Międzynarodowy numer rachunku bankowego () – międzynarodowy standard służący do identyfikowania rachunków płatniczychSłownik ekonomiczny, Narodowy Bank Polski.
Standard został utworzony przez Europejski Komitet Standardów Bankowych (), po czym przyjęto go jako ISO 13616. Międzynarodowy numer rachunku bankowego składa się z dwuliterowego kodu kraju ISO 3166-1, po którym następują dwie cyfry sprawdzające (suma kontrolna), oraz do trzydziestu znaków alfanumerycznych (liter lub cyfr), które zawierają numer rozliczeniowy i numer rachunku, określanych razem jako BBAN ( – podstawowy numer rachunku bankowego). Decyzja o długości tego bloku należy do poszczególnych krajów, z tym, że dany kraj musi posiadać jedną, określoną długość. W BBAN musi się zawierać unikatowy kod identyfikujący bank, o określonej długości i określonym miejscu, w którym się on rozpoczyna. Jego pozycja i długość również zależy od danego kraju.
W transakcjach elektronicznych kod IBAN powinien być przechowywany w jednym ciągu, bez spacji, jednakże w przypadku dokumentów na papierze powinien być zapisywany w grupach po cztery znaki, przy czym ostatnia grupa może mieć ich mniejszą liczbę (ze względu na różną liczbę znaków w poszczególnych państwach).
Kod IBAN został utworzony, by wspomóc obsługę płatności w Unii Europejskiej. Klienci, zwłaszcza osoby fizyczne oraz małe i średnie przedsiębiorstwa, często napotykają na problemy związane z różnymi standardami bankowości na świecie. Podanie numeru konta odbiorcy w formacie IBAN oraz kodu BIC banku jest obowiązkowe podczas wysyłania poleceń przelewu typu SEPA (w euro do państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Islandii, Norwegii i Szwajcarii).
Kraje IBAN (stan na luty 2024) Lista krajów i terytoriów zależnych, w których banki stosują numerację rachunków w standardzie IBANOfficial IBAN Registry at the Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication (SWIFT) ISO 13616-1:2007 - Financial services - International bank account number .
W kolumnie Długość podano liczbę znaków, z których składa się cały IBAN (wraz z kodem kraju), nie wliczając w to odstępów rozdzielających bloki znaków. Oznaczenia w kolumnie Format: N – cyfra, A – litera, X – znak (litera lub cyfra).
Kod Państwo Długość Format Uwagi AD 24 ADNN NNNN NNNN XXXX XXXX XXXX SEPA AE 23 AENN NNNN NNNN NNNN NNNN NNN AL 28 ALNN NNNN NNNN XXXX XXXX XXXX XXXX AT 20 ATNN NNNN NNNN NNNN NNNN SEPA AZ 28 AZNN AAAA XXXX XXXX XXXX XXXX XXXX BA 20 BANN NNNN NNNN NNNN NNNN BE 16 BENN NNNN NNNN NNNN SEPA BG 22 BGNN AAAA NNNN NNXX XXXX XX SEPA BH 22 BHNN AAAA XXXX XXXX XXXX XX BI 27 BINN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNN BR 29 BRNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNA X BY 28 BYNN XXXX NNNN XXXX XXXX XXXX XXXX CH 21 CHNN NNNN NXXX XXXX XXXX X SEPA CR 22 CRNN NNNN NNNN NNNN NNNN NN CY 28 CYNN NNNN NNNN XXXX XXXX XXXX XXXX SEPA CZ 24 CZNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN SEPA DE 22 DENN NNNN NNNN NNNN NNNN NN SEPA DJ 27 DJNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNN DK 18 DKNN NNNN NNNN NNNN NN SEPA DO 28 DONN XXXX NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN EE 20 EENN NNNN NNNN NNNN NNNN SEPA EG 29 EGNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN N ES 24 ESNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN SEPA FI 18 FINN NNNN NNNN NNNN NN SEPA SEPA FK 18 FKNN AANN NNNN NNNN NN FO 18 FONN NNNN NNNN NNNN NN FR 27 FRNN NNNN NNNN NNXX XXXX XXXX XNN SEPA SEPA SEPA SEPA SEPA SEPA SEPA SEPA SEPA GB 22 GBNN AAAA NNNN NNNN NNNN NN SEPA GE 22 GENN AANN NNNN NNNN NNNN NN GI 23 GINN AAAA XXXX XXXX XXXX XXX SEPA GL 18 GLNN NNNN NNNN NNNN NN GR 27 GRNN NNNN NNNX XXXX XXXX XXXX XXX SEPA GT 28 GTNN XXXX XXXX XXXX XXXX XXXX XXXX HR 21 HRNN NNNN NNNN NNNN NNNN N SEPA HU 28 HUNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN SEPA IE 22 IENN AAAA NNNN NNNN NNNN NN SEPA IL 23 ILNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNN IQ 23 IQNN AAAA NNNN NNNN NNNN NNN IS 26 ISNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN NN SEPA IT 27 ITNN ANNN NNNN NNNX XXXX XXXX XXX SEPA JO 30 JONN AAAA NNNN XXXX XXXX XXXX XXXX XX KW 30 KWNN AAAA XXXX XXXX XXXX XXXX XXXX XX KZ 20 KZNN NNNX XXXX XXXX XXXX LB 28 LBNN NNNN XXXX XXXX XXXX XXXX XXXX LC 32 LCNN AAAA XXXX XXXX XXXX XXXX XXXX XXXX LI 21 LINN NNNN NXXX XXXX XXXX X SEPA LT 20 LTNN NNNN NNNN NNNN NNNN SEPA LU 20 LUNN NNNX XXXX XXXX XXXX SEPA LV 21 LVNN AAAA XXXX XXXX XXXX X SEPA LY 25 LYNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN N MC 27 MCNN NNNN NNNN NNXX XXXX XXXX XNN SEPA MD 24 MDNN XXXX XXXX XXXX XXXX XXXX ME 22 MENN NNNN NNNN NNNN NNNN NN MK 19 MKNN NNNX XXXX XXXX XNN MN 20 MNNN NNNN NNNN NNNN NNNN MR 27 MR13 NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNN MT 31 MTNN AAAA NNNN NXXX XXXX XXXX XXXX XXX SEPA MU 30 MUNN AAAA NNNN NNNN NNNN NNNN NNNA AA NI 28 NINN AAAA NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN NL 18 NLNN AAAA NNNN NNNN NN SEPA NO 15 NONN NNNN NNNN NNN SEPA OM 23 OMNN NNNX XXXX XXXX XXXX XXX PK 24 PKNN AAAA XXXX XXXX XXXX XXXX PL 28 PLNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN SEPA PS 29 PSNN AAAA XXXX XXXX XXXX XXXX XXXX X PT 25 PT50 NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN N SEPA QA 29 QANN AAAA XXXX XXXX XXXX XXXX XXXX X RO 24 RONN AAAA XXXX XXXX XXXX XXXX SEPA RS 22 RSNN NNNN NNNN NNNN NNNN NN RU 33 RUNN NNNN NNNN NNNN NNXX XXXX XXXX XXXX X SA 24 SANN NNXX XXXX XXXX XXXX XXXX SC 31 SCNN AAAA NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN AAA SD 18 SDNN NNNN NNNN NNNN NN SE 24 SENN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN SEPA SI 19 SINN NNNN NNNN NNNN NNN SEPA SK 24 SKNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN SEPA SM 27 SMNN ANNN NNNN NNNX XXXX XXXX XXX SEPA SO 23 SONN NNNN NNNN NNNN NNNN NNN ST 25 STNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN N SV 28 SVNN AAAA NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN TL 23 TLNN NNNN NNNN NNNN NNNN NNN TN 24 TN59 NNNN NNNN NNNN NNNN NNNN TR 26 TRNN NNNN NNXX XXXX XXXX XXXX XX UA29 UANN NNNN NNXX XXXX XXXX XXXX XXXX X VA 22 VANN NNNN NNNN NNNN NNNN NN SEPA VG 24 VGNN AAAA NNNN NNNN NNNN NNNN XK 20 XKNN NNNN NNNN NNNN NNNN
Przykłady Austria – ATkk BBBB BCCC CCCC CCCC B = kod banku, C = numer konta Belgia – BEkk CCCC CCCC CCKK 10 cyfr (C) reprezentuje bank i numer konta. Czechy - CZkk BBBB CCCC CCCC CCCC CCCC kk = suma kontrolna; B = kod banku; C = numer konta Dania – DKkk CCCC CCCC CCCC CC Ostatnie 14 cyfr reprezentuje bank i numer konta. Francja – FRkk BBBB BGGG GGCC CCCC CCCC CKK Pierwsze 5 znaków to numer banku, kolejne 5 to numer agencji, kolejne 11 to numer konta, a 2 ostatnie to znaki kontrolne wyliczone z poprzedzających 21. Niemcy – DEkk BBBB BBBB CCCC CCCC CC Pierwsze 8 cyfr to identyfikator banku, ostatnie 10 to numer konta. Irlandia – IEkk AAAA BBBB BBCC CCCC CC Pierwsze 4 znaki alfanumeryczne to początek kodu SWIFT. Następnie sześciocyfrowy kod banku i 8 cyfr numeru rachunku. Uwaga: niektóre banki w Irlandii w ośmiocyfrowym numerze konta stosują litery. Włochy – ITkk BBBB BBBB BBBX XXXX XXXX XXX Pierwsze 11 cyfr to numer banku, ostatnie 12 jest numerem konta. Holandia – NLkk BBBB CCCC CCCC CC Pierwsze 4 znaki alfanumeryczne to symbol banku, kolejne 10 cyfr to numer rachunku. Polska – PLkk BBBB BBBB MMMM MMMM MMMM MMMM Pierwsze 2 cyfry to cyfry kontrolne. Następnych 8 cyfr to identyfikator banku-oddziału (z czego jego ostatnia, ósma cyfra jest cyfrą kontrolną, wyliczoną z pozostałych siedmiu). Ostatnie 16 to numer rachunku. Portugalia – PT50 BBBB BBBB CCCC CCCC CCCK K Pierwsze 2 cyfry to cyfry kontrolne - zawsze 50. Następnych 8 cyfr to identyfikator banku-oddziału. Następne 11 to numer rachunku, a następne 2 cyfry to liczba kontrolna dla cyfr od piątej do dwudziestej trzeciej wyliczona zgodnie z algorytmem MOD 97,10 wg ISO-7064. Rumunia – ROkk BBBB CCCC CCCC CCCC CCCC Pierwsze 4 znaki to numer banku, ostatnie 16 reprezentują oddział banku oraz numer rachunku, utworzone w zależności od banku (zwykle pierwsze 4 z szesnastu to numer oddziału). Niektóre banki zawierają identyfikator waluty ISO 4217 w numerze rachunku. Hiszpania – ESkk BBBB GGGG KKCC CCCC CCCC Wielka Brytania – GBkk BBBB SSSS SSCC CCCC CC Czterocyfrowy identyfikator banku, następnie kod oddziału (zwykle) i numer rachunku.
Sprawdzanie i wyliczanie cyfr kontrolnych Algorytm sprawdzania cyfr kontrolnych: Weź pełny numer konta (razem z kodem kraju), bez spacji. Sprawdź, czy zgadza się długość numeru dla danego kraju. Przenieś 4 pierwsze znaki numeru na jego koniec. Przekształć litery w numerze konta na ciągi cyfr, zamieniając 'A' na '10', 'B' na '11' itd., aż do 'Z' na '35' (dla Polski 2521). Potraktuj otrzymany ciąg znaków jak liczbę i wylicz resztę z dzielenia przez 97. Jeśli reszta jest równa 1, to numer konta ma prawidłowe cyfry kontrolne.
Program w języku Python sprawdzający poprawność numeru IBAN, podanego jako pierwszy argument (dla kodów polskich i niemieckich sprawdza długość kodu):
#!/usr/bin/env python # -*- coding: utf-8 -* import sys
_lengths = { 'pl': 28, 'de': 22 } # tu można rozszerzyć o pozostałe kraje
def _norm_char(c): if c.isalpha(): return str(ord(c.lower()) - ord('a') + 10) else: return c
def check_iban(num): if not num.isalnum(): return False, 'Numer może zawierać tylko znaki alfanumeryczne.'
prefix = num[:2].lower() if not prefix.isalpha(): return False, 'Numer nie zaczyna się od kodu kraju.' expected_length = _lengths.get(prefix) l = len(num) # dla nieobsługiwanych krajów nie sprawdzamy długości if (expected_length is not None) and (l != expected_length): return False, 'Nieprawidłowa długość kodu ({} znak{} zamiast {}).'.format(len(num), ('' if l == 1 else 'i' if (1 < l % 10 < 5) and not (10 < l % 100 < 20) else 'ów'), expected_length)
i = int(''.join(_norm_char(j) for j in num[4:] + num[:4])) if i % 97 != 1: return False, 'Nieprawidłowa suma kontrolna.' return True, None
num = sys.argv ok, msg = check_iban(num) if ok: print('Numer {} jest poprawnym numerem IBAN.'.format(num)) else: print('Numer {} jest błędny. {}'.format(num, msg))
Funkcja w języku PL/SQL sprawdzająca poprawność cyfr kontrolnych dla polskiego numeru konta.
create or replace FUNCTION udf_WyliczNRB( v_bban IN VARCHAR2) RETURN VARCHAR2 AS in_v_bban VARCHAR2(100);
BEGIN in_v_bban := v_bban; in_v_bban := replace(REPLACE(in_v_bban, ' '), '-'); -- usunięcie spacji i myślników IF LENGTH(in_v_bban) <> 28 THEN RETURN 'Nieprawidłowy nr rachunku - zła długość'; END IF; IF regexp_like(in_v_bban, '[A-Z]{2}\d{26}') THEN -- sprawdzenie formatu podanego numeru IBAN
IF mod(to_number( substr(in_v_bban, 5, 24) || ascii(substr(in_v_bban, 1, 1)) - 55 || ascii(substr(in_v_bban, 2, 1)) - 55 || substr(in_v_bban, 3, 2)), 97) = 1 then
RETURN 'Cyfry kontrolne są poprawne'; else RETURN 'Błędne cyfry kontrolne'; end if; else RETURN 'Nieprawidłowy nr rachunku - zły format'; END IF; END;
Algorytm wyliczania cyfr kontrolnych: Stwórz numer konta składający się z kodu kraju, dwóch cyfr 0 a następnie numeru konta. Przenieś 4 pierwsze znaki numeru konta na jego koniec. Zamień litery w numerze konta na ciągi cyfry, zamieniając 'A' na '10', 'B' na '11' itd. aż do 'Z' na '35'. Potraktuj otrzymany ciąg znaków jak liczbę i wylicz resztę z dzielenia przez 97. Otrzymany wynik odejmij od 98, jeśli jest to liczba jednocyfrowa, dodaj na początku zero.
Funkcja w języku C# wyliczająca cyfry kontrolne dla polskiego numeru konta, podanego jako argument:
public static string WyliczNRB(string bban) { if (string.IsNullOrEmpty(bban)) throw new ArgumentException("Nie podano numeru rachunku."); bban = bban.Replace(" ", null); // usunięcie ewentualnych spacji if (!Regex.IsMatch(bban, @"^\d{24}$")) throw new ArgumentException("Podany numer rachunku jest nieprawidłowy.");
string nr2 = bban + "252100"; // A=10, B=11, ..., L=21, ..., P=25 oraz 2 zera int modulo = 0; foreach (char znak in nr2) modulo = (10 * modulo + int.Parse(znak.ToString())) % 97; modulo = 98 - modulo;
// zwrócenie w postaci czytelnej dla człowieka return string.Format("{0:00} {1}", modulo, string.Join(" ", Regex.Split(bban, "(....)(....)(....)(....)(....)(....)")).Trim());
Funkcja w języku Transact-SQL wyliczająca cyfry kontrolne dla polskiego numeru konta, podanego jako argument:
CREATE FUNCTION dbo.udf_WyliczNRB (@bban VARCHAR(32)) RETURNS VARCHAR(26) AS BEGIN SET @bban = REPLACE(@bban, ' ', '') -- usuniecie ewentualnych spacji