Laktoperoksydaza (EC 1.11.1.7) – enzym hemowy z grupy peroksydaz wydzielany przez gruczoły ślinowe i sutkowe, naturalny czynnik bakteriostatyczny. W swej strukturze zawiera resztę hemu. U ludzi laktoperoksydaza jest kodowana przez gen LPO.
Laktoperoksydaza, w obecności nadtlenku wodoru, katalizuje utlenianie wielu substratów organicznych i nieorganicznych (bromków, jodków, tiocyjanianów), które po utlenieniu mają właściwości przeciwbakteryjne. Enzym ten wraz z jego substratami i produktami nazywa się „układem laktoperoksydazy”. Układ laktoperoksydazy odgrywa ważną rolę w układzie immunologicznym (odporność nieswoista), wywierając działanie przeciwbakteryjne w mleku i wydzielinach błon śluzowych.
Działanie przeciwdrobnoustrojowe układu laktoperoksydazowego polega na utlenianiu grup sulfhydrylowych białek drobnoustrojów. Grupy te są niezbędne do zachowania aktywności wielu białek i enzymów, dlatego ich modyfikacja prowadzi do zahamowania funkcji metabolicznych mikroorganizmów.
W cyklu (pseudo)halogenowania żelazo na III stopniu utlenienia, znajdujące się w centrum aktywnym laktoperoksydazy, jest najpierw utleniane przez nadtlenek wodoru do wysoko reaktywnego żelaza na IV stopniu utlenienia. Utlenia ono jony tiocyjanianowe () do jonów (), a równocześnie następuje odtworzenie natywnej postaci enzymu. W określonych warunkach aktywowany enzym może uczestniczyć także w cyklu peroksydazowym, obejmującym dwa kolejne jednoelektronowe etapy utleniania substratów organicznych. Reakcje te mogą zachodzić in vivo w obecności związków fenolowych, takich jak reszty tyrozynowe białek, hormony, leki czy związki pochodzące z pokarmu.
W warunkach fizjologicznych nadtlenek wodoru, niezbędny do działania laktoperoksydazy, jest stale wytwarzany w gruczołach ślinowych przez dysmutazę ponadtlenkową i . Produkują go również liczne mikroorganizmy, w tym bakterie z rodzaju Streptococcus, wykorzystujące go do regulacji wzrostu oraz hamowania rozwoju konkurencyjnych drobnoustrojów.
Wykazano, że kłącza roślin należących do rodzaju rdestowiec (Reynoutria) są źródłem substratów cyklu peroksydacji laktoperoksydazy, które mogą działać jako aktywatory i inhibitory właściwości przeciwdrobnoustrojowych tego układu. Uważa się, że reaktywacja laktoperoksydazy może stać się potencjalnym celem terapeutycznym w profilaktyce i wspomaganiu leczenia niektórych infekcyjnych chorób jamy ustnej.
Zobacz też laktoferyna laktoferycyna lizozym
Przypisy
Kategoria:Oksydoreduktazy