thumb|Rysunek I i II klasy orderu Order Krzyża Niepodległości (OKN) – piąte w kolejności polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane osobom, które w latach 1939–1956 jako ochotnicy lub podejmując się służby ponad wymaganą od nich miarę położyły zasługi w obronie niepodległości Państwa Polskiego. Zostało ustanowione ustawą z dnia 5 sierpnia 2010 i jest kontynuacją ustanowionego 29 października 1930 Krzyża NiepodległościUchwała Sejmu RP z dnia 24 czerwca 2010 r. w sprawie przywrócenia Krzyża Niepodległości i ustanowienia Krzyża Wolności i Solidarności ().Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 15 listopada 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opisu, materiału, wymiarów, wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności noszenia odznak orderów i odznaczeń ()..
Podział na klasy i kapituła Order dzieli się na dwie klasy: Klasa I – Krzyż z Mieczami Orderu Krzyża Niepodległości – noszony na szyi na wstędze o szerokości 45 mm, Klasa II – Krzyż Orderu Krzyża Niepodległości – noszony na lewej piersi na wstążce o szerokości 40 mm.
Na straży honoru Orderu stoi Kapituła składająca się z Kanclerza Orderu i pięciu członków Kapituły, powoływanych na pięć lat spośród Kawalerów Orderu przez Prezydenta RP.
Geneza Idea przywrócenia Krzyża Niepodległości pojawiła się po 1989 roku, ale dopiero w 2008 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Janusz Krupski zgłosił oficjalną propozycję reaktywacji odznaczenia do Kancelarii Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. 5 marca 2010 do Laski Marszałkowskiej wpłynął poselski projekt ustawy o wznowieniu Krzyża Niepodległości oraz o ustanowieniu Krzyża Wolności i Solidarności, przygotowany przez Krakowski Komitet Krzyża Solidarności 30 czerwca 2009. 10 kwietnia 2010 w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku zginęło 5 z 31 posłów wnoszących projekt ustawy do Sejmu (Grażyna Gęsicka, Przemysław Gosiewski, Maciej Płażyński, Krzysztof Putra i Zbigniew Wassermann) oraz 2 wspierających go wysokich urzędników państwowych (sekretarz stanu Janusz Krupski i Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Janusz Kurtyka), co jednak nie wstrzymało dalszych prac w Sejmie. Po otrzymaniu opinii Biura Analiz Sejmowych podkomisja, do której został skierowany projekt ustawy, opracowała na podstawie wniesionego projektu ustawę o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach oraz przyjętą przez Sejm 24 czerwca 2010 uchwałę w sprawie przywrócenia Krzyża Niepodległości i ustanowienia Krzyża Wolności i Solidarności. Ustawa została uchwalona na posiedzeniu 5 sierpnia 2010, po czym 9 sierpnia 2010 została przekazana do podpisu Prezydentowi RP. Prezydent Komorowski złożył swój podpis 13 sierpnia 2010. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw w dniu 25 sierpnia 2010 z mocą obowiązującą od dnia 9 września 2010. Krzyż Niepodległości powrócił w formie dwuklasowego Orderu Krzyża Niepodległości. Wzór wznowionego Krzyża Niepodległości został wprowadzony rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 15 listopada 2010 roku i zamieszczony w Dzienniku Ustaw z 2010 r. nr 221, poz. 1448Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach ()..
Zasady nadawania Krzyż z Mieczami Orderu Krzyża Niepodległości – nadawany jest osobom, które walczyły z bronią w ręku o niepodległość i suwerenność Ojczyzny z niezwykłym poświęceniem lub walką tą kierowały, Krzyż Orderu Krzyża Niepodległości – nadawany jest osobom, które przez dłuższy okres lub w sytuacji skrajnego zagrożenia broniły niepodległości i suwerenności Ojczyzny, walczyły o jej odzyskanie lub podtrzymywały funkcjonowanie instytucji i tradycji Rzeczypospolitej Polskiej.
Insygnia Odznaką Orderu Krzyża Niepodległości jest krzyż równoramienny, złocony, o ramionach w przekroju spłaszczonego ośmioboku, poszerzonych na końcach, połączonych pośrodku prostopadłościanem. Ramiona krzyża pokryte są ciemnoniebieską emalią ze złoconym paskiem przez środek. Na ramionach poziomych jest wyryty dwudzielny napis BOJOWNIKOM NIEPODLEGŁOŚCI. W środku krzyża wyryty stylizowany wizerunek Orła Białego. Odwrotna strona Krzyża jest gładka. Na górnym ramieniu Krzyża znajduje się ruchome, ażurowe, złocone zawieszenie. W klasie I Orderu na zawieszeniu umieszczone są dwa skrzyżowane miecze złocone, z ostrzami skierowanymi ku górze. W klasie II zawieszenie jest bez mieczy. Wymiar krzyża bez zawieszenia w klasie I wynosi 52 mm, w klasie II – 42 mm.
W klasie I krzyż zawieszony jest na wstędze ciemnoniebieskiej szerokości 45 mm ze złotymi paskami szerokości 8 mm wzdłuż boków, w odległości 3 mm od krawędzi wstęgi; pośrodku złotych pasków czerwony prążek szerokości 2 mm. W klasie II krzyż zawieszony jest na ciemnoniebieskiej wstążce szerokości 40 mm ze złotymi paskami szerokości 8 mm wzdłuż boków, w odległości 3 mm od krawędzi wstęgi; pośrodku złotych pasków czerwony prążek szerokości 2 mm.
Baretki sporządza się ze wstążki Orderu, przy czym w klasie I dodatkowo umieszcza się na niej rozetkę na złotej podkładce.
Odznaczeni Po raz pierwszy Ordery Krzyża Niepodległości zostały nadane w lutym 2013 i wręczone 28 lutego 2013 podczas uroczystości upamiętniającej Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”.
Kawalerowie i Damy Krzyża z Mieczami Orderu Krzyża Niepodległości (I Klasy) Za wybitne zasługi poniesione w walce z bronią w ręku o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego w latach 1939–1956.
Lp. Imię i nazwisko Data nadania Uwagi 1. Józef Bojarski 2013-02-15Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 lutego 2014 r. o nadaniu orderów (). 2. Zenon Kołodziejczyk 3. Jerzy Józef Kruppe Kanclerz I Kapituły 4. Waldemar Jerzy Nowakowski 5. Marek Szwarc 6. Jerzy Krupa 2013-02-19Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 lutego 2013 r. o nadaniu orderów (). 7. Jan Łuć 8. Jan Ostański 9. Jerzy Marian Skrabek 2013-07-12Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 lipca 2013 r. o nadaniu orderów (). 10. Janusz Banaszkiewicz 2013-07-15Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 lipca 2013 r. o nadaniu orderów (). 11. Janina Maria Borkowska 12. Maria Dębowska 13. Tadeusz Stanisław Mikulik 14. Henryk Płocienniczak 15. Hanna Stadnik 16. Jadwiga Bałabuszko-Sławińska 2013-07-22Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 2013 r. o nadaniu orderów (). 17. Zenon Borysiewicz 18. Leokadia Bukład 19. Stanisław Grądzki 20. Barbara Karolina Podgórska 21. Helena Zasępa 22. Adam Zbiegieni 23. Wieńczysław Józef Wagner 2013-08-01Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 2013 r. o nadaniu orderu (). odznaczony pośmiertnie 24. Stanisław Marian Białek 2013-09-12Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 września 2013 r. o nadaniu orderów (). 25. Dariusz Ignacy Dyba 26. Janusz Edmund Hauptmann 27. Jerzy Brunon Kowalski 28. Stanisław Stosio 29. Halina Jadwiga Mazur 2013-09-28Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 września 2013 r. o nadaniu orderów (). 30. Eugeniusz Siemaszko 31. Józef Srogi 32. Maria Wilgat 33. Edwin Henryk Kraskowski 2013-11-19Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 listopada 2013 r. o nadaniu orderów (). 34. Stefan Józef Pawlak 35. Kazimierz Maria Winkler 36. Stanisław Aleksandrowicz 2014-02-24Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 lutego 2014 r. o nadaniu orderów (). 37. Karol Bolek 38. Stanisław Grzybacz 39. Stanisław Cęckiewicz 2014-07-21Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 lipca 2014 r. o nadaniu orderów (). 40. Witold Cęckiewicz 41. Tytus Karlikowski 42. Wiesław Lechowicz 43. Józef Oleksiewicz 44. Waldemar Ostrowski 45. Mieczysław Poniński 46. Zofia Żarnecka 47. Maria Rondomańska 2014-10-28Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 października 2014 r. o nadaniu orderu i odznaczeń (). 48. Józef Borek 2015-03-16Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 marca 2015 r. o nadaniu orderów (). 49. Stanisław Marian Brzosko 50. Kazimierz Czańka 51. Stanisław Dirycz 52. Teresa Danuta Fatyga 53. Mieczysław Grygorczyk 54. Wacław Grzybowski 55. Danuta Jeżewska 56. Jan Kacprzak 57. Romuald Jerzy Malinowski 58. Ryszard Małecki 59. Ireneusz Miranowicz 60. Jan Walery Piątek 61. Tadeusz Rodak 62. Albin Rybka 63. Zofia Stępniewska 64. Andrzej Tomczak 65. Barbara Wilczyńska-Sekulska 66. Adam Baczyński odznaczony pośmiertnie 67. Alicja Kunegunda Jakubowska odznaczona pośmiertnie 68. Aniela Sołtys odznaczona pośmiertnie 69. Leon Henryk Chrościcki 2015-04-15Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 kwietnia 2015 r. o nadaniu orderów (). 70. Jerzy Tadeusz Janusz Dębicki 71. Zdzisław Badocha odznaczony pośmiertnie 72. Klemens Wicki odznaczony pośmiertnie 73. Bolesław Krzysztof Biega 2015-07-16Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lipca 2015 r. o nadaniu orderów (). 74. Wiesław Stefan Gierłowski 75. Zygmunt Gnojek 76. Jan Czesław Kamiński 77. Ludwik Konopacki 78. Józef Łukaszewicz 79. Tadeusz Martin 80. Maria Krystyna Zaleska 81. Stanisław Cieślewski odznaczony pośmiertnie 82. Jerzy Majkowski 2015-07-22Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 2015 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (). 83. Henryk Rusztyn 84. Janusz Stasiewicz 85. Wanda Jadwiga Kossobudzka 2015-07-23Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 lipca 2015 r. o nadaniu orderów (). 86. Hanna Zbirohowska-Kościa 87. Edward Gryszka 2016-02-17Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 lutego 2016 r. o nadaniu orderów (). 88. Jan Gałuszka 89. Antoni Wieczorek 90. Józef Zawitkowski 2016-06-15Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 czerwca 2016 r. o nadaniu orderów (). 91. Jan Adamowicz odznaczony pośmiertnie 92. Jan Kazimierz Tomicki odznaczony pośmiertnie 93. Jan Władysław Wąsik 2016-07-16Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lipca 2016 r. o nadaniu orderów (). 94. Stanisław Wierzchucki 95. Janusz Załęski 96. Jerzy Michał Żelaśkiewicz 97. Władysław Pakiet odznaczony pośmiertnie 98. Ignacy Bielawski 2017-01-13Postanowienie nr rej. 19/2017 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 stycznia 2017 r. o nadaniu orderów (). odznaczony pośmiertnie 99. Henryk Stokowski odznaczony pośmiertnie 100. Wacław Wysocki odznaczony pośmiertnie 101. Wojciech Stanisław Rzymowski 2017-07-07Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 lipca 2017 r. o nadaniu orderów (). 102. Halina Janina Wołłowicz-Hołownia 103. Tadeusz Wieszczycki odznaczony pośmiertnie 104. Eugeniusz Mariański 2017-11-08Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 listopada 2017 r. o nadaniu orderów (). 105. Jan Szary odznaczony pośmiertnie 106. Janusz Kacprzyk-Kent 2017-12-08Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 grudnia 2017 r. o nadaniu orderów (). 107. Zdzisław Ludwik Partyka 108. Kazimiera Zwierzchowska 2018-02-05Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 lutego 2018 r. o nadaniu orderów (). 109. Józef Białecki odznaczony pośmiertnie 110. Jerzy Ejgel odznaczony pośmiertnie 111. Ilona Elżbieta Korompay odznaczona pośmiertnie 112. Edward Akuszewicz 2018-03-28Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 marca 2018 r. o nadaniu orderów (). 113. Walenty Makusz 114. Franciszek Szamrej 115. Alfred Szota 116. Władysław Obuchowski odznaczony pośmiertnie 117. Mieczysław Wierzbowski 2019-02-19Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 lutego 2019 r. o nadaniu orderów (). 118. Jan Stanisław Fic odznaczony pośmiertnie 119. Jerzy Tadeusz Kucharski odznaczony pośmiertnie 120. Mieczysław Marian Poradzki odznaczony pośmiertnie 121. Eugeniusz Ślesicki odznaczony pośmiertnie
Kawalerowie i Damy Krzyża Orderu Krzyża Niepodległości (II Klasy) Za wybitne zasługi w obronie niepodległości i suwerenności Państwa Polskiego w latach 1939–1956.