Pesa Link – rodzina normalnotorowych spalinowych pojazdów pasażerskich oferowana przez Pesę Bydgoszcz. Wyprodukowane zostały pojazdy 1-, 2- i 3-członowe, ale producent przewiduje również wersję 4-członową. Linki eksploatowane są w Czechach (České dráhy), Polsce (Koleje Dolnośląskie, Koleje Wielkopolskie i Polregio) i Niemczech (Niederbarnimer Eisenbahn oraz Deutsche Bahn).
Historia Geneza W 2001 powstał spalinowy wagon silnikowy typu 214M Partner, a w 2004 jego wersja dwuczłonowa typu 218M. W 2008 Pesa wyprodukowała kolejny model – trójczłonowy zespół typu 219M Atribo. Rodzina Link to trzecia generacja spalinowych pojazdów pasażerskich w ofercie Pesy Bydgoszcz. Autorem sylwetki zewnętrznej i wnętrza pojazdów z tej rodziny jest Bartosz Piotrowski, zaś kabinę maszynisty dla nich opracował Mariusz Gorczyński. 1000x140px214M 1000x140px218M 1000x140px219M Atribo 1000x140px223M Link
Zamówienia 17 marca 2011 – podpisanie umowy na dostawę 31 pojazdów dla České dráhy, 20 grudnia 2011 – podpisanie umowy na dostawę 12 pojazdów dla Regentalbahn, 25 lutego 2015 zamówienie anulowano, 2 lipca 2012 – podpisanie umowy na dostawę 2 pojazdów dla UM województwa zachodniopomorskiego, 19 września 2012 – podpisanie umowy ramowej na dostawę do 470 pojazdów dla Deutsche Bahn, 22 listopada 2013 – podpisanie umowy wykonawczej na dostawę 36 pojazdów, 12 marca 2014 – podpisanie umowy wykonawczej na dostawę 9 pojazdów, 24 września 2014 – podpisanie umowy wykonawczej na dostawę 26 pojazdów, 24 października 2018 – podpisanie umowy wykonawczej na dostawę 1 pojazdu, 15 marca 2013 – podpisanie umowy na dostawę 4 pojazdów dla UM województwa lubuskiego, 2 października 2017 – zawarto ugodę sądową, w ramach której UM otrzyma 2 dodatkowe pojazdy, 1 października 2021 – podpisanie umowy na dostawę jednego pojazdu dla UM używanego wcześniej przez Koleje Wielkopolskie. 24 września 2013 – podpisanie umowy na dostawę 9 pojazdów dla Niederbarnimer Eisenbahn, 2016 – 2 zamówione pojazdy 3-członowe zamieniono na 4 pojazdy 2 członowe, 9 lutego 2015 – podpisanie umowy na dostawę w formie dzierżawy 4 pojazdów dla Kolei Wielkopolskich, 7 września 2015 – podpisanie umowy na dostawę 4 pojazdów dla Kolei Dolnośląskich, luty 2017 – podpisanie umowy na dostawę 3 pojazdów dla Przewozów Regionalnych (z opcją na kolejne 2, z której później skorzystano), 13 października 2017 – podpisanie umowy na dostawę 2 pojazdów dla UM województwa wielkopolskiego.
Prezentacje promocyjne thumb|Dwa linki na targach Trako (z lewej i z prawej) 18 września 2012 na targach InnoTrans w Berlinie został zaprezentowany dwuczłonowy link (223M-001/600-001Po przeciwnych stronach składu były inne oznaczenia.) w barwach Oberpfalzbahn (Kolej Górnego Palatynatu – marka Regentalbahn). Pojazd nie był jednak przeznaczony dla tego przewoźnika. Po targach przeznaczono go do przebudowy i sprzedaży województwu zachodniopomorskiemu. W dniach 18–20 czerwca 2013 na targach Czech Raildays w Ostrawie zaprezentowano linka 844-017. We wrześniu 2013 na targach Trako w Gdańsku zaprezentowano jednocześnie dwa egzemplarze (600-003 dla Oberpfalzbahn oraz SA139-002 dla zachodniopomorskiego). Natomiast na targach InnoTrans we wrześniu 2014 Pesa wspólnie z Deutsche Bahn zaprezentowali jednoczłonowego Linka – pierwszy pojazd w barwach DB. 2 lata później na InnoTrans zaprezentowany 2-członowego Linka dla NEB
Uzyskanie homologacji w Niemczech W listopadzie 2012 rozpoczęły się jazdy próbne pierwszego egzemplarza wyprodukowanego dla niemieckiego przewoźnika – dwuczłonowego zespołu dla Regentalbahn. Pojazd przeznaczono do ponad rocznych testów, w szczególności homologacyjnych na terenie Niemiec. 5 lutego 2013 pojazd 600-001 przyjechał na tor testowy w Żmigrodzie, a w kwietniu i przez część maja jeździł w Niemczech. Pod koniec maja wrócił do Żmigrodu. W czerwcu dołączyły do niego drugi oraz trzeci egzemplarz i testowano jazdę zespołu złożonego z trzech jednostek.
Pesa uzyskiwała pozwolenia na jazdy bez pasażerów po sieci DB, np. 28 września 2014 dla jednostek 632-004 i -005, i rozpoczęła szkolenie niemieckich maszynistów, nie udało się jednak uzyskać pełnego dopuszczenia do eksploatacji w 2014. Producent tłumaczył opóźnienia zmianą niemieckich przepisów dotyczących oceniania zestawów kołowych, która nastąpiła w czasie starania się o homologację.
Równocześnie w drugiej połowie 2014 Pesa wyprodukowała przeznaczone do testów jednostki jednoczłonową i trójczłonową. Pierwszy egzemplarz trójczłonowy (633-001) znajdował się w październiku w Görlitz (po ukończeniu testów do certyfikacji TÜV Süd Rail), a w grudniu został wysłany do testów w komorze klimatycznej w ośrodku testowym Rail Tec Arsenal w Wiedniu. W kwietniu 2015 miał rozpocząć się dla nich (631-001 i 633-001) proces dopuszczenia do sieci PKP PLK i DB. Na przełomie 2015 i 2016 roku Linki dla DB były testowane na torze doświadczalnym koło Żmigrodu. Testowano wówczas napęd i hamulce. W maju 2016 trójczłonowy link ponownie był testowany na torze IK. 3 czerwca Urząd wydał dopuszczenie do eksploatacji dla spalinowego zespołu trakcyjnego Link przewoźnika Niederbarnimer Eisenbahn. To drugi pojazd spalinowy wyprodukowany poza Niemcami, który otrzymał homologację umożliwiającą eksploatację w tym kraju. Pomimo uzyskania dopuszczenia dla Linków dla NEB kontynuowane były prace nad uzyskaniem dopuszczenie dla 2-członowego linka dla DB, w ramach której w drugiej połowie odbywały się testy na torze doświadczalny koło Żmigrodu oraz w komorze klimatycznej w Minden. Jesienią 2016 Pesa podpisała również umowę z DB Systemtechnik odnośnie do współpracy w procesie homologacji.
W czerwcu 2017 testy prowadzone przez TÜV SÜD Rail odbywały się w okolicach Innsbrucka, Salzburga oraz Wiednia. Testowano m.in. jazdę jednostki dwuczłonowej w trakcji podwójnej z jednostką trójczłonową, stabilność pojazdów przy dużych prędkościach oraz zachowanie pojazdów na łukach o małych promieniach. Testy zakończyły się wynikiem pozytywnym.
30 maja 2018 niemiecki urząd kolejowy wydał dopuszczenie do ruchu dla dwuczłonowych Linków dla DB. W czerwcu pociągi po raz pierwszy zaprezentowano w Dortmundzie, a 11 lipca odbyły się pierwsze przejazdy z pasażerami na trasie z Dortmundu do Lüdenscheid i z powrotem. 30 lipca wydane zostało dopuszczenia dla pojazdów trójczłonowych.
W sierpniu na torze koło Żmigrodu odbywały się testy 2-członowych linków w trakcji poczwórnej.
W kwietniu 2020 3-członowy link w wersji dla regionu Allgäu otrzymał dopuszczenie.
Następca 26 lutego 2021 Pesa podpisała z przewoźnikiem České dráhy umowę ramową na dostawę 160 spalinowych zespołów trakcyjnych, jednakże umowa nie dotyczyła już Linków, tylko pojazdów bazujących na Linkach.
Konstrukcja Charakterystyka ogólna thumb|Szkielet jednego członu Linka W ramach rodziny Link zaprojektowano wagon spalinowy Link I i dwu- oraz trójczłonowe spalinowe zespoły trakcyjne (odpowiednio Link II i Link III). Później w ofercie pojawiły się także zespoły czteroczłonowe.
LiczbaczłonówTypUkładosiLiczba i mocsilnikówDługośćcałkowitaLiczba miejscsiedzącychLiczba miejscogółem1B'2'1×565 kW28,65 m(28,05 m)70–801502223MB'2'B'2×390 kW43,73 m(43,75 m)100–1502503B'2'2'B'2×565 kW57,13 m(60,77 m)150–1903504B'2'2'2'B'2×565 kW70,53 m450 źródło:, w nawiasach podano dane według drugiego źródła
Wejścia i przestrzeń pasażerska thumb|Wnętrze Pojazdy są częściowo niskopodłogowe i mają wejścia (szerokości 1300 mm) na wysokości 600 mm nad poziomem główki szyny (możliwa jest także wersja 760 mm). Dodatkowy schodek umożliwia wsiadanie z peronów wysokości od 230 mm nad PGS. Dostęp z tej wysokości jest także możliwy dla osób na wózkach inwalidzkich poprzez przenośną rampę. W części niskopodłogowej znajduje się przestrzeń dla podróżujących na wózkach inwalidzkich i przystosowana dla nich toaleta oraz miejsce do przewożenia wózków dziecięcych oraz rowerów. Poziom hałasu jest zgodny z Techniczną Specyfikacją Interoperacyjności (TSI) Hałas.
Napęd i zawieszenie thumb|Wózek napędowy Dwuczłonowe Linki są napędzane przez dwa silniki spalinowe o mocy 390 kW każdy. Silniki są produkowane przez MTU i spełniają normę emisji spalin Euro III B. Dla jednostek napędowych MTU przewidziana jest przekładnia ZF. Producent przewiduje także możliwość zamontowania silników firmy MAN z przekładnią firmy Voith. W dwuczłonie zbiorniki paliwa mieszczą 2 × 780 l (wersja dla Kolei Wielkopolskich).
Pojazdy w wersji podstawowej przeznaczone są do jazdy z prędkością do 120 km/h, ale istnieje możliwość przystosowania do prędkości 140 km/h albo 160 km/h.
Linki mogą pracować w trybie trakcji ukrotnionej (do trzech pojazdów), także ze starszymi modelami pojazdów spalinowych Pesy (np. 214Ma, 219M).
Pojazdy poruszają się na klasycznych wózkach napędowych typu 32MNb i tocznych w systemie Jakobsa typu 42ANb. Pierwszym stopniem usprężynowania wózków są sprężyny śrubowe z tłumikami hydraulicznymi, a drugim sprężyny pneumatyczne.
Bezpieczeństwo thumb|Link w produkcji, widoczny Honey Comb thumb|Kabina maszynisty Konstrukcja Linka spełnia wymagania normy wytrzymałościowej EN-12663 (kat. P II) i normy dla zderzeń EN-15227 (kat. C-1), przewidującej cztery scenariusze zdarzeń. Wymagania pierwszej z tych norm Link spełnia z zapasem – konstrukcja ze stali wysokowytrzymałej ma zapewniać odporność na ściskanie osiowe 6000 kN (wymagane 1500 kN). Drugą z wymienionych norm Link spełnił jako pierwszy spalinowy zespół trakcyjny na świecie. Dla założeń normy EN-15227 zastosowano (podobnie jak w Elfie) klatkę kabiny maszynisty, przed nią absorbery energii z systemem antywspinającym i blok aluminium komorowego (Honey Comb), a pod spodem zgarniacz o wytrzymałości 300 kN. Szkielet Linka ma pozostać nieodkształcony w czasie kolizji według założeń scenariusza trzeciego przy prędkości zderzenia do 110 km/h. Dodatkowo materiały użyte do wyposażenia spełniają wymagania normy pożarowej EN-13501, a pojazd posiada sygnalizację pożarową.
Podzespoły Ładowarki do baterii typu SMARTcharger do linków dla Oberpfalzbahn i České dráhy dostarczy niemiecka firma SMA Railway Technology. Systemy hamulcowe dla pojazdów tych przewoźników dostarcza Knorr-Bremse.
Wersje Odbiorca Liczbaczłonów Seria Liczba miejsc Wyposażeniedodatkowe Masa własna Wysokośćwejścia(nad główką szyny) Liczbai moc silników Typ silników Rodzajprzekładni Maksymalnaprędkośćeksploatacyjna1klasa2klasaČeské dráhy2844996+15 84,4 t600/760 mm(różne źródła)2 × 390 kWMTU 6H 1800 R85Lhydromechaniczna120 km/h Zachodniopomorskie 2 SA139 – 103 84,5 t 600 mm 2 × 390 kW MTU 6H 1800 R84P 120 km/h (napis z V max widoczny jest na zdjęciu kabiny). Lubuskie 2 SA139 – 108+26 120 km/h Koleje Wielkopolskie 2 SA139 – 126 89 t 2 × 390 kW MTU 6H 1800 R85L ZF Ecolife 120 km/hRegentalbahn2 –103+21 600 mm2 × 390 kWMTU 6H 1800 R85L120 km/h Niederbarnimer Eisenbahn2BR632 –140 MTU140 km/h3 –200 MTU140 km/h Deutsche BahnHessen2BR632 8 102 600 mm 2 × 390 kW140 km/h3BR633 12 148 600 mm 2 × 565 kW140 km/h Przewozy Regionalne 2 SA139 130 – klimatyzacja części pasażerskiej – stojaki na rowery – gniazdka elektryczne – bezprzewodowy dostęp do internetu
seria 844 České dráhy Czeskie linki są wyposażone w klimatyzację, toalety w systemie zamkniętym, kamery monitoringu, system informacji pasażerskiej i mają wydzielone przestrzenie na większy bagaż, wózki i rowery. W tej wersji zastosowano zestawy kołowe czeskiego producenta Bonatrans.
Zachodniopomorskie Dwa pojazdy zamówione przez województwo zachodniopomorskie są dwuczłonowe i mogą mieścić co najmniej 100 pasażerów na miejscach siedzących (w układzie 2+2) i 140 na stojących. Do wyposażenia dodatkowego ma należeć m.in. punkt dostępu wi-fi do internetu. Zespoły miały uzyskać do sierpnia 2014 roku dopuszczenie do jazdy po torach w Niemczech.
Deutsche Bahn