thumb|Fragment Kępy Oksywskiej na mapie Gdyni i okolic z 1935 Oksywie (kaszb. Òksëwié, niem. Oxhöft) – nadmorska dzielnica Gdyni granicząca z następującymi dzielnicami tegoż miasta: Babie Doły (od północy), Obłuże (od zachodu) oraz Śródmieście (od południa), a także z Morzem Bałtyckim od wschodu. Granica przebiega od północy ul. Zieloną do skrzyżowania z ul. płk. Dąbka, następnie ul. płk. Dąbka do ul. Benisławskiego, od zachodu ul. Benisławskiego do ul. Śmidowicza, od południa ul. Śmidowicza do brzegu morza, od wschodu brzegiem morza.
Wieś duchowna Oksywa położona była w II połowie XVI wieku w powiecie puckim województwa pomorskiegoPrusy Królewskie w drugiej połowie XVI wieku : suplement. Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2021, k. 1..
Geneza nazwy
Nazwa Oksywie występowała XII wieku Wywodzi się prawdopodobnie od staroskandynawskiego słowa oxihoved, oznaczającego głowę wołu, co mogło być nawiązaniem do kształtu Kępy Oksywskiej. Zachowały się następujące zapisy nazwy: Oxsiua, Oxive, Okciua, Oxue, Oxivia, Oxiuia, Oxiwia, Oxiew, Oxivija.
Inną teorią pochodzenia nazwy jest pochodzenie słowiańskie „okno solne”, z uwagi na występujące pod ziemią pokłady soli domniemuje się, że istnieć tu mogło solne źródło.
Charakterystyka ogólna i historia Oksywie jest najstarszą osadą mieszczącą się na terenie dzisiejszej Gdyni. Niegdyś jej obszar zajmowały m.in. ciałopalne cmentarzyska pogańskie.
W końcu 1892 r. ówczesną wieś Oksywie zamieszkiwało 709 Kaszubów katolików i 10 Niemców ewangelików.
Na Oksywiu, w pierwszych dniach II wojny światowej (10 września–19 września 1939), odbywała się obrona Kępy Oksywskiej. Niemcy zmienili nazwę dzielnicy na Oxhöft.. W dniach 28 marca–5 kwietnia 1945 Oksywie stanowiło ostatni punkt oporu Niemców w znajdującej się pod okupacją Gdyni przed nacierającą Armią Czerwoną. W 2015 wzdłuż wybrzeża morskiego kosztem 19 mln zł zbudowano opaskę brzegową pełniącą również funkcje promenady o długości 1,7 km, z dostępem od Kolonii Rybackiej (wejście nr 5)Zobacz, jak powstaje drugi gdyński bulwar.Wolna niedziela. Spacer oksywskim bulwarem..
W dzielnicy znajdują się lub znajdowały takie obiekty, jak np.: poniemiecka torpedownia „Formoza” Akademia Marynarki Wojennej mieszcząca się w klasycystycznych budynkach Zespołu Dowództwa Floty (bud. 1924–1930)Od rybackiej wsi do nowoczesnego miasta. Migawki z przedwojennej Gdyni najstarsza budowla w Trójmieście, jaką jest Kościół św. Michała Archanioła. Ufundowany przez Świętopełka, pochodzący z 1224; z najstarszej części świątyni do dziś zachowała się ściana zachodnia. Otoczony cmentarzem wzmiankowanym po raz pierwszy w 1687Anna, Krzysztof Jakubowscy Pomorskie cmentarze, Gdańsk 2012, s. 54. . dwie koleje linowo-terenowe na klifie oksywskim – pierwsza kolej przy zejściu na plażę koło pętli autobusu 152 (z jednym wagonikiem, bez mijanki, na torze szerokości 620 mm, wykorzystywana regularnie do transportu ryb i sprzętu, nie przewozi ludzi), druga kolej znajduje się ok. 1,4 km na północ, na terenie tzw. Kolonii Rybackiej w Babich Dołach (nieczynna)Lokalizację obydwu można znaleźć w Wikimapii: 1, 2. Mauzoleum Gustawa Orlicz-Dreszera Centrum Techniki Morskiej zabytkowy betonowy schron (bunkier) T-750 z czasów II wojny światowej u zbiegu ulic płk. Dąbka, Dickmana i Bosmańskiej (identyczny znajduje się przy ul. Polskiej, jest własnością Zarządu Morskiego Portu Gdynia i od lat wykorzystywany jest jako strzelnica)Deweloper sprzedaje schron za złotówkę. Ma 500 m kw. powierzchni użytkowej i trzy kondygnacje..
Imię dzielnicy nosił m.in. polski okręt rakietowy ORP Oksywie.
W 2020 rozpisano przetarg na projekt i wykonanie hali sportowej oraz 2 boisk przy Szkole Podstawowej nr 33 przy ul. GodebskiegoGdynia. Na Oksywiu przy SP 33 powstanie hala sportowa..
Zobacz też Latarnia Morska Gdynia Oksywie Kultura oksywska
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Wsie duchowne I Rzeczypospolitej (województwo pomorskie)