thumb|center|720px|Panorama Gdańska ze szczytu Bastionu Jerozolimskiego na Grodzisku thumb|250px|Grodzisko na mapie Śródmieścia thumb|250px|Bastion Jerozolimski i Krzyż Milenijny thumb|250px|Mapa Grodziska z 1812

Grodzisko (Fort Grodzisko, niem. Hagelsberg, kaszub. Gradowô GóraDr. Florjan Cenôva, Skôrb Kaszébskosłovjnskjè mòvè, s. 84, Svjecè, 1866.) – obszar w Gdańsku w dzielnicy Śródmieście. Zespół fortyfikacji miejskich z XIX wieku.

Nazwa 28 marca 1949 r. ustalono urzędową polską nazwę miejscowości – Grodzisko, określając drugi przypadek jako Grodziska, a przymiotnik – grodziski.

Położenie Grodzisko położone jest w północno-zachodniej części gdańskiego śródmieścia. Graniczy z osiedlami administracyjnymi Aniołki oraz Siedlce. Wewnątrz Śródmieścia graniczy od wschodu ze Starym Miastem, a od południa z Nowymi Ogrodami. Nad Grodziskiem wznosi się Góra Gradowa o wysokości 46 m n.p.m.

Historia Grodzisko przed wiekami pełniło początkowo rolę miejsca obserwacyjnego okolicznych wzniesień i lasu. Przypisywana mu była lokalizacja (w XII wieku) Zamku Książąt Pomorskich: zamek książęcy miał być na Górze Zamkowej (Hagelsberg)Józef Zawirowski, Krótka Historja Gdańska, [w:] Przewodnik po Gdańsku, wyd. Macierzy Szkolnej w Gdańsku, 1929, s. 5..

Fortyfikacje miejskie od zachodniej strony miasta postanowiono rozbudować w XVI i XVII wieku. Usypano ciąg wałów z bastionami i fosą. Były to fortyfikacje typu starowłoskiego, łączące wały ziemne z elementami murowanymi. Powstał w ten sposób zewnętrzny, zachodni ciąg fortyfikacji, których elementem było Grodzisko.. Projektantami linii obronnych byli Jan i Jerzy Strakowscy. W efekcie przeprowadzonych prac Grodzisko stało się ważnym elementem obrony Gdańska i uchroniło Gdańsk w trakcie oblężenia przez Szwedów, w czasie potopu szwedzkiego, jak i w trakcie wojny północnej.

Grodzisko zostało przebudowane w 1807 przez Prusy w trakcie obrony przed wojskami francuskimi.

Obecny kształt Grodzisko uzyskało w trakcie generalnej przebudowy w latach 1867–1874. Powierzchnia zespołu pofortecznego wynosi 27 haGdzie znajduje się Centrum Hewelianum?.

Zabytki oraz interesujące miejsca Punkt widokowy – Bastion Jerozolimski z 1655 Krzyż Milenijny Fort Zabytkowy zespół poszpitalny Bożego CiałaRejestr zabytków nieruchomych. Pomnik Cmentarz Nieistniejących Cmentarzy Teren byłego cmentarza ewangelickiego pw. Bożego Ciała, czynnego w latach 1815–1956 Pomnik z 1898, żołnierzy rosyjskich poległych podczas oblężeń Gdańska w 1734, 1807 i 1813 Gmach dawnej Szkoły Wojennej (obecnie Powiatowy Urząd Pracy) Fortyfikacje ziemne Zabytkowa Redita Napoleońska Betonowa wieża obserwacyjna z II wojny światowej, służąca obronie przeciwlotniczej (na szczycie Redity Napoleońskiej) Grób rodziny Klawitterów, zasłużonej dla przemysłu stoczniowego w Gdańsku Dawna zbrojownia (obecnie budynek mieszkalny przy ul. 3 Maja) Pozostałości fosy (obecnie staw), flankującej nieistniejącą Bramę Nowych Ogrodów Zabudowania z 1854, dawnego Sądu Kryminalnego w Gdańsku: sąd, brama, areszt i zakład karny (obecnie Areszt Śledczy Gdańsk i Sąd Apelacyjny przy ul. Nowe Ogrody 28/29) Wozownia Artyleryjska z l. 70. XIX wieku, w północno-zachodnim fragmencie majdanu, służąca pierwotnie do przechowywania lawet i innych konstrukcji umożliwiających transport artylerii lub amunicji. Po 1920 przekształcona w budynek mieszkalny, w czerwcu 2018 otwarta do celów konferencyjnych (276 miejsc) i gastronomicznych (restauracja „Wozownia Gdańska”)Emilia Stawikowska Góra Gradowa wypięknieje. Nowe inwestycje, powstaje restauracja. (koszt adaptacji 10 mln zł, w tym 5,1 mln zł z budżetu Gdańska)Michał Tokarczyk Góra Gradowa wypiękniała, a wozownia już nie straszy. Remont za 10 milionów..

W połowie 2018 planowano rozpoczęcie budowy podziemnego planetarium w Kaponierze PołudniowejEmilia Stawikowska, Hewelianum się rozrasta. Planetarium, centrum ekologiczne w Domu Zdrojowym.Emilia Stawikowska To już pewne. Na Górze Gradowej powstanie planetarium.. Z uwagi na przekroczenie założonego budżetu, w 2019 rozpisano kolejny przetargChcą zbudować planetarium. Hevelianum ogłosiło przetarg..

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości. .

Linki zewnętrzne

Grodzisko

Kategoria:Jednostki morfogenetyczne okręgu Gdańsk Kategoria:Obiekty inżynierii wojskowej w Gdańsku ! Kategoria:Koszary w Gdańsku