Czesław Olech

Czesław Kazimierz Olech (ur. 22 maja 1931 w Pińczowie, zm. 1 lipca 2015 w Warszawie) – polski matematyk, przedstawiciel krakowskiej szkoły matematycznej, a w szczególności szkoły równań różniczkowych Tadeusza Ważewskiego.

Studia i kariera naukowa W roku 1954 Czesław Olech uzyskał magisterium na Wydziale Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, w 1958 obronił w Instytucie Matematycznym PAN pracę doktorską O koincydencji asymptotycznej zbiorów usłanych przez całki dwu układów równań różniczkowych zwyczajnych, napisaną pod kierunkiem Tadeusza WażewskiegoDoktoraty w IM PAN (od 1954 r.), habilitował się w 1962, w 1966 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego a w 1973 profesora zwyczajnego. 1970-1986: dyrektor Instytutu Matematycznego PAN 1972-1991: dyrektor Międzynarodowego Centrum Matematycznego im. Stefana Banacha 1979-1986: członek Komitetu Wykonawczego Międzynarodowej Unii MatematycznejInternational Mathematical Union (IMU): Home 1982-1983: przewodniczący Komitetu Organizacyjnego Międzynarodowego Kongresu Matematyków w WarszawieKto jest kim w Polsce. Edycja IV, Warszawa 2001, s. 676. 1987-1989: przewodniczący Komitetu Matematyki Polskiej Akademii NaukKomitet Matematyki PAN 1990-2002: przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Matematycznego PAN Czesław Olech był zapraszany, często jako visiting professor, przez czołowe światowe ośrodki matematyczne w Stanach Zjednoczonych, Związku Radzieckim (a następnie w Rosji), Kanadzie oraz w wielu krajach europejskich. Współpracował między innymi z Solomonem Lefschetzem, Siergiejem Nikolskim, Philipem Hartmanem i Roberto Contim, najwybitniejszymi matematykami zajmującymi się teorią równań różniczkowych. Profesor S. Lefschetz wysoko cenił szkołę prof. Tadeusza Ważewskiego, a szczególnie metodę retraktową, którą prof. Czesław Olech stosował rozwijając, między innymi, teorię sterowania. Był promotorem 9 prac doktorskich oraz recenzentem licznych prac doktorskich i habilitacyjnych.

Dorobek naukowy Podstawowymi obszarami badań naukowych prof. Czesława Olecha są jakościowa teoria równań różniczkowych oraz teoria sterowania, pojmowana zarówno w ujęciu klasycznym, jak i sformułowana w terminach inkluzji różniczkowych. Jego prace badawcze dotyczą również: algebry wieloliniowej, teorii miary i całki, teorii macierzy, ogólnej teorii systemów, optymalizacji, pierścieni przemiennych a także historii matematyki. Warto również podkreślić uzyskane przez niego rezultaty dotyczące stabilności Lapunowa, asymptotycznych własności rozwiązań równań różniczkowych zwyczajnych, Hipotezy Jacobianowej w przypadku wielomianów, rozwiązań okresowych i punktów osobliwych w problemach teorii równań różniczkowych, zaś w teorii sterowania wyniki dotyczące istnienia ekstremalnych rozwiązań, problemów sterowania z wektorową funkcją kosztu istnienia rozwiązań dla inkluzji różniczkowych i problemów brzegowych. Uzyskał on ważne wyniki w rachunku wariacyjnym, w analizie matematycznej (w związku z problemami funkcji uwikłanych) oraz w teorii miary i całki, w szczególności dla odwzorowań wielowartościowych. Wyniki prof. Olecha należą dziś do klasyki teorii równań różniczkowych oraz teorii sterowania.

Wyróżnienia Doktoraty honoris causa: Uniwersytetu Wileńskiego: 1989 Uniwersytetu Jagiellońskiego: 2006 Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie: 2009 Członkostwo w stowarzyszeniach naukowych: członek korespondent PAN (od 1973) członek rzeczywisty PAN (od 1983) członek Prezydium PAN członek Polskiej Akademii Umiejętności (od 1996) członek rzeczywisty Papieskiej Akademii Nauk członek zagraniczny Rosyjskiej Akademii Nauk członek honorowy Związku Matematyków i Fizyków Czech i Słowacji członek Polskiego Towarzystwa Matematycznego członek Europejskiego Towarzystwa Matematycznego (w latach 1991-1992 wiceprezes Towarzystwa) członek Amerykańskiego Towarzystwa Matematycznego Nagrody i odznaczenia: Nagroda Państwowa I stopnia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2001)M.P. z 2002, nr 10, poz. 182. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1984) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1977) Medal im. Marina Drinova Bułgarskiej Akademii Nauk Medal im. Bernarda Bolzana Czechosłowackiej Akademii Nauk Medal im. Stefana Banacha Polskiej Akademii Nauk (1992) Medal im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk (2001)

Publikacje A talk on the occasion of receiving an honorary degree. (Polish) Wiadom. Mat. 42 (2006), 55--58. On the Ważewski equation. Proceedings of the Conference Topological Methods in Differential Equations and Dynamical Systems (Kraków-Przegorzaƚy, 1996). Univ. Iagel. Acta Math. No. 36 (1998), 55--64. My contacts with Professor Kuratowski, 1970--1980. (Polish) X School of the history of mathematics (Międzyzdroje, 1996). Zesz. Nauk. Uniw. Opol. Mat. 30 (1997), 109--114. z Janas, J. ; Szafraniec, F. H. Wƚodzimierz Mlak (1931--1994). Volume dedicated to the memory of Wƚodzimierz Mlak. Ann. Polon. Math. 66 (1997), 1--9. z Meisters, Gary H. Global stability, injectivity, and the Jacobian conjecture. World Congress of Nonlinear Analysts '92, Vol. I--IV (Tampa, FL, 1992), 1059--1072, de Gruyter, Berlin, 1996. z Meisters, Gary H.Power-exact, nilpotent, homogeneous matrices. Linear and Multilinear Algebra 35 (1993), no. 3-4, 225--236. Introduction. New directions in differential equations and dynamical systems, viii--x, Royal Soc. Edinburgh, Edinburgh, 1991. z Meisters, Gary H. Strong nilpotence holds in dimensions up to five only. Linear and Multilinear Algebra 30 (1991), no. 4, 231--255. z Parthasarathy, T. ; Ravindran, G. Almost N-matrices and linear complementarity. Linear Algebra Appl. 145 (1991), 107--125. z Parthasarathy, T. ; Ravindran, G. A class of globally univalent differentiable mappings. Arch. Math. (Brno) 26 (1990), no. 2-3, 165--172. z Meisters, Gary H. A Jacobian condition for injectivity of differentiable plane maps. Ann. Polon. Math. 51 (1990), 249--254. z Lasota, A. Zdzisƚaw Opial---a mathematician (1930--1974). Ann. Polon. Math. 51 (1990), 7--13. The Lyapunov theorem: its extensions and applications. Methods of nonconvex analysis (Varenna, 1989), 84--103, Lecture Notes in Math., 1446, Springer, Berlin, 1990. Global diffeomorphism question and differential equations. Qualitative theory of differential equations (Szeged, 1988), 465--471, Colloq. Math. Soc. János Bolyai, 53, North-Holland, Amsterdam, 1990. z Meisters, Gary H. Solution of the global asymptotic stability Jacobian conjecture for the polynomial case. Analyse mathématique et applications, 373--381, Gauthier-Villars, Montrouge, 1988. z Meisters, Gary H. A poly-flow formulation of the Jacobian conjecture. Bull. Polish Acad. Sci. Math. 35 (1987), no. 11-12, 725--731. Global asymptotic stability and global univalence on the plane. Proceedings of the Eleventh International Conference on Nonlinear Oscillations (Budapest, 1987), 189--194, János Bolyai Math. Soc., Budapest, 1987. Some remarks concerning controllability. Contributions to modern calculus of variations (Bologna, 1985), 184--188, Pitman Res. Notes Math. Ser., 148, Longman Sci. Tech., Harlow, 1987. On n-dimensional extensions of Fatou's lemma. Z. Angew. Math. Phys. 38 (1987), no. 2, 266--272. z Aubin, Jean-Pierre ; Frankowska, Halina. Controllability of convex processes. SIAM J. Control Optim. 24 (1986), no. 6, 1192--1211. z Meisters, Gary H. Global asymptotic stability for plane polynomial flows. Časopis Pěst. Mat. 111 (1986), no. 2, 123--126. z Aubin, Jean-Pierre ; Frankowska, Halina. Contrôlabilité des processus convexes. (French) [Controllability of convex processes] C. R. Acad. Sci. Paris Sér. I Math. 301 (1985), no. 5, 153--156. Decomposability as a substitute for convexity. Multifunctions and integrands (Catania, 1983), 193--205, Lecture Notes in Math., 1091, Springer, Berlin, 1984. z Frankowska, Halina. Boundary solutions of differential inclusion. Special issue dedicated to J. P. LaSalle. J. Differential Equations 44 (1982), no. 2, 156--165. z Frankowska, Halina. $R$-convexity of the integral of set-valued functions. Contributions to analysis and geometry (Baltimore, Md., 1980), pp. 117--129, Johns Hopkins Univ. Press, Baltimore, Md., 1981. Lower semiconductivity of integral functionals. Analysis and control of systems *Differential games of evasion. Differential equations (Proc. Internat. Conf., Uppsala, 1977), pp. 155--161. Sympos. Univ. Upsaliensis Ann. Quingentesimum Celebrantis, No. 7, Almqvist & Wiksell, Stockholm, 1977. A characterization of $L\sb{1}$-weak lower semicontinuity of integral functionals. Bull. Acad. Polon. Sci. Sér. Sci. Math. Astronom. Phys. 25 (1977), no. 2, 135--142. (Internat. Sem., Internat. Centre Theoret. Phys., Trieste, 1974), Vol. I, pp. 291--328. Internat. Atomic Energy Agency, Vienna, 1976. The achievements of Tadeusz Ważewski in the mathematical theory of optimal control. (Polish) Wiadom. Mat. (2) 20 (1976), no. 1, 66--69. 49-03 z Szarski, J. ; Szmydt, Z. Tadeusz Ważewski (1896--1972). (Polish) Wiadom. Mat. Weak lower semicontinuity of integral functionals. Existence theorem issue. J. Optimization Theory Appl. 19 (1976), no. 1, 3--16. . International Conference on Differential Equations (Proc., Univ. Southern California, Los Angeles, Calif., 1974), pp. 612--635. Academic Press, New York, 1975. Existence of solutions of non-convex orientor fields. Collection of articles dedicated to Giovanni Sansone on the occasion of his eighty-fifth birthday. Boll. Un. Mat. Ital. (4) 11 (1975), no. 3, suppl., 189--197. The characterization of the weak closure of certain sets of integrable functions. Collection of articles dedicated to the memory of Lucien W. Neustadt. SIAM J. Control 12 (1974), 311--318. z Kaczyński, H. Existence of solutions of orientor fields with non-convex right-hand side. Collection of articles dedicated to the memory of Tadeusz Ważewski. Ann. Polon. Math. 29 (1974), 61--66. z Szarski, J. ; Szmydt, Z. Tadeusz Ważewski (1896--1972). Collection of articles dedicated to the memory of Tadeusz Ważewski. Ann. Polon. Math. 29 (1974), 1--13. z Węgrzyn, S. ; Skowronek, M. Optimization of a sequence of operations at limitations imposed on particular operations. Bull. Acad. Polon. Sci. Sér. Sci. Tech. 20 (1972), 65--68. Convexity in existence theory of optimal solution. Actes du Congrès International des Mathématiciens (Nice, 1970), Tome 3, pp. 187--192. Gauthier-Villars, Paris, 1971. z Węgrzyn, Stefan ; Skowronek, Marcin. Optimization of sequences of operations under constraints on the individual operations. (Polish) Podstawy Sterowania 1 (1971), 147--151. Existence theorems for optimal control problems involving multiple integrals. J. Differential Equations 6 1969 512--526. Existence theorems for optimal problems with vector-valued cost function. Trans. Amer. Math. Soc. 136 1969 159--180. z Lasota, A. On Cesari's semicontinuity condition for set valued mappings. Bull. Acad. Polon. Sci. Sér. Sci. Math. Astronom. Phys. 16 1968 711--716. On the range of an unbounded vector-valued measure. Math. Systems Theory 2 1968 251--256. O Approximation of set-valued functions by continuous functions. Colloq. Math. 19 1968 285--293. z Szegë, G. P. ; Cellina, A. On the stability properties of a third order system. Ann. Mat. Pura Appl. (4) 78 1968 91--103. Lexicographical order, range of integrals and "bang-bang" principle. 1967 Mathematical Theory of Control (Proc. Conf., Los Angeles, Calif., 1967) pp. 35--45 Academic Press, New York. z Klee, Victor. Characterizations of a class of convex sets. Math. Scand 20 1967 z Pliś, A. Monotonicity assumption in uniqueness criteria for differential equations. Colloq. Math. 18 1967 43--58. On a system of integral inequalities. Colloq. Math. 16 1967 137--139. z Lasota, A. On the closedness of the set of trajectories of a control system. Bull. Acad. Polon. Sci. Sér. Sci. Math. Astronom. Phys. 14 1966 615--621.