Afrothismia Schltr. – rodzaj wieloletnich, myko-heterotroficznych, ziemnopączkowych roślin bezzieleniowych z monotypowej rodziny Afrothismiaceae. Rodzaj obejmuje 16 gatunków (kilka innych czeka na opis naukowy). Występują one w tropikalnej Afryce, od Nigerii do Kenii i Malawi. Centrum największego zróżnicowania gatunkowego znajduje się w Kamerunie. Rośliny te zasiedlają nizinne i podgórskie lasy tropikalne.
Nazwa naukowa rodzaju została utworzona poprzez dodanie przedrostka afro- do nazwy rodzaju Thismia i odnosi się do zasięgu geograficznego tego rodzaju.
Morfologia thumb|Kwiat Afrothismia baerae Kłącze Rosnące poziomo w gruncie, nierozgałęzione lub słabo rozgałęzione, bezbarwne, gruboszowate, cylindryczne, w każdym węźle z wiązką 15–40, małych, kulistawych bulwek.
Liście Skrętoległe, zredukowane, łuskowate.
Kwiaty Kwiaty obupłciowe, pojedyncze lub rzadziej 2–4 zebrane w dwurzędkę tworzącą się na szczycie wzniesionej, bezbarwnej łodygi kwiatonośnej. Kwiaty silnie lub słabo grzbieciste, wsparte dużą, bezbarwną, jajowatą przysadką. Okwiat pojedynczy, brązowy, czerwony lub żółty. Listki okwiatu położone w dwóch okółkach, równej długości, zrośnięte dzbankowato lub urnowato, z wewnętrznym kołnierzem pośrodku i pierścieniem w gardzieli. Pręcików jest 6, są one zakrzywione, z główkami skierowanymi do słupka, z łącznikiem ściśle przylegającym do znamienia. Zalążnia dolna, jednokomorowa z trzema łożyskami, szyjka słupka walcowata, krótka i wgłębiona na szczycie, ze znamieniem stożkowatym, grubym, słabo sześciołatkowym, o powierzchni brodawkowatej lub owłosionej.
Owoce Torebki. Nasiona elipsoidalne.
Systematyka Pozycja systematyczna rodzaju i rodziny Rodzaj wyodrębniono w 2024 roku do osobnej rodziny Afrothismiaceae w rzędzie pochrzynowców (Dioscoreales) w obrębie kladu jednoliściennych (monocots). Przed tą datą klasyfikowany był do rodziny Thismiaceae.
Wykaz gatunków Afrothismia amietii Cheek Afrothismia baerae Cheek Afrothismia foertheriana T.Franke, Sainge & Agerer Afrothismia fungiformis Sainge & Kenfack Afrothismia gabonensis Dauby & Stévart Afrothismia gesnerioides H.Maas Afrothismia hydra Sainge & T.Franke Afrothismia insignis Cowley Afrothismia korupensis Sainge & T.Franke Afrothismia kupensis Cheek & S.A.Williams Afrothismia mhoroana Cheek Afrothismia pachyantha Schltr. Afrothismia pusilla Sainge & Kenfack Afrothismia saingei T.Franke Afrothismia winkleri (Engl.) Schltr. Afrothismia zambesiaca Cheek
Zagrożenie i ochrona 15 gatunków z rodzaju ujętych jest na Czerwonej liście gatunków zagrożonych IUCN, z czego jeden jest narażony, a pozostałe zagrożone lub krytycznie zagrożone wyginięciem.
Przypisy
Kategoria:Pochrzynowce