Sulejówek

Sulejówek – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim. Sulejówek należy do aglomeracji warszawskiej.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 21 428 mieszkańców, będąc 25. najludniejszym miastem w województwie.

Części miasta + Integralne części miasta Sulejówek SIMC Nazwa Rodzaj1065846 Cechówka część miasta0921674 Długa Szlachecka część miasta0921680 Miłosna część miasta0921697 Ratajewo część miasta0921705 Szkopówka część miasta0921711 Żurawka część miasta

Dane ogólne Miasto zajmuje powierzchnię 1931 ha, w tym: ok. 500 ha – zabudowa mieszkaniowa ok. 650 ha – użytki rolne, przekształcane na tereny mieszkaniowo-usługowe ok. 620 ha – lasy ok. 180 ha – inne tereny, tj. nieużytki, drogi

Według danych GUS z 31 grudnia 2021 roku, miasto liczyło 21 253 mieszkańców.

Budżet miasta w 2022 roku wynosił 148 629 618 złhttps://www.bip.sulejowek.pl/plik,10312,uchwala-budzetowa-na-rok-2022-miasta-sulejowek-nr-xxxix-436-2021-z-dnia-20-grudnia-2021-roku.pdf.

Miasta partnerskie Viimsi – od 2004 r. Bourg-la-Reine – od 2006 r. Yalvaç – od 2008 r. Podbrzezie – od 2017 r.

Demografia Dane z 31 grudnia 2021 roku Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 21 253 100 11 094 52,3 10 159 47,7Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 1 110,3 575,4 524,9

Piramida wieku mieszkańców Sulejówka w 2014 roku 690x480px

Położenie thumb|upright|left|Gmina miejska Sulejówek na tle powiatu mińskiego Miasto jest oddalone w linii prostej o ok. 17 km od centrum Warszawy w kierunku wschodnim. Od zachodu graniczy z dzielnicą Warszawy – Wesołą, od północy graniczy z Zielonką, od wschodu z Gminą Halinów, od południa z Gminą Wiązowna. Sulejówek znajduje się na pograniczu Równiny Wołomińskiej i Wysoczyzny Kałuszyńskiej.

Historia thumb|Dworek Piłsudskiego, 1925 r. (oryginalny podpis pod zdjęciem: Imieniny Marszałka w 1925 roku... Do Sulejówka w ten czas przybyły delegacje wojskowe i strzeleckie z hołdem dla umiłowanego Komendanta) thumb|Marszałek Polski z żoną w Sulejówku w 1926 thumb|Kościół parafialny pw. NMP Matki Kościoła Pierwsze wzmianki o Sulejówku pochodzą z 1526 roku. W aktach wcielonych do Korony ziem mazowieckich była wzmianka o wsi szlacheckiej Sulewo. Istniało w niej kilka chat i karczma. Wieś szlachecka Sulewo położona była w 1580 roku w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiegoAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 252.. W 1815 roku wieś Sulewo liczyła 57 mieszkańców. W 1866 roku uruchomiona została linia kolejowa. W ciągu kilku lat wokół stacji Miłosna powstało osiedle pracowników kolei, cegielnia oraz cechownia drewniana, od której pochodzi przyszła nazwa tej okolicy – „Cechówka”. W 1877 Sulejówek wchodził w skład dóbr OkuniewOkuniew, os. miejska w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VII: Netrebka – Perepiat. Warszawa 1886, s. 441–442., należących w II połowie XIX wieku do rodziny Lortschów. W 1897 roku Sulejówek wraz z innymi folwarkami Okuniew, Michałów, Zabraniec, Kaleń, Wola Grzybowska należał do Ludwiki z Lortschów Romiszewskiej (żony gen. Modesta Romiszewskiego), K. Szekarazina, Janiny Lortsch (później żony znanego cyklisty Mieczysława Horodyńskiego) i Adolfa Lortscha. W 1897 nowym właścicielem tych dóbr, w tym Sulejówka, zostaje generał Konstanty SzekarazinKurjer Poranny, nr 186 z 7 lipca 1897 r., s. 2.Tomasz Kalita, Mniszkówna, 1993, s. 37–39.. W 1910 roku został uruchomiony kolejny przystanek kolejowy – Sulejówek, dla potrzeb wojskowych i dla coraz liczniej przybywających letników.

W grudniu 1919 roku Ignacy i Helena Paderewscy zakupili od rodziny Białobrzeskich willę „Białynia”, w której założyli Instytut Oświatowy, wsparty finansowo przez Józefa Piłsudskiego, późniejsze Ognisko „Helin”. W 1920 roku uruchomiona została pierwsza szkoła w Cechówce. W latach 1923–1926 w dworku powstałym z darów społeczeństwa oraz Komitetu Żołnierza Polskiego mieszkał Józef Piłsudski. W latach 30. XX w. Instytut Oświatowy rozbudowano wg projektu architekta Stefana Szyllera (m.in. dobudowano kaplicę Chrystusa Króla). W okresie II wojny światowej w budynkach instytutu mieściło się centrum hitlerowskiego wywiadu na Front Wschodni. Obecnie obiekty są bazą szkoleniową Ośrodka Rozwoju Edukacji (dawniej – Centralnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli).

1 kwietnia 1939 roku Sulejówek uzyskał status samodzielnej gminy Sulejówek..

Podczas kampanii wrześniowej, 15 września 1939 roku, w odwecie za zabicie żołnierza Wehrmachtu (prawdopodobnie oficera), Niemcy dokonali pacyfikacji Cechówki, mordując około 100 osób (w tym 58 mieszkańców miejscowości). Ciała większości ofiar zostały spalone w podpalonych zabudowaniach, pozostałe pochowano na miejscowym cmentarzu w Miłośnie.

27 września 1939 roku gen. dyw. Tadeusz Kutrzeba parafował w Szkole Podstawowej nr 1 (obecnie Miejskie Przedszkole nr 1) przy ul. Paderewskiego 47 warunki kapitulacji Warszawy. Grupa młodzieży z gminy uczestniczyła w powstaniu warszawskim. 31 lipca 1944 roku do Sulejówka wkroczyli żołnierze 8. Gwardyjskiego Korpusu Pancernego 2. Armii Pancernej nacierającego na Warszawę od strony Dęblina przez Parysów i Pogorzel koło Mińska Mazowieckiego.

1 lipca 1952 roku Sulejówek stał się dzielnicą w nowym powiecie miejsko-uzdrowiskowym Otwock., a w 1958 roku został osiedlem miejskim w powiecie otwockim.. 18 lipca 1962 roku osiedle Sulejówek otrzymało prawa miejskie.. Po reformie administracyjnej kraju w 1975 roku, miasto znalazło się w województwie stołecznym warszawskim, a 1 stycznia 1999 roku w województwie mazowieckim (powiat miński). Od 1 stycznia do 27 października 2002 roku miasto wchodziło w skład powiatu warszawskiego, a po jego zlikwidowaniu zostało przyłączone z powrotem do powiatu mińskiego.

W 2000 roku przyjęto nowe symbole miasta – flagę, godło, herb, sztandar, pieczęć i hejnał. W tym roku dworek „Milusin” zwrócono Fundacji Oświatowej Rodziny Marszałka Józefa Piłsudskiego – Milusin.

Zabytki thumb|Dworek „Siedziba” w Sulejówku, miejsce zamieszkania Moraczewskiego W mieście znajdują się dwa zabytki wpisane do rejestru decyzją konserwatora: Zespół willowy przy ulicy Oleandrów 5, wpisany do rejestru zabytków pod nr 1348 w 1988 roku, w skład którego wchodzą: willa „Milusin” zbudowana dla Józefa Piłsudskiego w 1923 roku w stylu dworkowym wg projektu Kazimierza Skórewicza, willa „Otradno” tzw. „Drewniak”, willa „Bzów” Dworek „Siedziba” zbudowany w 1911 roku, zamieszkiwany przez Zofię i Jędrzeja Moraczewskich, wpisany do rejestru zabytków pod nr 1299 w 1987 roku, znajdujący się przy ulicy 11 Listopada.

Transport thumb|Sulejówek Miłosna Sulejówek położony jest na trasie linii kolejowej E 20 Moskwa – Berlin. Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 637 Warszawa – Węgrów, droga wojewódzka nr 638 Warszawa – Sulejówek, a także droga krajowa nr 92 Świecko – Terespol.

Z Warszawy do Sulejówka można się dostać pociągami Kolei Mazowieckich linii R2 oraz Szybkiej Kolei Miejskiej linii S2. Poza tym kursują linie 173 (na krańcu zachodnim) i 704 (na krańcu południowym) obsługiwane przez ZTM. Transport wewnątrz granic miasta oraz z okolicznymi gminami podwarszawskimi zapewniają linie prywatne, obsługiwane przez lokalnych przewoźników. Do 2024 roku kursowały lokalne linie WTP L47 i L48, które w grudniu 2024 roku zlikwidowano.

Ochrona zdrowia W Sulejówku działają 2 przychodnie miejskie, 3 niepubliczne, pogotowie ratunkowe, a także 7 aptek. W 2010 roku oddano do użytku nowy budynek Przychodni Miejskiej nr 1, która wcześniej mieściła się w zabytkowym budynku przy ulicy Paderewskiego 94 (willa „Bzów”).

Oświata thumb|Pomnik Piłsudskiego z córkami

Szkoły podstawowe: Szkoła Podstawowa nr 1 im. Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego Szkoła Podstawowa nr 2 im. Stefana Czarnieckiego z oddziałami integracyjnymi Szkoła Podstawowa nr 3 im. Józefa Piłsudskiego w Sulejówku-Miłośnie Szkoła Podstawowa nr 4 im. Janusza Korczaka w Sulejówku-Miłośnie Prywatna Szkoła Podstawowa im. Zofii i Jędrzeja Moraczewskich Prywatna Szkoła Podstawowa im. Rodziny Moraczewskich Szkoły ponadpodstawowe: Zespół Szkół Ponadpodstawowych im. Ignacego Paderewskiego Inne: Miejskie Przedszkole nr 1 Miejskie Przedszkole nr 2 w Sulejówku-Miłośnie Prywatna Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Ignacego Jana Paderewskiego Społeczna Szkoła Specjalna „Otwartych Serc” w Sulejówku-Miłośnie

Muzeum Józefa Piłsudskiego

Religia thumb|Kościół Przemienienia Pańskiego w Sulejówku W mieście znajduje się kilka kościołów i kaplic: sanktuarium NMP Matki Kościoła, kościół księży marianów pw. św. Józefa, kaplica sióstr Służebnic Ducha św. i sióstr Wspomożycielek Dusz Czyśćcowych oraz kościół parafialny pw. Przemienienia Pańskiego (w Sulejówku-Miłośnie).

Kościół Rzymskokatolicki Parafia Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła w Sulejówku Cmentarz parafii Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła w Sulejówku w Warszawie-Wesołej Parafia Przemienienia Pańskiego w Sulejówku Kościół Starokatolicki Mariawitów Parafia Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Warszawie Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku Mazowieckim Kościół Katolicki Mariawitów Parafia Przenajświętszego Sakramentu w Długiej Kościelnej (wierni z Sulejówka odprawiają adorację ubłagania 18. dnia każdego miesiąca; nabożeństwo odbywa się w Długiej Kościelnej)Kalendarz Mariawicki na rok 2022 (Felicjanów). Świadkowie Jehowy zbór Sulejówek, Sala Królestwa (korzystają z niej zbory: Sulejówek i Warszawa–Wesoła).

Sport thumb|Korty Tenisowe Topspin Sulejówek W mieście działa Miejski Ludowy Klub Sportowy Victoria Sulejówek, założony w 1957 roku i mający siedzibę przy ulicy Krasińskiego 6, oraz od 1994 roku UKS Herkules, prowadzący trzy sekcje: lekkiej atletyki, siatkówki i koszykówki. W 2012 roku, po generalnym remoncie obiektu przy ulicy Paderewskiego 29, otwarte zostały Korty Tenisowe Topspin Sulejówek. Od 2005 roku dostępna jest strzelnica kryta Parabellum, położona przy ulicy Armii Krajowej 77.

W Sulejówku ważnymi obiektami rekreacyjno‑sportowymi są pływalnia miejska i korty tenisowe. Pływalnia Miejska przy ul. Paderewskiego została otwarta 2 lipca 2025 r. i jest dostępna dla mieszkańców codziennie, zwykle od wczesnego rana do wieczora, oferując zajęcia dla różnych grup oraz strefę saun. Korty tenisowe przy ul. Paderewskiego są ogólnodostępne sezonowo i funkcjonują w godzinach popołudniowych i wieczornych w dni powszednie oraz w szerszych godzinach w weekendy, sprzyjając rekreacji i grze indywidualnej.

Ludzie związani z Sulejówkiem

Przypisy GUS. Rocznik demograficzny 2022. s.94 GUS. Wyszukiwarka TERYT. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().

Linki zewnętrzne Oficjalna strona miasta

Kategoria:Miasta w województwie mazowieckim Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie) Kategoria:Miasta w Polsce, którym nadano prawa miejskie w XX wieku