Wincenty Kociuba (ur. 18 marca 1894 w Krasnymstawie, zm. 4 lipca 1940 w Kumowej Dolinie) – rolnik, polityk II Rzeczypospolitej, poseł na Sejm, polityk PSL „Wyzwolenie” i BBWR, działacz samorządowy, społecznik i członek zarządu bankuGłówne informacje biograficzne na podstawie - Skład Sejmu 1931, s. 19, 42; Komisje sejmowe BBWR 1931/32; Skład Sejmu 1935 (styczeń), s. 13, 23; Skorowidz Sejmu 1930-33, s. 62; Scriptor 1935-40, s. 163 (fot.); Album-Skorowidz, s. 133 (fot.); Skład Sejmu 1935 (październik), s. 15; Skład i komisje Sejmu 1936, s. 16, 21, 39; Skład i komisje Sejmu 1937, s. 18, 64, 69; Skorowidz Sejmu 1935-37, s. 74; Stenogramy Sejmu 7.02.1936 (9/8), 17.03.1936 (21/5), 1.12.1936 (29/13/14); Skorowidz Sejmu 1937-38, s. 69; Stenogramy Sejmu 1-2.12.1937 (60/10,12), 3.03.1938 (77/6); MP 20.09.1935 nr 216; Polski Słownik Biograficzny, t. XIII, s. 228-229 (oprac. I. Pawelec); Kto był kim w II RP, 1994, s. 319-320 (oprac. A. Paciorek); M. Czajka, M. Kamler, W. Sienkiewicz, Leksykon historii Polski, Warszawa 1995, s. 328;, członek Rady Głównej Centralnego Towarzystwa Organizacji i Kółek Rolniczych od 1934Sprawozdanie Centralnego Towarzystwa Organizacyj i Kółek Rolniczych w Warszawie za 1934/5 Rok, Warszawa 1935, s. 17..

Syn Wojciecha z drugiego małżeństwa z Zofią z Frącków. Urodził się i zamieszkiwał w Krasnymstawie. Poślubił Agnieszkę z Zadrągów, ze związku tego przyszło na świat czworo dzieci: Marianna, Helena, Józefa i Mieczysław.

W czasie I wojny światowej został wcielony do wojska walczył w armii rosyjskiej. Po powrocie z frontu od maja 1918 działał w POW, m.in. brał czynny udział w rozbrajaniu okupantówAlbum Skorowidz Senatu i Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmu Śląskiego. Kadencja 1935-1940, s. 133.

Początki pracy politycznej W latach 1918–26 był członkiem PSL „Wyzwolenie” w Krasnymstawie, pełnił kluczowe funkcje, m.in. jako prezes i wiceprezes zarządu powiatowego. Po przełomie majowym oddał się główne pracom społecznym i samorządowym. W maju 1928 w ramach delegacji władz miasta Krasnegostawu - witał Prezydenta Ignacego Mościckiego w czasie jego wizyty w majątku Bzite. W 1928 z Piotrem Palonką i Adamem Jaworem przeszedł do BBWRW. Tarnas: Kraśniczyn – dzieje gminy i okolic, Chełm 2006. Wydają w formie ulotki „List otwarty do Pana dr Stanisława Wrony“Zapiski krasnostawskie, Lublin 1996, t. III, s. 106. W BBWR od 1929 pełnił funkcję prezesa Rady PowiatowejPolski Słownik Biograficzny, t. XIII, s. 228-229 (oprac. I. Pawelec).

Praca w Sejmie RP W 1930 Wincenty Kociuba kandydował w wyborach do SejmuCAMSW, UWL, sygn. 227/270, k. 30, w trakcie kampanii był sygnatariuszem odezwy Rady Głównej Obozu Agrariuszy, nawołującej do poparcia rządu Piłsudskiego i wyboru posłów współpracujących z jego rządemBiblioteka KUL, Archiwum Steckiego, Dokumenty dot. polityki ziemiaństwa w Polsce, R. 1915-1930, sygn. rkp. 599, k. 8. Wybrany został na posła ogromną przewagą głosów. W okręgu 28 oprócz Wincentego Kociuby posłami na Sejm II RP - III kadencji (1930–1938) wybrani zostali – Jan Piłsudski i Józef MoczulskiM. Czajka, M. Kamler, W. Sienkiewicz, Leksykon historii Polski, Warszawa 1995, s. 328; Rocznik polityczny i gospodarczy – 1932, Warszawa 1932, s. 263; Rocznik polityczny i gospodarczy – 1935, Warszawa 1935, s. 24; Skład osobowy Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 marca 1931 r., Sejm RP okres III, Druk nr 43, s. 19; Skład osobowy Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 25 stycznia 1935 r., Sejm RP okres III, Druk nr 1023, s. 13; E. Horoch: Udział Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem w wyborach do Sejmu I Senatu na Lubelszczyźnie w 1930 r. w Annales UMCS, vol. XXIX, 25, sectio F, Lublin 1974, s. 263-277. Ślubowanie złożył 10 grudnia 1930Skorowidz do sprawozdań stenograficznych od 9.12.1930 r. do 29 marca 1933 r., s. 62.

Ponownie w 1935 kandydował do Sejmu z ramienia BBWR w okręgu wyborczym 36 (Chełm). Ludność niemal powszechnie głosowała na W. Kociubę z BBWRZapiski krasnostawskie, Lublin 1996, t. III, s. 114. Otrzymując 45.537 głosów uzyskał jeden z lepszych wyników w skali krajuSejm i Senat 1935-1940, IV kadencja, Warszawa 1936, s. 163; Rocznik polityczny i gospodarczy – 1936, Warszawa 1936, s. 78; Skład osobowy Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 4 października 1935 r., Sejm RP kadencja IV, Warszawa 1935, 15. Ślubowanie złożył w dniu 4 października 1935 na pierwszym posiedzeniu SejmuSkorowidz do sprawozdań stenograficznych z posiedzeń Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej od 4 października 1935 r. do 27 lipca 1937 r., s. 74; Skorowidz do sprawozdań stenograficznych z posiedzeń Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej od 1 grudnia 1937 r. do 21 lipca 1938 r., s. 69.

Wincenty Kociuba w 1930 zasiadał w klubie BBWR (grupa ludowa) a w 1935 w Kole Rolników (skarbnik) w klubie BBWR i OZN. Pracował w komisjach – w 1930 w komisji rolnej (zastępca członka)Komisje sejmowe BBWR, Rok 1931/32, Sejm RP okres III, stenogram i skarbu a od 1935 w komisji pracy (wybrany w dniu 7 lutego 1936 na posiedzeniu dziewiątym, jego kandydaturę w ramach punktu porządku dziennego nr 3 zgłosił Marszałek SejmuStenogram z 9-go posiedzenia Sejmu RP z dnia 7.02.1936 r., s. 8; Stenogram z 29-go posiedzenia Sejmu RP z dnia 1.12.1936 r., s. 14; Stenogram z 60-go posiedzenia Sejmu RP z dnia 1 i 2.12.1937 r., s. 10-12) i skarbu (wybrany w dniu 1 grudnia 1936 na posiedzeniu dwudziestym dziewiątym)Skład osobowy Komisyj Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Sejm RP, kadencja IV, Sesja zwyczajna r. 1936/37, Warszawa 1936, s. 17, 21 i 39; Skład osobowy Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Komisyj Sejmowych, Sejm RP, kadencja IV, Warszawa 1937, s. 19, 65 i 69; Skorowidz do sprawozdań stenograficznych z posiedzeń Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej od 4 października 1935 r. do 27 lipca 1937 r., s. 74; Skorowidz do sprawozdań stenograficznych z posiedzeń Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej od 1 grudnia 1937 r. do 21 lipca 1938 r., s. 69; Stenogram z 29-go posiedzenia Sejmu RP z dnia 1.12.1936 r., s. 14; Stenogram z 60-go posiedzenia Sejmu RP z dnia 1 i 2.12.1937 r., s. 10-12. W Sejmie IV kadencji działał w trzech Komisjach specjalnych: budowlanej (od 17 marca 1936 – posiedzenie dwudzieste pierwsze, jego kandydaturę zgłosił Marszałek Stanisław Car w ramach punktu nr 1 porządku dziennegoStenogram z 21-go posiedzenia Sejmu RP z dnia 17.03.1936 r., s. 4-6), ds. oddłużenia rolnictwa (od 3 marca 1938 – posiedzenie siedemdziesiąte siódme), ds. cen artykułów rolnych (od 17 lipca 1938 – posiedzenie osiemdziesiąte dziewiąte)Skorowidz do sprawozdań stenograficznych z posiedzeń Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej od 4 października 1935 r. do 27 lipca 1937 r., s. 74; Skorowidz do sprawozdań stenograficznych z posiedzeń Sejmu. Złożył w Sejmie projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 24 marca 1933 o ułatwieniach dla instytucyj kredytowych, przyznających dłużnikom ulgi w zakresie wierzytelności rolniczych – druk nr 715. Pierwsze czytanie tego projektu zostało zarządzone przez Marszałka Sejmu w czasie 77 posiedzenia w dniu 3 marca 1938Stenogram z 77-go posiedzenia Sejmu RP z dnia 3.03.1938 r., s. 5.

Pełnił również inne funkcje państwowe: członka Wydziału Powiatowego i zastępcy członka Wydziału Wojewódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie.

Po rozwiązaniu BBWR w 1938 powstał Obóz Zjednoczenia Narodowego (OZN). W Lublinie przy tygodniku „Życie Lubelskie” powstał zespół osób rekrutujących się ze sfer kombatanckich i społecznych, który starał się stworzyć ośrodek ideowo-społeczny obozu pomajowego. Podobną inicjatywę podjęła Grupa Parlamentarna Działaczy Społecznych, w której pracach uczestniczył senator F. K. Lechnicki oraz posłowie Władysław Szczypa i Wincenty Kociuba. W lutym 1938 powołano w miejsce Tymczasowego Zarządu - Zarząd Okręgowy i Radę Okręgową OZN, na jednego z wiceprzewodniczących zostaje wybrany Wincenty KociubaAnnales UMCS vol. LIV/LV - E. Horoch: Grupa kierownicza Obozu Zjednoczenia Narodowego na Lubelszczyźnie, Lublin 1999/2000, s. 432-436; W. Tarnas: Kraśniczyn – dzieje gminy i okolic, Chełm 2006.

Działalność samorządowa i społeczna Był ponadto ławnikiem magistratu miasta Krasnegostawu, radnym miejskim, członkiem Wydziału Powiatowego i Prezesem Zarządu Komunalnej Kasy Oszczędnościowej w Krasnymstawie. Członkiem rady miasta był nieprzerwanie od 1919 jako członek PSL „Wyzwolenie” i następnie BBWR. W wyborach w 1930 do Rady wszedł z tego ugrupowania jedynie Wincenty Kociuba, w 1934, zasiadało już 14 przedstawicieli BBWR oraz 2 sympatyków. W ciągu całego okresu międzywojennego kilka osób wyborcy darzą szczególnym zaufaniem i zasiadają oni nieprzerwanie w Radzie Miejskiej – Adam Bojarski, Tomasz Knapiński oraz Wincenty KociubaDzieje Rady Miejskiej Krasnegostawu za – M. Nowosadzki: Rada Miasta Krasnegostawu w latach 1918-1939 w Zapiski krasnostawskie, Lublin 1994, t. II, s. 107-118; W. Ćwik: Z dziejów Krasnegostawu w XIX w. w Roczniku Chełmskim, Chełm 1997, t. 3, s. 159.

Brał czynny udział w pracy organizacji i towarzystw rolniczych. Pełnił funkcję Prezesa zarządu lubelskiego Związku Producentów Zbytu Bydła i Trzody Chlewnej, od 1934 członek Komitetu Związku Izb i Organizacji Rolniczych, od 1935 był wiceprezesem lubelskiej Izby RolniczejRocznik polityczny i gospodarczy – 1935, Warszawa 1935, s. 483; Rocznik polityczny I gospodarczy – 1936, Warszawa 1936, s. 709. Od 1934 był członkiem władz centralnych (członek Rady Głównej), wojewódzkich (Lublin – wiceprezes towarzystwa wojewódzkiegoRocznik polityczny i gospodarczy – 1935, Warszawa 1935, s. 484) i powiatowych (Krasnystaw – prezes Rady i Zarządu) Towarzystwa Organizacji i Kółek RolniczychPolski Słownik Biograficzny, t. XIII, s. 228-229 (oprac. I. Pawelec); Sprawozdanie Lubelskiej Izby rolniczej za rok 1933/34, s. 14, 1934/35, s. 30, 1936/37, s. 18, 1937/38, s. 11; Sprawozdanie Wojewódzkiego Towarzystwa Organizacyj i Kólek Rolniczych w Lublinie za r. 1935/36, s. 17, 1936/37, s. 22, 1937/38, s. 13; Kalendarz Gospodarski, 1936, s. 378; Przewodnik Gospodarski, 1934 nr 9, s. 129, nr 49, s. 661.

Zasiadał we władzach powiatowych licznych związków i towarzystw. Był członkiem Zarządu Koła Powiatowego Związku Peowiaków, Zarządu powiatowego Związku Strzeleckiego, Zarządu Powiatowego LOPP (Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej), Komitetu Powiatowego PWiWF oraz Zarządu Powiatowego Straży Pożarnych i innych.

Był jednym z inicjatorów powołania w Krasnymstawie uczelni rolniczej i także wykładowcą w tej szkole. Między innymi dzięki jego zaangażowaniu otwarto siedmioklasową szkołę powszechną przy ul. Mostowej w Krasnymstawie na tzw. Zawieprzu (obecna Szkoła Podstawowa nr 5).

Był współwłaścicielem Zakładów Mięsnych w Chorzowie oraz zasiadał w radzie nadzorczej Towarzystwa Akcyjnego „Azot” w Borach pod Jaworznem wraz z prof. Mościckim.

Tworzenie zrębów konspiracji Już na początku okupacji niemieckiej Wincenty Kociuba współorganizował na Lubelszczyźnie Służbę Zwycięstwa Polsce (SZP), następnie działał w ZWZKto był kim w II RP, 1994, s. 319-320 (oprac. A. Paciorek); Polski Słownik Biograficzny, t. XIII, s. 228-229 (oprac. I. Pawelec). W Krasnymstawie w domu Franciszka Rysaka na początku 1940 zaprzysiężono do organizacji kilkunastu byłych legionistów, peowiaków i działaczy społeczno-politycznychI. Caban: Oddziały Armii Krajowej 7 Pułku Piechoty Legionów, Lublin 1994, s. 16; J. Jarosz („Kosiba“): Uwagi do zarysu monografii ZWZ-AK w latach 1939-1944; I. Caban, Z. Mańkowski, op. cit., cz. I, s. 22. Jednym z liderów tego ruchu, obok kpt. Stanisława Krawczyka był Wincenty Kociuba.

Śmierć