Grzywoszyjka amazońska, grzywoszyjka, gęsiówka grzywiasta (Oressochen jubata) – gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Południową. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Tradycyjnie gatunek ten był umieszczany w osobnym rodzaju Neochen. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) i AviList nadal tak go klasyfikują. Nie wyróżnia się podgatunków.
Opisano dwa spokrewnione z grzywoszyjką amazońską gatunki pochodzące z późnego plejstocenu: Neochen pugil z Brazylii i Neochen debilis z Argentyny.
Występowanie Lasy tropikalne Amazonii i dalej na południe aż po skrajnie północną Argentynę (prowincja Salta). Spotykana do wysokości około 2600 m n.p.m.
Morfologia Długość ciała 61–76 cm. Posiada jasną głowę i szyję, kasztanowe boki ciała i płaszcz oraz czerniawe skrzydła z białym lusterkiem. Nogi są czerwone, a dziób czarny i różowy. Umaszczenie u obu płci tych rzucających się w oczy kaczek jest identyczne, choć samce są większe. Osobniki młodociane mają bardziej matowe ubarwienie niż dorosłe.
Ekologia i zachowanie Preferuje okolice leśnych jezior lub bagien z nieograniczonym dostępem do otwartych terenów leśnych i sawann. To w dużym stopniu ptak przebywający na ziemi, który chętnie jednak siada na gałęziach drzew. Rzadko pływa lub lata, chyba że sytuacja go do tego zmusza. Lot gęsiówki jest ociężały, przypomina bardziej sposób przemieszczania się gęsi niż kaczek, stąd wzięła się jej nazwa gatunkowa.
W okresie lęgowym to bardzo terytorialny gatunek. Zwykle gnieździ się w dziuplastych drzewach i tylko wyjątkowo na ziemi.
Kaczor wydaje wysoki, gwiżdżący odgłos, a kaczka gdacze jak, spokrewniona z gatunkiem, gęsiówka egipska Alopochen aegyptiaca.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2025 roku uznaje grzywoszyjkę amazońską za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern); wcześniej była ona klasyfikowana jako gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened). Liczebność światowej populacji szacuje się na 15–40 tysięcy dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy głównie ze względu na presję ze strony myśliwych oraz prawdopodobnie konwersję dogodnych siedlisk w tereny rolnicze w części zasięgu tego gatunku.
Przypisy Nazwa polska za: Systematyka i nazwa polska za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kaczkowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1825 roku Kategoria:Fauna Argentyny Kategoria:Fauna Boliwii Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Fauna Ekwadoru Kategoria:Fauna Gujany Kategoria:Fauna Kolumbii Kategoria:Fauna Paragwaju Kategoria:Fauna Peru Kategoria:Fauna Wenezueli