Machmud Alisułtanowicz Esambajew (ros. Махмуд Алисултанович Эсамбаев; ur. 15 lipca 1924 we wsi Staryje Atagi k. Groznego, zm. 7 stycznia 2000 w Moskwie) – radziecki tancerz, aktor i choreograf pochodzenia czeczeńskiego.
__TOC__ Życiorys W 1939 rozpoczął naukę w szkole baletowej w Groznym i rozpoczął występy z Czeczeńsko-Inguskim Zespołem Pieśni i Tańca. Wybuch wojny sprawił, że przerwał naukę w szkole i razem z brygadą koncertową występował w szpitalach, dla rannych żołnierzy.
Od 1944, kiedy władze ZSRR przeprowadziły przymusową deportację Czeczenów, rodzina Machmuda Esambajewa znalazła się w Kirgizji. Na okres dwunastu lat młody tancerz związał się z Kirgiskim Teatrem Opery i Baletu, działającym we Frunze. Jako solista zespołu tańczył główne role w baletach Jezioro łabędzie, Fontanna Bachczysaraju i Śpiąca królewna.
Pod koniec lat 50. Esambajew powrócił do narodowego repertuaru czeczeńskiego. W jego repertuarze znalazły się takie tańce jak czeczeńsko-inguski Czaban, baszkirski Woin, ale także tańce indyjskie i hiszpańskie. Związał się z grupą Gwiazdy baletu radzieckiego (Звёзды советского балета), z którą występował w Moskwie, ale także we Francji i na tournée w Ameryce Południowej. Wystąpił w siedmiu filmach fabularnych.
Wielokrotnie wybierany deputowanym do Rady Najwyższej Czeczeńsko-Inguskiej ASRR, a także do Rady Najwyższej ZSRR. Dzięki jego poparciu w Groznym przebudowano budynek Teatru Dramatycznego i cyrku. W 1974 uhonorowany tytułem Ludowy Artysta ZSRR, a w 1984 Bohatera Pracy Socjalistycznej. 17 lipca 2008 pomnik tancerza odsłonięto w Groznym, w 2009 jego imieniem nazwano dawny Prospekt Rewolucji w stolicy Czeczenii.
Pochowany na Daniłowskim Cmentarzu Muzułmańskim w MoskwieМогилы знаменитостей. Эсамбаев Махмуд Алисултанович (1924-2000).
Filmografia 1962: Ja budu tancewat´ jako Machmud Iszchojew 1973: Ziemla Sannikowa jako szaman 1975: Na kraj swieta… 1976: Poka bjut czasy jako nadworny muzykant 1983: Prikluczenija maleńkogo Muka jako skarbnik 1994: Uwiertiura 1995: Zow priedkow. Wielikij Turan
Przypisy
Bibliografia
Biogram artysty
https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=10981 (ros.)
Kategoria:Bohaterowie Pracy Socjalistycznej Kategoria:Choreografowie Kategoria:Ludowi Artyści ZSRR Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Przyjaźni Narodów Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej II klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za zasługi dla Ojczyzny” Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Daniłowskim w Moskwie Kategoria:Radzieccy aktorzy filmowi Kategoria:Radzieccy tancerze Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2000