thumb|Fryderyk II Wielki mały|Mapa Prus autorstwa Johna Thomsona Kolonizacja fryderycjańska () – akcja osadnicza, przeprowadzona przez króla Prus Fryderyka II w drugiej połowie XVIII wieku i początkach wieku XIX we wschodnich Prusach.
Kolonizacja fryderycjańska odegrała ważną rolę w germanizacji wschodnich terenów Prus, zwłaszcza nowo podbitych obszarów, jak np. ziem Górnego Śląska, zamieszkanych przez przeważający element polski, również na obszarze zaboru pruskiego. W samym tylko roku 1763 osiedlono na Górnym Śląsku 61 tysięcy, zaś przez następne 40 lat około 110 tysięcy Niemców. W 1773 wydano edykt popierający osadnictwo na ŚląskuOsadnictwo na Śląsku.. Na obszarze zaboru pruskiego w jej ramach powstała między innymi wieś Nowosolna koło Łodzi.
Akcja osadnicza zainicjowana przez Fryderyka II miała na celu wykorzystanie gospodarcze nieużytkowanych dotąd terenów (bagna, lasy) oraz trwałe związanie kolonizowanych obszarów z państwem pruskim poprzez ściągnięcie niemieckojęzycznych, bądź protestanckich osadników. W ramach akcji przeprowadzono reformy administracyjne, mające na celu rozwój rolnictwa i przemysłu. Dzielono królewszczyzny i na ich terenach budowano nowe wsie fryderycjańskie, sprowadzano do nich przeważnie ewangelicką ludność z Prus, ale także z habsburskiej Austrii, Czech i Węgier.
Zbliżona do kolonizacji fryderycjańskiej była kolonizacja józefińska, przeprowadzana na ziemiach zaboru austriackiego (tereny górskie, wyżynne). Występował tam jednak inny układ gruntów.
Przykłady kolonii Błota nadwarciańskie – akcja kolonizacyjna (1767–1785), Borek (niem. Leopoldsdorf), zał. 1757, Boguszyn (niem. Friedrichswartha), zał. 1776, Darnowiec (niem. Dörnberg) Dorota (niem. Dorotheendorf), zał. 1774, Kolonia Wolności (niem. Col. Bergfreiheit), zał. 1801. Marusze (niem. Dyhrngrund), zał. 1776, Podbucze (niem. Friedrichsthal), zał. 1773 Karłówek (niem. Klein Karlsberg), zał. 1747, Podbucze (niem. Friedrichsthal), zał. 1773 Rzędówka (niem. Egersfeld), zał. 1775/1792 Stogniowice (niem. Herzberg), zał. 1777
Zobacz też Kolonizacja w Polsce Drang nach Osten Kolonizacja na prawie niemieckim Ostsiedlung
Przypisy
Kategoria:Polityka Niemiec Kategoria:Kolonizacja Kategoria:Królestwo Prus