Kramsk – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Kramsk. Siedziba gminy Kramsk. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1440 roku, zdegradowany przed 1550 rokiemRobert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 42-43.. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.
Kramsk posiada własną gwarę, którą w 1968 roku opisał językoznawca Piotr Bąk, który stąd pochodził.
+Integralne części wsi Kramsk SIMC Nazwa Rodzaj0288550 Kramsk-Łęgi część wsi
Kramsk podzielony jest między dwa sołectwa: sołectwo Kramsk obejmujące właściwą część wsi, oraz sołectwo Kramsk-Łęgi obejmujące jego wschodnią część Kramsk-Łęgi wraz z wsią Strumyk.
Historia Pierwsze wzmianki o miejscowości sięgają początków XII wieku, kiedy to wieś nazywana wtedy Kramspko została wymieniona jako część uposażenia biskupstwa w Płocku. Około roku 1485 właścicielem Kramska został starosta koniński i pyzderski Ambroży Pamperski. W tym czasie we wsi istniał już folwark, karczma, młyn i drewniany kościół. Po II rozbiorze Polski w 1793 roku Kramsk dostał się pod panowanie pruskie. Cesarz Fryderyk Wilhelm II nadał dobra wiejskie Fryderykowi von Vogel i odtąd aż do 1874 roku był własnością prywatną, kiedy to grunty zostały wykupione przez włościan, którzy następnie rozdzielili je między siebie.
W 1815 roku w wyniku postanowień kongresu wiedeńskiego, Kramsk znalazł się w granicach guberni kaliskiej Królestwa Polskiego. Pod koniec XIX wieku w Kramsku istniała elementarna szkoła rosyjska z jednym nauczycielem, karczma prowadzona przez mieszkańca pochodzenia żydowskiego. Z rzemieślników należy wymienić dwóch szewców, trzech stolarzy, dwóch cieśli, dwóch dekarzy, i dwóch kowali. Raz w miesiącu odbywały się w Kramsku jarmarki. W 1886 roku powstała staraniem mieszkańców Ochotnicza Straż Pożarna. Ludność wsi liczyła wtedy 1069 mieszkańców. Po odzyskaniu w 1918 roku niepodległości przez Polskę, w Kramsku powstał Urząd Gminy, Poczta Polska, posterunek Policji Państwowej, a także siedmioklasowa szkoła. W kwietniu 1925 roku wieś została prawie doszczętnie zniszczona przez pożar. W przededniu wybuchu II wojny światowej Kramsk liczył 1611 mieszkańców. W czasie okupacji niemieckiej nazwę wsi zmieniono na Kramsried. W październiku 1940 roku na terenie wsi Niemcy rozstrzelali 4 osobyPiotr Maluśkiewicz, Województwo konińskie : szkic monograficzny, wyd. 1, Warszawa: Państwowe Wydawn. Nauk, 1983, s. 204-205, ISBN 83-01-00534-3, OCLC 11783554. 21 stycznia 1945 roku Kramsk zajęły wojska Armii Czerwonej.
W okresie PRL-u we wsi powstała baza maszynowa Spółdzielni Kółek Rolniczych.
Demografia Poniższa demografia jest z 2021
Herb Kramska
Kościół św. Stanisława BM
Galeria
Ludzie związani z Kramskiem
Zobacz też Kramsk-Pole
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Bibliografia K. Wróbel, Dzieje Kramska, Konin 2005. F. Sulimierski, Słownik geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1886. A. Pawiński, Źródła dziejowe t. 12. Polska XVI w. pod względem geograficzno-statystycznym, Warszawa 1883.
Kategoria:Dawne miasta w województwie wielkopolskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XV wieku