erekcyjny w Pułtusku 13 września 1524. Powodem była zbyt duża odległość od kościoła parafialnego w Broku. Kapituła nadała plebanowi cztery włóki ziemi, dziesięciny z Kołodziąża i Sadownego, prawo do łowienia ryb w Bugu i w stawie Jaź oraz korzystania z lasów. W maju 1525 przy udziale niemal całej kapituły odbyło się poświęcenie świątyni. Był to drewniany kościółek. Pierwszym plebanem został mianowany 6 października 1525 ks. Jan Drogoszewski z Drogoszewa. Po nim, od 1530, w Sadownem służył ks. Jan Poddębek. Na wniosek ks. Walentego Jeziorkowskiego, proboszcza w latach 1560–1581, w 1580 kapituła warszawska rozszerzyła uposażenia kościoła sadowieńskiego. Pod koniec XVII wieku do Sadownego dotarli też osadnicy kurpiowscy z Puszczy Zielonej, zasiedlający za sprawą biskupów płockich opustoszałą po wojnach północnych pobliską Puszczę Białą.
Zadanie wystawienia nowego kościoła otrzymał zarządca dóbr raźnieńskich (do 1748) – prałat i delegat kapituły warszawskiej ks. Antoni Kazimierz Ostrowski. W 1747 wystawił tymczasową kaplicę i plebanię. W 1748 – na miejscu poprzedniego kościoła – zbudował drewniany kościół na podmurowaniu z dwiema wieżami noszący wezwanie św. Jana Chrzciciela i św. Kazimierza. Jego konsekracji dokonał 17 lipca 1803 prepozyt jadowski ks. Franciszek Remigiusz Zambrzycki z Zambrzyc, biskup tytularny Dardanus (od 1781), sufragan kijowski (1781–ok. 1816). W latach 1729–1751 proboszczem w Sadownem był ks. Antoni Paweł Zembrzuski. W dniu 15 stycznia 1793 kapituła warszawska zwiększyła fundusz kościoła. Postarał się o to ówczesny proboszcz ks. kan. Jakub Minaszowicz.
W 1816 dobra raźnieńskie, w tym Sadowne, rząd Księstwa Warszawskiego przekazał (za twierdzę zamojską) Stanisławowi Kostka hr. Zamoyjskiemu. Nabył je 6 grudnia 1824 Andrzej hr. Zamoyski. W 1834 przeprowadził gruntowny remont parafialnego kościoła. W latach 1827–1828 kosztem parafian i hr. Andrzeja Zamoyskiego koło kościoła powstała drewniana plebania (w 1983 wpisana do rejestru zabytków pod nr 340). Jest parterowa, na planie prostokąta, siedmioosobowa, z gankiem na osi.
W 1866, w ramach represji po powstaniu styczniowym, większość beneficjum parafii skonfiskowały władze carskie, nadając je oficerowi rosyjskiemu Andrzejowi Hulanickiemu. Zwolennikiem budowy nowego kościoła był, podejmujący w tym kierunku działania od 1898, ks. Adam Sadowski, proboszcz w latach 1892–1905. Dzięki jego staraniom Urząd Gubernialny w Siedlcach 30 października 1901 przyjął projekt architekta Kazimierza Zajączkowskiego (głównego budowniczego powiatu węgrowskiego). Działania te kontynuował ks. Stefan Obłoza, proboszcz w Sadownem w latach 1905–1922.
W 1917 z inicjatywy prezesa Dozoru Kościelnego Antoniego Brudko na placu przed kościołem wystawiono gotycką kapliczkę.
Zachowany do dziś neogotycki kościół św. Jana Chrzciciela powstał w latach 1906–1909, po rozebraniu drugiego w kolejności kościoła drewnianego z 1748.
W czasie okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej w plebanii przebywali księża wysiedleni z innych diecezji lub uciekający przed represjami. W latach 1940–1942 schronienie znaleźli tu ks. Władysław Ograniszczek z diecezji poznańskiej i ks. Bolesław Dobkowski z diecezji łuckiej. W latach 1944–1945 w Sadownem przebywał ks. Jan Chmieliński z diecezji płockiej.
W 1977 proboszcz ks. Piotr Aleksandrowicz wystawił obok starej drewnianej plebanii nową piętrową murowaną.
W latach 2002–2003 proboszcz ks. Marian Zbieć postawił nowy budynek parafialny. Po drugiej stronie kościoła stoi dom parafialny wystawiony w latach 1942–1943 pod kierunkiem ks. Józefa Makarewicza, współcześnie dom dla wikariuszy.
Na terenie parafii znajdują się kaplice we wsi:
Kołodziąż – murowana kaplica pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy zbudowana w latach 1985–1986, zaprojektowana przez inż. Wiesława Ratajskiego z Węgrowa, poświęcona przez bp siedleckiego Jana Mazura 4 czerwca 1986 Mrozowa Wola – kaplica pw. Chrystusa Miłosiernego wystawiona w latach 1991–1992 staraniem ks. Mariana Zbiecia, zaprojektowana przez Wiesława Ratajskiego z Węgrowa, poświęcona 13 czerwca 1992 przez bp. drohiczyńskiego Władysława Jędruszuka Zarzetka – murowana kaplica dojazdowa pw. Narodzenia NMP postawiona staraniem ks. Mariana Zbiecia (budowa w latach 1983–1984, projekt Wiesława Ratajskiego z Węgrowa) poświęcona 28 czerwca 1984 przez sufragana siedleckiego Wacława Skomoruchę.
Odpust parafialny przypada 24 czerwca, w uroczystość narodzenia św. Jana Chrzciciela.
Obszar parafii Do parafii należą wierni z miejscowości:
Proboszczowie
Galeria
Przypisy
Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela Kategoria:Parafie diecezji drohiczyńskiej Kategoria:Religia w gminie Sadowne Kategoria:Sadowne (wieś w województwie mazowieckim)