Diecezja Zielonogórsko-Gorzowska (łac. Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis) – jedna z 3 diecezji obrządku łacińskiego metropolii szczecińsko-kamieńskiej (położona w zachodniej Polsce). Podzielona jest na 30 dekanatów i 270 parafii, w tym 22 zakonne. Terytorium diecezji stanowią województwo lubuskie oraz powiat głogowski, pokrywa się ono zatem z terytorium dawnego województwa zielonogórskiego. Nawiązuje do historycznej diecezji lubuskiej, istniejącej w latach 1124–1598. Od 29 listopada 2020 diecezja zielonogórsko-gorzowska posiada herb.
Historia Historia obecnej diecezji sięga 15 sierpnia 1945, kiedy powołano Administrację Apostolską Kamieńską, Lubuską i Prałatury Pilskiej z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim, obejmującą przyłączoną do Polski część terytorium diecezji berlińskiej, a także terytorium niezależnej prałatury pilskiej. Następnie funkcjonowały kolejno: Ordynariat Gorzowski (od grudnia 1950 do 25 maja 1967); Administracja Apostolska Gorzowska „ad nutum Sanctae Sedes” (od 25 maja 1967 do 28 czerwca 1972)Paweł Socha, Sylwetki administratorów apostolskich i biskupów Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej, Studia Zielonogórskie pod red. Andrzeja Toczewskiego, t. XIV, Zielona Góra 2008, s. 10.. W wyniku jej podziału w dniu 28 czerwca 1972 przez papieża Pawła VI bullą Episcoporum Poloniae coetus ustanowiono Diecezję Gorzowską, przemianowaną w dniu 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae populus na Diecezję Zielonogórsko-Gorzowską ze stolicą w Zielonej Górze.
Instytucje Kuria diecezjalna w Zielonej Górze Sąd Kościelny w Gorzowie Wielkopolskim Zielonogórsko-Gorzowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gościkowie-Paradyżu z siedzibą w Gorzowie Wlkp. (sekcja zamiejscowa Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego) Instytut Studiów Wyższych w Gorzowie Wlkp. (sekcja zamiejscowa Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego) Instytut Filozoficzno-Teologiczny im. Edyty Stein w Zielonej Górze (sekcja zamiejscowa Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego) Instytut Biskupa Wilhelma Pluty w Gorzowie Wielkopolskim Diecezjalne Studium Organistowskie w Zielonej Górze Diecezjalny Ośrodek Formacji Diakonów Stałych w Zielonej Górze Diecezjalny Ośrodek Katechumenalny w Zielonej Górze Gorzowska Kapituła Katedralna Zielonogórska Kapituła Kolegiacka pw. św. Jadwigi Śląskiej Głogowska Kapituła Kolegiacka Caritas diecezjalna w Zielonej Górze Archiwum Diecezjalne w Zielonej Górze Wydawnictwo Diecezjalne w Zielonej Górze Diecezjalna Księgarnia św. Antoniego Dom Księży Emerytów w Zielonej Górze Aspekty. Niedziela Zielonogórsko-Gorzowska – redakcja w Zielonej Górze Gość Zielonogórsko-Gorzowski – redakcja w Zielonej Górze
Biskupi
thumb|Tadeusz Lityński – biskup diecezjalny
Biskup diecezjalny bp Tadeusz Lityński – od 2016
Biskup pomocniczy bp Adrian Put (wikariusz generalny) – od 2022
Biskupi seniorzy bp Paweł Socha CM – biskup pomocniczy zielonogórsko-gorzowski w latach 1973–2012 (do 1992 gorzowski), senior od 2012 bp Stefan Regmunt – biskup diecezjalny zielonogórsko-gorzowski w latach 2008–2015, senior od 2015 (od lipca 2021 z zakazem uczestnictwa w jakichkolwiek celebracjach i spotkaniach publicznych na terenie diecezji)
Wikariusze generalni i biskupi ks. kan. Piotr Kubiak – wikariusz generalny (kanclerz Kurii) ks. prał. Zbigniew Kobus – wikariusz biskupi ds. liturgii ks. kan. Robert Patro – wikariusz biskupi ds. personalnych ks. kan. Zygmunt Zimnawoda – wikariusz biskupi ds. duszpasterskich
Główne świątynie Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gorzowie Wielkopolskim (rocznica poświęcenia: 9 września) Konkatedra św. Jadwigi Śląskiej w Zielonej Górze Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Głogowie Bazylika Matki Bożej Rokitniańskiej w Rokitnie
Patroni Matka Boża Rokitniańska – główna patronka diecezji, uroczystość liturgiczna 18 czerwca Pięciu Świętych Braci Międzyrzeckich – patroni drugorzędni, święto liturgiczne 13 listopada
Błogosławieni, Słudzy Boży s. Maria Teresa od św. Józefa – błogosławiona, zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Boskiego Serca Jezusa. Urodzona 19 czerwca 1855 w Sądowie. s. Juliana Edelburgis Kubitzki – błogosławiona, męczennica, zakonnica ze Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety (elżbietanek). Zginęła 20 lutego 1945 w Żarach. bp Wilhelm Pluta – Sługa Boży, biskup gorzowski. Zmarł w 22 stycznia 1986 w Przetocznicy. s. M. Iwona Król – Sługa Boża, zakonnica ze zgromadzenia Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety (elżbietanek). Zmarła 8 sierpnia 1990 we Wschowie.
Sanktuaria diecezjalne Babimost – Sanktuarium Matki Bożej Gospodyni Babimojskiej Gorzów Wlkp. – Sanktuarium św. Weroniki Giuliani Gościkowo (Paradyż) – Sanktuarium Matki Bożej Wychowawczyni Powołań Kapłańskich Grodowiec – Sanktuarium Matki Bożej Grodowieckiej Jakubów – Sanktuarium św. Jakuba Apostoła Międzyrzecz – Sanktuarium Pierwszych Męczenników Polski Otyń – Sanktuarium Matki Bożej Klenickiej Rokitno – Sanktuarium Matki Bożej Rokitniańskiej Skwierzyna – Sanktuarium Matki Bożej Klewańskiej Świebodzin – Sanktuarium Miłosierdzia Bożego Wschowa – Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Matki Bożej Pocieszenia mały|Cudowny Obraz Matki Bożej Rokitniańskiej Cierpliwie Słuchającej
Dekanaty Obecne diecezja składa się z następujących dekanatów: dekanat liczba parafii 1 Dekanat Babimost 7 2 Dekanat Drezdenko 6 3 Dekanat Głogów – NMP Królowej Polski 13 4 Dekanat Głogów – św. Mikołaja 12 5 Dekanat Gorzów Wielkopolski – Chrystusa Króla 7 6 Dekanat Gorzów Wielkopolski – Katedra 10 7 Dekanat Gorzów Wielkopolski – Świętej Trójcy 8 8 Dekanat Gubin 6 9 Dekanat Kostrzyn nad Odrą 10 10 Dekanat Kożuchów 7 11 Dekanat Krosno Odrzańskie 10 12 Dekanat Lubsko 8 13 Dekanat Łęknica 8 14 Dekanat Nowa Sól 9 15 Dekanat Pszczew 9 16 Dekanat Rokitno 7 17 Dekanat Rzepin 11 18 Dekanat Sława 7 19 Dekanat Strzelce Krajeńskie 7 20 Dekanat Sulechów 12 21 Dekanat Sulęcin 8 22 Dekanat Świebodzin – Miłosierdzia Bożego 7 23 Dekanat Świebodzin – NMP Królowej Polski 7 24 Dekanat Szprotawa 11 25 Dekanat Wschowa 11 26 Dekanat Żagań 12 27 Dekanat Żary 12 28 Dekanat Zielona Góra – Ducha Świętego 10 29 Dekanat Zielona Góra – Podwyższenia Krzyża Świętego 7 30 Dekanat Zielona Góra – św. Jadwigi 9
Miasta diecezji lp. Herb Miasto Dekanat Województwo Powiat Liczba ludności Liczba parafii 124px Zielona Góra Zielona Góra:Ducha ŚwiętegoPodwyższenia Krzyża Świętegośw. Jadwigi lubuskie Zielona Góra 138 887 19 224px Gorzów Wielkopolski Gorzów Wielkopolski:KatedraChrystusa KrólaŚwiętej Trójcy lubuskie Gorzów Wielkopolski 114 567 14 324px Głogów Głogów:św. MikołajaNMP Królowej Polski dolnośląskie głogowski 61 675 8 424px Nowa Sól Nowa Sól lubuskie nowosolski 35 667 4 524px Żary Żary lubuskie żarski 34 591 5 624px Żagań Żagań lubuskie żagański 23 283 3 724px Świebodzin Świebodzin:Miłosierdzia BożegoNMP Królowej Polski lubuskie świebodziński 20 744 3 824px Kostrzyn nad Odrą Kostrzyn lubuskie gorzowski 17 536 2 924px Międzyrzecz Pszczew lubuskie międzyrzecki 16 710 3 1024px Słubice Rzepin lubuskie słubicki 16 169 2 1124px Gubin Gubin lubuskie krośnieński 15 945 2 1224px Sulechów Sulechów lubuskie zielonogórski 15 388 2 1324px Wschowa Wschowa lubuskie wschowski 12 902 3 1424px Lubsko Lubsko lubuskie żarski 12 780 2 1524px Szprotawa Szprotawa lubuskie żagański 10 454 2 1624px Krosno Odrzańskie Krosno Odrzańskie lubuskie krośnieński 10 435 1 1724px Sulęcin Sulęcin lubuskie sulęciński 9 675 1 1824px Strzelce Krajeńskie Strzelce Krajeńskie lubuskie strzelecko-drezdenecki 9 683 1 1924px Drezdenko Drezdenko lubuskie strzelecko-drezdenecki 9 400 2 2024px Skwierzyna Rokitno lubuskie międzyrzecki 9 020 1 2124px Kożuchów Kożuchów lubuskie nowosolski 8 879 1 2224px Witnica Kostrzyn lubuskie gorzowski 6 417 1 2324px Rzepin Rzepin lubuskie słubicki 6 355 1 2424px Przemków Szprotawa dolnośląskie polkowicki 5 549 2 2524px Zbąszynek Babimost lubuskie świebodziński 4 861 1 2624px Nowogród Bobrzański Lubsko lubuskie zielonogórski 4 736 1 2724px Sława Sława lubuskie wschowski 4 103 1 2824px Jasień Lubsko lubuskie żarski 4 007 1 2924px Bytom Odrzański Kożuchów lubuskie nowosolski 3 880 1 3024px Ośno Lubuskie Rzepin lubuskie słubicki 3 870 1 3124px Kargowa Sulechów lubuskie zielonogórski 3 834 1 3224px Babimost Babimost lubuskie zielonogórski 3 805 1 3324px Czerwieńsk Zielona Góra – Ducha Świętego lubuskie zielonogórski 3 747 1 3424px Iłowa Żagań lubuskie żagański 3 578 1 3524px Małomice Szprotawa lubuskie żagański 3 402 1 3624px Dobiegniew Strzelce Krajeńskie lubuskie strzelecko-drezdenecki 2 970 1 3724px Gozdnica Łęknica lubuskie żarski 2 692 1 3824px Cybinka Rzepin lubuskie słubicki 2 654 1 3924px Nowe Miasteczko Kożuchów lubuskie nowosolski 2 622 1 4024px Torzym Sulęcin lubuskie sulęciński 2 377 1 4124px Łęknica Łęknica lubuskie żarski 2 217 1 4224px Trzciel Babimost lubuskie międzyrzecki 2 213 1 4324px Lubniewice Sulęcin lubuskie sulęciński 1 999 1 4424px Otyń Nowa Sól lubuskie nowosolski 1 784 1 4524px Szlichtyngowa Wschowa lubuskie wschowski 1 244 1 4624px Brody Lubsko lubuskie żarski 839 1
Galeria
Zobacz też Biskupi zielonogórsko-gorzowscy Metropolia szczecińsko-kamieńska Diecezja lubuska Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce
Przypisy
Bibliografia ks. Witold Zdaniewicz, ks. Sławomir H. Zaręba, Robert Stępisiewicz: Wykaz parafii w Polsce 2006 (s. 813–833). Warszawa: Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC, 2006. .
Linki zewnętrzne Diecezja zielonogórsko-gorzowska Oficjalny Portal Młodych diecezji zielonogórsko-gorzowskiej