Ulica Franciszka Druckiego-Lubeckiego w Bydgoszczy

thumb|240px|Skrzyżowanie z ul. Stary Port Ulica Franciszka Druckiego-Lubeckiego w Bydgoszczy – ulica w rejonie Starego Miasta w Bydgoszczy.

Położenie Ulica znajduje się w północnej części Starego Miasta. Rozciąga się na kierunku północ-południe, od ul. Jagiellońskiej do ul. Stary Port. Jej długość wynosi ok. 110 m.

Historia Ulica Franciszka Druckiego-Lubeckiego znajduje się na fragmencie przedmieścia Gdańskiego, które stanowiło bezpośrednie zaplecze bydgoskiego miasta lokacyjnego. Plan Bydgoszczy Erika Dahlberga z 1657 roku przedstawia w rejonie ulicy przylegające do Brdy polowe umocnienia obronne, wykonane prawdopodobnie przez Szwedów. Według Roberta Grochowskiego był to ziemny fort bastionowy wraz z dokami dla łodziGrochowski Robert. Bramy, wały i fortyfikacje bastionowe dawnej Bydgoszczy. Kronika Bydgoska XXIII (2001). Bydgoszcz 2002.

Po przejściu Bydgoszczy pod władzę Królestwa Prus w 1772 roku na parceli między ulicami Jagiellońską, Pocztową, Stary Port i Druckiego-Lubeckiego ulokowano kompleks wojskowych koszar i stajni królewskichWinter Piotr: Dawne bydgoskie budynki pocztowe i z pocztą związane. [w.] Materiały do Dziejów Kultury i Sztuki Bydgoszczy i regionu. zeszyt 2. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. 1997. Na wschód od ulicy rozciągały się pola folwarku starościńskiego Grodztwo, istniejącego od XVIII wieku, a na nabrzeżu Brdy – stary spichlerz. Polna ulica na śladzie istniejącej widnieje dopiero na planie miasta z 1809 i 1816 roku. W następnych dziesięcioleciach budowa kolejnych obiektów w tym rejonie doprowadziła do przekształcenia się polnego traktu w ulicę miejską.

Po 1815 roku kompleks budynków dawnych stajni wojskowych po zachodniej stronie ulicy przeznaczono na potrzeby królewsko-pruskiego Urzędu Dyrekcji Poczty w Bydgoszczy. Nowy urząd pocztowy o charakterze administracyjno-mieszkalnym, położony był odtąd w narożu ulic Jagiellońskiej i ul. Druckiego-Lubeckiego, w budynku pierwotnie spełniającym analogiczne funkcje dla zarządu stajni królewskich. W 1859 roku poczta odstąpiła magistratowi zajmowany dotąd obiekt i wkrótce rozpoczął w nim działalność Główny Urząd Celny w Bydgoszczy. Na potrzeby poczty powstał natomiast nowy budynek, położony w narożu ul. Jagiellońskiej i Pocztowej, zaś w latach 1883–1885 kolejny, istniejący do dzisiaj budynek administracyjny.

W 1863 roku po wschodniej stronie ulicy na rogu z ulicą Jagiellońską rozpoczęto budowę gmachu administracyjnego przeznaczonego dla filii Banku Królewskiego w Berlinie. Zapoczątkowało to rozbudowę istniejącego do dzisiaj kompleksu bankowego, zajmowanego przez oddział okręgowy NBP. Budowa kolejnych budynków w tym rejonie odbywała się w latach 1911–1912 i 1924–1925Bręczewska-Kulesza Maria, Wysocka Agnieszka: Historia i architektura gmachu NBP w Bydgoszczy. In. Kalendarz Bydgoski, 2007. U południowego wylotu ulicy w 1840 roku powstał natomiast istniejący do dzisiaj szachulcowy spichlerz zbożowy.

Do końca XIX wieku teren po zachodniej stronie ulicy w całości został wykupiony dla potrzeb urzędów: pocztowego i telegraficznego. W latach 1896–1899 na miejscu rozebranego budynku Urzędu Celnego wzniesiono okazały gmach Cesarskiej Dyrekcji Poczty z narożnikową wieżą służącą do połączenia kabli telefonicznych.

Kształtowanie zabudowy ulicy zostało zakończone na początku XX wieku. Odtąd ulica rozdziela dwa duże kompleksy zabudowań: pocztowe na zachodzie i bankowe na wschodzie.

Nazwy Ulica w przekroju historycznym posiadała następujące nazwyCzachorowski Antoni red.: Atlas historyczny miast polskich. Tom II Kujawy. Zeszyt I Bydgoszcz. Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Toruń 1997: 1875–1920 – Packgasse (Packstraße) 1920–1939 – ks. Franciszka [Druckiego]-Lubeckiego 1939–1945 - Packgasse od 1945 - ks. Franciszka Druckiego-Lubeckiego Polska nazwa ulicy nawiązuje do księcia Franciszka Ksawerego Druckiego Lubeckiego (1778–1846) - polityka, ministra skarbu Królestwa Polskiego w latach 1821–1830, założyciela Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego (1825) i Banku Polskiego (1828).

Niektóre obiekty przy ulicy Adres Lata budowy Styl architektoniczny Uwagi Zdjęcie Poczta Główna 1883–1899 neogotyk Siedziba Cesarskiej Dyrekcji Poczty w Bydgoszczy oraz urzędów: pocztowego i telegraficznego. Budynek powstał dwu etapach według projektu Kleindfeldta i Neumanna. Obecnie mieści główny oddział Poczty Polskiej w Bydgoszczy center|60px Spichlerz 1830–1840 szachulec Stoi na rogu z ul. Stary Port. Dwupiętrowy, z dwukondygnacyjnym poddaszem, nakryty dachem dwuspadowym z wystawkami. Wnętrze parteru jest ukształtowane przez dwa rzędy słupów Parucka Krystyna. Zabytki Bydgoszczy – minikatalog. „Tifen” Krystyna Parucka. Bydgoszcz 2008. . W latach 90. XX w. został zaadaptowany na restaurację „Stary Port”. Obecnie jest użytkowany przez instytucje komercyjne. center|80px Oddział NBP 1863–1864 neorenesans Zespół budynków na rogu z ul. Jagiellońską. Centralny budynek kompleksu zbudowano dla potrzeb bydgoskiej filii Banku Królewskiego w Berlinie według planów mistrza budowlanego Hermanna Cuno. Od 1875 r. mieścił się tu bydgoski oddział Reichsbanku, w latach 1920–1924 filia Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej, w latach 1924–1939 oddział Banku Polskiego S.A. W okresie okupacji ponownie zlokalizowano w nim oddział Reichsbanku, a od 1945 znajduje się tu bydgoski oddział Narodowego Banku Polskiego. center|80px

Zobacz też Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki

Przypisy

Bibliografia Maria Bręczewska-Kulesza, Agnieszka Wysocka: Historia i architektura gmachu NBP w Bydgoszczy. In. Kalendarz Bydgoski, 2007 Jerzy Derenda (red.): Piękna stara Bydgoszcz. Tom I z serii: Bydgoszcz miasto na Kujawach. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006. , 978-83-916178-0-9, 83-916178-5-8, 978-83-916178-5-4, 83-916178-1-5, 978-83-916178-1-6 Piotr Winter: Dawne bydgoskie budynki pocztowe i z pocztą związane. [w.] Materiały do Dziejów Kultury i Sztuki Bydgoszczy i regionu. zeszyt 2. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. 1997

Drucki-Lubecki