mały|upright=1.7|Majuskuły alfabetu łacińskiego Majuskuła (wersalik, wielka litera, duża litera) – każda z dużych liter alfabetu, tj. większego formatu i/lub innego kształtu w stosunku do małej. Majuskuły występują jedynie w pismach dwuszeregowych, jak cyrylica, łacinka, alfabet ormiański czy grecki, a nie występują w pismach jednoszeregowych, jak awestyjskie czy aurebesh.

W ortografii polskiej stawiana jest na początku nazwy własnej i wyrazu rozpoczynającego nowe zdanie, a także w skrótowcach i niektórych oznaczeniach (np. jednostek miar).

Majuskuła jest antonimem minuskuły.

Nazwa Stosowane są różne określenia: terminu „majuskuła” używają projektanci krojów pisma oraz historycy ( – nieco większa) terminu „wersalik” używają osoby pracujące z tekstem drukowanym ( – bruzda, linia, rządek, wiersz tekstu) terminu „wielka (duża) litera” używa się w języku polskim do wszystkich zastosowań (warto pamiętać, że konstrukcja z dużej/wielkiej litery jest krytykowanym rusycyzmem, a normatywnymi postaciami tego wyrażenia są wielką [dużą] literą i od wielkiej [dużej] litery) termin „drukowane litery” odnosi się do tekstu pisanego ręcznie, przypominającego kształtem duże litery pisma drukowanego.

W kontekście pisania odręcznego funkcjonuje wyrażenie „litery drukowane”, które również określa majuskułę, dokładniej majuskułę antykwy.

Semantyczna funkcja wielkiej litery Niektóre wyrazy w języku polskim przybierają różne znaczenie zależnie od tego, czy rozpoczynają się wielką, czy małą literą. Rozpoczynane wielką literą Rozpoczynane małą literą Amazonka (rzeka) amazonka (postać z mitologii greckiej; kobieta jeżdżąca konno; rodzaj papug; rodzaj mrówek; kobieta po mastektomii) Amerykanka (obywatelka Stanów Zjednoczonych) amerykanka (sofa) Arab (człowiek narodowości arabskiej) arab (koń rasowy) Belgijka (obywatelka Belgii) belgijka (taniec towarzyski) Ceres (rzymska bogini; planeta karłowata) ceres (roślinny tłuszcz jadalny) Chińczyk (obywatel Chin) chińczyk (gra towarzyska) Cygan (człowiek narodowości cygańskiej) cygan (włóczęga; krętacz; śniady, ciemnowłosy mężczyzna) Dania (państwo) dania (potrawy) Daniel (imię męskie) daniel (ssak z rodziny jeleniowatych) Eldorado (legendarna obfitująca w złoto kraina) eldorado (kraj lub miejsce opływające w bogactwa) Finka (obywatelka Finlandii) finka (nóż) Francuz (obywatel Francji) francuz (klucz; owad) Hel (miasto; półwysep; bogini nordycka) hel (pierwiastek chemiczny) Hindus (mieszkaniec Półwyspu Indyjskiego, Indus) hindus (wyznawca hinduizmu, hinduista) Hiszpanka (obywatelka Hiszpanii) hiszpanka (odmiana grypy) Japonka (obywatelka Japonii) japonka (wózek do przewozu betonu i piasku; plastikowy lub gumowy klapek)Janusz (imię męskie)janusz (stereotypowa postać uosabiająca cechy Polaka) Kanada (państwo) kanada (miejsce obfitujące w jakieś dobra) Kanadyjka (obywatelka Kanady) kanadyjka (lekka łódź sportowa; kurtka; rodzaj składanego łóżka) Karaim, Karaita (członek grupy etnicznej) karaim, karaita (członek grupy wyznaniowej) Karolinka (zdrobniałe imię) karolinka (gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych) Katarzynka (zdrobniałe imię) katarzynka (odmiana gruszy; piernik; zakonnica, gatunek ptaka) Kozak (członek grupy ludności w dawnej Rzeczypospolitej) kozak (ukraiński taniec ludowy; ktoś śmiały i dzielny albo dufny, pewny siebie; grzyb; but) Księżyc (naturalny satelita Ziemi) księżyc (ciało niebieskie pochodzenia naturalnego obiegające planetę) Luter (nazwisko, m.in. niemieckiego teologa, inicjatora reformacji) luter (wyznawca luteranizmu; luteranin, protestant) Mania (zdrobniałe imię żeńskie, Maria) mania (pasja, obsesja) Mekka (miasto w Arabii Saudyjskiej) mekka (miejsce, do którego ludzie przyjeżdżają masowo, ponieważ stwarza ono korzystne warunki do określonego działania) Most (miasto w Czechach, w kraju usteckim) most (przeprawa przez rzekę lub inną przeszkodę, najczęściej wodną) Muzułmanin (przedstawiciel grupy etnicznej w b. Jugosławii) muzułmanin (wyznawca islamu) Odra (rzeka w Polsce) odra (choroba zakaźna) Panama (państwo w Ameryce Środkowej i miasto – stolica) panama (kapelusz; tkanina) Plejada (każda z siedmiu mitologicznych córek Atlasa i Plejony) plejada (grupa ludzi wybitnych w jakiejś dziedzinie) Pluton (bóg rzymski; planeta) pluton (pierwiastek chemiczny; pododdział wojska lub straży pożarnej) Polka (kobieta narodowości polskiej) polka (czeski taniec) Ren (rzeka w Europie; imię japońskie) ren (zwierzę renifer; pierwiastek chemiczny) Słońce (gwiazda w centrum Układu Słonecznego) słońce (gwiazda będąca centralnym obiektem dowolnego układu planetarnego; światło wysyłane przez ten obiekt) Sylwester (imię) sylwester (31 grudnia) Szwajcar (osoba narodowości szwajcarskiej) szwajcar (portier, odźwierny; kotlet) Szwed (osoba narodowości szwedzkiej) szwed (klucz szwedzki) Szwedka (kobieta narodowości szwedzkiej, rzeka w Polsce) szwedka (rodzaj kuli rehabilitacyjnej, rodzaj bułki) Tatar (członek grupy etnicznej) tatar (potrawa) Wersal (miasto i pałac we Francji) wersal (grzeczność i wytworność, często przesadna) Węgierka (obywatelka Węgier) węgierka (śliwka) Wigilia, Wilia (dzień przed Bożym Narodzeniem) wigilia, wilia (dzień poprzedzający inny dzień; wieczerza w przeddzień Bożego Narodzenia) Zefir (starogrecki bóg wiatru zachodniego) zefir (ciepły, łagodny wiatr; cienka, lekka tkanina bawełniana) Ziemia (trzecia planeta Układu Słonecznego) ziemia (ląd, gleba, podłoże) Żyd (członek narodu żydowskiego) żyd (wyznawca judaizmu; kleks)

Zobacz też

minuskuła minuskuła karolińska

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Rodzaje pisma