Ulica Stanisława Wyspiańskiego w Tarnowskich Górach – jedna z głównych ulic miasta Tarnowskie Góry. Przebiega przez dzielnicę Śródmieście-Centrum i stanowi drogę powiatową klasy Z nr 3303S powiatu tarnogórskiego.
Przebieg Ulica rozpoczyna się na rozbudowanym w 2012 roku skrzyżowaniu z sygnalizacją świetlną z ulicą Opolską w pobliżu budynków urzędu skarbowego oraz Centralnego Biura Konstrukcji Kotłów. Następnie biegnie w kierunku południowym, krzyżując się z ulicami Józefa Cebuli, Józefa Rymera, Macieja, Jakuba Gruzełki oraz Beskidzką, mija gmach szkoły, po czym kończy swój bieg w postaci skrzyżowania typu „T” z ulicą Kardynała Stefana Wyszyńskiego przed parkiem miejskim.
thumb|left|Willa „Maria” – najstarsza przy ulicy Wyspiańskiego
Nazwa Ulica Wyspiańskiego, początkowo polna droga, pierwotnie nosiła niemiecką nazwę Parkstraße, która 25 maja 1925 urzędowo została zmieniona na polską – ulica Parkowa. Przez krótki czas zwana była również ulicą Seminaryjną. W 1934 – podobnie jak w wielu innych miastach II RP – ulicy nadano imię pułkownika Bronisława Pierackiego – zastrzelonego przez ukraińskiego nacjonalistę byłego legionisty i polityka sanacyjnego. W latach hitlerowskiej okupacji Polski ulica nosiła nazwę Adolf-Hitler-Straße, zaś obecna nazwa obowiązuje od 1945 roku.
Budynki Zabudowa ulicy Wyspiańskiego przedstawiająca styl modernistyczny pochodzi z lat 20. i 30. XX wieku, kiedy to leżące na północ od parku i szosy starotarnowickiej tereny dawnego wydobycia rud żelaza oraz łąki i pola zostały przez tarnogórski magistrat rozparcelowane i wystawione na sprzedaż.
thumb|left|Willa pod nr. 12 – dawna siedziba Gestapo Przy ulicy Wyspiańskiego znajdują się m.in.: wyraźnie dominujący nad pozostałymi budynkami gmach tzw. szkoły parkowej (początkowo Żeńskiej Szkoły Powszechnej im. Królowej Jadwigi, obecnie mieści Szkołę Podstawową nr 3 im. ks. Franciszka Blachnickiego) wybudowany w latach 1929–1932, wpisany do rejestru zabytków (nr rej. A/389/12 z 19 listopada 2012) – ul. Wyspiańskiego 1-3, Wpisane do Gminnej Ewidencji Zabytków: modernistyczna willa adwokata Edwarda Schmidta wg projektu Kaspara Jastrzembskiego z 1934 – ul. Wyspiańskiego 2, willa rodziny Stefanickich z 1937 roku – ul. Wyspiańskiego 5, willa „Maria” wg projektu Józefa Jasiulka z 1925 roku – pierwsza willa, która została zbudowana przy ul. Wyspiańskiego (wówczas Parkowej) – ul. Wyspiańskiego 6, willa z 1931 roku, siedziba Gestapo w latach 1939–1945, w 1945 siedziba Urzędu Bezpieczeństwa – ul. Wyspiańskiego 12, modernistyczna willa z 1931, siedziba warsztatu elektryczno-instalacyjnego Piotra Wypiora, znacjonalizowana w 1947http://sbc.org.pl/Content/190986/iv4408-1947-09-0001.pdf – ul. Wyspiańskiego 14, willa z 1935 roku – ul. Wyspiańskiego 15, willa miejskiego budowniczego Wiktora Warzechy z 1931 roku, zaprojektowana przez niego samego – ul. Wyspiańskiego 16, willa rodziny Piernikarczyk z 1931 roku, zbudowana na miejscu zasklepionego szybu „Bergdrost” – ul. Wyspiańskiego 18, willa z 1931 roku – ul. Wyspiańskiego 20.
Przy ulicy Wyspiańskiego znajdują się również, obecnie zasklepione, szyby wchodzące w skład północnego systemu odwadniania Podziemi Tarnogórsko-Bytomskich – szyb „Bergdrost” oraz „Fortuna”. Były one częścią tzw. Przekopu Redena, który łączył się ze Sztolnią „Boże Wspomóż” na terenie Wzgórza Redena przy ul. Opolskiej. Na szybie „Bergdrost” zainstalowana była 40-calowa maszyna parowa, natomiast z szybu „Fortuna” woda była wyciągana na powierzchnię za pomocą kołowrotu ręcznego.
Komunikacja Według stanu z grudnia 2022 roku ulicą Wyspiańskiego kursują autobusy organizowane przez Zarząd Transportu Metropolitalnego, obsługujące następujące linie: 64 (Tarnowskie Góry Dworzec – Stare Tarnowice Pętla), 112 (Tarnowskie Góry Dworzec – Gliwice Centrum Przesiadkowe), 614 i 615 (Miasteczko Śląskie Osiedle – Rybna Lotników), 671 (Pniowiec Pętla – Tarnowskie Góry Dworzec), 744 (Tarnowskie Góry Dworzec – Tarnowskie Góry Torowa – Tarnowskie Góry Dworzec). Nie zatrzymują się one jednak przy tej ulicy, a najbliższe obsługiwane przystanki znajdują się przy ul. Opolskiej, ul. Strzelców Bytomskich i ul. Wyszyńskiego.
Mieszkalnictwo Według danych Urzędu Stanu Cywilnego na dzień 31 grudnia 2022 roku przy ulicy Wyspiańskiego zameldowanych na pobyt stały było 141 osób.
Przypisy Ulica Stanisława Wyspiańskiego w Tarnowskich Górach na mapie Polski Targeo.
Bibliografia
Wyspiańskiego Kategoria:Upamiętnienie Stanisława Wyspiańskiego