Kresowiacy (tj. grupy kresowe) – ogólne określenie zespołu grup etnograficznych ludności polskiej, powstałych w wyniku polskiego zasiedlenia na terenach wschodnich, gdzie zaznaczyło się głównie osadnictwo Mazowszan, a w mniejszym stopniu Małopolan.

Grupy kresowe nie są związane wspólnym pochodzeniem i wszystkie rozwijały się oddzielnie. Jednak etnografowie łączą je razem jako ludność o charakterze pogranicznym, która kształtowała się pod różnymi wpływami kulturowymionline.

Janusz Kamocki wyodrębnił 4 grupy kresowe: Podlasianie (grupa podlaska) – ludność o pochodzeniu mazowieckim, która w okresie unii polsko-litewskiej osiedliła się szerokim pasem na tereny północno-wschodnie rozdzielając Białorusinów od Litwinów. Do grupy tej weszło wielu spolonizowanych Litwinów i Białorusinów. Podlasianie nadbużańscy – grupa zamieszkała na terenie nad Bugiem, związana kulturalnie z Mazowszem, a częściowo także z Lubelskiem. grupa chełmskaNazwa nadana umownie dla celów systematyki. – ludność o kulturze powstałej w wyniku napływania polskiej ludności na Ruś Czerwoną, zamieszkują dawne województwo chełmskie i zamojskie grupa przemyska – ludność o kulturze powstałej w wyniku napływania polskiej ludności na Ruś Czerwoną, zamieszkują dawne województwo przemyskie

Do grup kresowych zalicza się takżeJan Stanisław Bystroń: Wstęp do ludoznawstwa polskiego. Lwów 1939 s. 120-121: Hrubieszowianie Dolinianie Pogórzanie grupa lwowsko-tarnopolska grupa wileńska.

Dawniej do grup kresowych Jan Stanisław Bystroń zaliczał także Lubliniaków i Rzeszowiaków. Jednak Janusz Kamocki przydziela ich do gałęzi Małopolan, powołując się na nowsze badania Natanson-Leskiego wykazujące ich autochtoniczność na tych terenach.

Upamiętnienie Według danych GUS w 3 miejscowościach w Polsce istnieje ulica Kresowiaków, w Raciborzu jest skwer Kresowian, a w Kadzidle znajduje się skwer Pamięci Męczeństwa Kresowian. Od 1 września 2006 r. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 w Bartoszycach nosi imię KresowiakówUchwała Nr XXXV/202/06 Rady Powiatu Bartoszyckiego z dnia 24 marca 2006 r..

Zobacz też Kresy Wschodnie Zabużanie

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Grupy etnograficzne Polski Kategoria:Kresy Wschodnie