57. Konkurs Piosenki Eurowizji został zorganizowany 22, 24 i 26 maja 2012 w Crystal Hall w Baku przez azerskiego nadawcę publicznego İctimai TV. Koncerty prowadzili Eldar Qasımov, Leyla Əliyeva i Nərgiz Berk-Petersen.
Finał konkursu wygrała Loreen, reprezentantka Szwecji z piosenką „Euphoria” autorstwa Thomasa G:sona i Petera Boströma, za którą otrzymała 372 punkty, w tym osiemnaście najwyższych not (12 punktów).
Lokalizacja
thumb|289px|Baku Cristall Hall podczas budowy, styczeń 2012 Azerbejdżan zadebiutował podczas konkursu w 2008. Dzięki wygranej 56. Konkursu Piosenki Eurowizji przez azerską piosenkę „Running Scared” duetu Ell i Nikki, możliwość organizacji konkursu w 2012 przypadła krajowemu nadawcy İctimai TV. Gospodarzem konkursu zostało Baku, stolica i największe miasto Azerbejdżanu na Morzu Kaspijskim, w regionie Kaukazu.
Krótko po wygranej Azerbejdżanu oficjalnie ogłoszono budowę mieszczącej 23 tysiące miejsc areny koncertowej jako potencjalnego miejsca konkursu. Trzy dni później zapowiedziano także dwie inne hale, które miały być rozpatrywane przez organizatorów: Stadion Tofiqa Bahramova i Kompleks Sportowo-Widowiskowy Heydara Aliyeva. 2 sierpnia 2011 Alpine Bau Deutschland AG wygrało przetarg na skonstruowanie nowego budynku, teraz znanego jako Baku Crystal Hall. Przygotowania do budowy zaczęły się niedługo po ogłoszeniu. Mimo że całkowity koszt kontraktu nie został wyjawiony, rząd przeznaczył na powstanie areny 6 milionów manatów azerskich (ok. 24 miliony złotych).
31 października 2011 Ismayil Omarov, dyrektor krajowego nadawcy Ictimai Television ogłosił, że decyzja o miejscu organizacji konkursu zostanie podjęta przez komitet wykonawczy w styczniu 2012. 25 stycznia 2012 okazało się, że to Baku Crystal Hall będzie gospodarzem Konkursu Piosenki Eurowizji 2012. Mimo że hala może pomieścić 23 tys. ludzi, tylko 16 tys. mogło mieć możliwość zakupienia biletów na konkurs. Bilety dostępne były od 28 lutego 2012.
Organizacja Głosowanie thumb|289px|Prowadzący 57. Konkurs Piosenki Eurowizji – Leyla Aliyeva, Eldar Qasımov i Nargiz Birk-Petersen 29 czerwca 2011 w Genewie odbyło się spotkanie organu zarządzającego Konkursem Piosenki Eurowizji (tzw. Grupy Referencyjnej) z azerską telewizją publiczną İctimai TV. Podczas zebrania Europejska Unia Nadawców (EBU) zdecydowała o pozostaniu przy systemie przyjmowania głosów w stosunku 50:50 (50% głosów należało do widzów oraz 50% do krajowych komisji sędziowskich, w której skład musiało wejść pięciu profesjonalnych muzyków) oraz zatwierdziła przywrócenie systemu głosowania znanego z lat 1998–2009, który uruchamiał na 15 minut linie telefonicznie oraz SMS-owe po wykonaniu ostatniej piosenki konkursowej, a nie (jak w 2010 i 2011) od momentu rozpoczęcia prezentacji pierwszego utworu.
Prowadzący 16 kwietnia 2012 azerski nadawca Ictimai TV podał nazwiska prowadzących wszystkie trzy koncerty eurowizyjne, którymi zostali: Eldar Qasımov (piosenkarz i zwycięzca 56. Konkursu Piosenki Eurowizji), Leyla Əliyeva (prezenterka telewizyjna) oraz Nərgiz Berk-Petersen (lokalna prezenterka telewizyjna).
Koszyki półfinałowe W poniedziałek, 25 stycznia 2012 zdecydowano, które kraje pojawią się w pierwszym, a które w drugim półfinale. Kraje uczestniczące, poza tzw. „Wielką Piątką” (czyli Francją, Wielką Brytanią, Hiszpanią, Włochami, Niemcami) oraz gospodarzem (Azerbejdżanem) podzielono na 6 koszyków, biorąc pod uwagę, jak ich mieszkańcy głosowali w poprzednich konkursach. Z koszyków połowa krajów (albo prawie połowa, jak niemożliwy jest równy podział) została przydzielona do pierwszego półfinału 22 maja, a druga do drugiego, który odbył się 24 maja.
Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Koszyk 4 Koszyk 5 Koszyk 6
Armenia zrezygnowała z udziału w konkursie ok. półtora miesiąca po ceremonii przydzielania państw do jednego z dwóch półfinałów.
thumb|289px|Wnętrze Baku Crystal Hall podczas Konkursu Piosenki Eurowizji
Projekt grafiki Projekt konkursu był tworzony wokół motto Light your fire! (pol.: Rozpal swój ogień), które zainspirowane zostało przydomkiem Kraj Ognia, z którego jest znany Azerbejdżan.
Każda pocztówka zaczynała się od napisu z flagą i nazwą danego kraju na żółto-pomarańczowo-czerwonym tle. Wizytówki składały się z różnych ujęć Azerbejdżanu, z nagłówkiem Azerbejdżan i Kraj... pod spodem (np. Kraj urodzaju, Kraj poezji itp.), po którym pokazano miasto, jego krajobraz i kulturę. Kilka pocztówek skupiło się na stolicy kraju – Baku, wówczas pojawił się tekst Baku, a pod nim Miasto... (np. Miasto jazzu, Miasto rozrywki itp.). Wizytówki kończyły się ujęciem na Crystal Hall w barwach występującego kraju. Pocztówki potraktowano jako reklamę kraju dla szerszej publiczności.
Artysta, piosenka i numer startowy zostały pokazane graficznie identycznie jak podczas 56. Konkursu Piosenki Eurowizji w 2011, z małymi zmianami na rzecz motywu przewodniego konkursu. Punkty od 1 do 7 były podświetlone na czerwono, a trzy najwyższe (8, 10 i 12) – na pomarańczowo. Grafiką zajęła się londyńska agencja Turquoise Branding.
Incydenty Obawy o prawa człowieka thumb|left|289px|Publiczność podczas Konkursu Piosenki Eurowizji Azerska wielka inwestycja w organizowanie konkursu była szeroko komentowana przez zachodnie media jako „próba załagodzenia obaw o ich słabej demokracji i poszanowaniu praw człowieka”. 29 sierpnia 2011 w Baku zorganizowano drugie zgromadzenie Grupy Referencyjnej i Europejskiej Unii Nadawców z organizatorem, podczas którego EBU odebrała od przedstawicieli rządu Azerbejdżanu dokumenty gwarantujące zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich reprezentacjom.
W związku ze zbliżającą się datą rozpoczęcia konkursu, grupa azerskich organizacji pozarządowych rozpoczęła w maju kampanię pt. Zaśpiewaj dla demokracji na rzecz obrony praw człowieka w tym kraju. Zapowiedziano akcje protestacyjne przeciwko pogarszającej się sytuacji na terenach państwa. Organizacja Human Rights Watch odnotowała w przeddzień konkursu „brutalne stłumienia demonstracji”Eurovision: The View From a Courtroom., a Amnesty International potępił „surową represje wolności słowa, niezgody, organizacji pozarządowych, dziennikarzy krytycznych; tych, którzy krytykują reżim Əliyeva zbyt mocno”, które trwały aż do dnia pierwszego półfinału konkursu. Human Rights Watch skrytykowała także rząd Azerbejdżanu i Baku za to, że nakazała przymusowe eksmisje wobec mieszkańców, w celu umożliwienia rozbiórki mieszkań, by wybudować drogę do miejsca budowy Baku Crystal Hall.
Reprezentantka Szwecji oraz przyszła zwyciężczyni konkursu, Loreen, spotkała się z lokalnymi działaczami ds. praw człowieka. Po spotkaniu skomentowała sytuację słowami: „prawa człowieka w Azerbejdżanie są naruszane codziennie. Nie powinno się milczeć o takich rzeczach.”. Rzecznik rządu Azerbejdżanu skrytykował piosenkarkę, odpowiadając, że „konkurs nie powinien być upolityczniony” i zażądał od Europejskiej Unii Nadawców (EBU) unikania takich spotkań. Szwedzcy dyplomaci odpowiedzieli, że EBU, szwedzka telewizja oraz Loreen nie powinni działać wbrew zasadom konkursu Eurowizji.
W dniu finału konkursu, czyli 26 maja, flash mob zorganizowany przez antyrządowych protestujących został szybko stłumiony przez policję. Przed ogłoszeniem wyników niemieckiego głosowania, sekretarz Niemiec Anke Engelke wydała na żywo oświadczenie, w którym nawiązała do kwestii praw człowieka w Azerbejdżanie, mówiąc: „Dziś nikt nie może głosować na swój własny kraj, ale dobrze móc głosować i dobrze jest mieć wybór. Powodzenia w podróży, Azerbejdżan. Europa Cię obserwuje.”.
Napięcia z Iranem Irańskie władze sprzeciwiły się temu, by Azerbejdżan organizował Konkurs Piosenki Eurowizji 2012. Irańscy duchowni, Ajatollah Mohammad Modżtahed Szabestari i Ajatollah Dżafar Sobhani potępili Azerbejdżan za „antyislamskie zachowania”, twierdząc, że kraj będzie gościć paradę gejów. To doprowadziło do protestów pod ambasadą irańską w Baku, gdzie protestujący wykrzykiwali hasła wyśmiewające przywódców w Iranie. Szef azerskiego departamentu publicznych i politycznych kwestii, Əli Həsənov, powiedział, że zarzuty dotyczące planów przeprowadzenia parady gejów były nieprawdziwe, i nakazał Iranowi niewtrącanie się w wewnętrzne sprawy Azerbejdżanu. W odpowiedzi Iran odwołał swojego ambasadora z Baku. Azerbejdżan zażądał oficjalnych przeprosin ze strony Iranu za krytyczne wypowiedzi dotyczące organizacji konkursu w Baku, a potem również odwołała swojego ambasadora z Iranu.
30 maja minister bezpieczeństwa narodowego Azerbejdżanu ogłosił, że udaremniono serii planowanych ataków terrorystycznych przeciwko Konkursowi Piosenki Eurowizji, na których celowniku były zarówno Baku Crystal Hall, jak i hotele Marriott i Hilton w Baku. Aresztowano ok. 40 osób. 22 sierpnia magazyn The Daily Telegraph poinformował, że według zachodnich służb wywiadowczych, najwyższy przywódca Iranu Ali Chamenei osobiście wydał rozkaz elitarnym Siłom Ghods, by rozpocząć ataki terrorystyczne przeciwko krajom zachodnim i ich sojusznikom, w tym Azerbejdżanowi podczas konkursu Eurowizji. W 2013 r. trzy osoby zostały w Azerbejdżanie uznane za winne próby wysadzenia ambasady izraelskiej w przededniu konkursu i skazane na 11 i 12 lat więzienia. Władze azerskie poinformowały, że terroryści mieli związek z islamskimi fundamentalistami z rosyjskiego Kaukazu Północnego.
Kraje uczestniczące thumb|289px|Poprzedni zwycięzcy konkursu podczas prób do Interval Act drugiego półfinału.Od lewej: Dima Biłan, Ell & Nikki, Marija Šerifović oraz Alexander Rybak Swoje uczestnictwo w konkursie potwierdziły 43 kraje, w tym Czarnogóra, która ostatni raz wystawiła reprezentanta w 2009. Z udziału w imprezie wycofała się Polska i Armenia. Polska wycofała się z konkursu z powodu poświęcenia środków finansowych na organizację Mistrzostw Europy w piłce nożnej UEFA 2012 (którą współorganizowała z Ukrainą) i Letnie Igrzyska Olimpijskie 2012. Armenia zrezygnowała z udziału z powodu braku gwarancji bezpieczeństwa dla reprezentanta Armenii, spowodowanego nierozstrzygniętym konfliktem między krajami, dotyczącym Górskiego Karabachu.
29 czerwca 2011 na spotkaniu Grupy Referencyjnej Konkursu Piosenki Eurowizji zadecydowano, że liczba krajów w finale weźmie udział 26 reprezentacji: gospodarz konkursu, kraje tzw. „Wielkiej Piątki” oraz 10 najlepszych państw z każdego półfinału. Taka sytuacja miała miejsce drugi raz w historii konkursu, po raz pierwszy 26 finalistów wystąpiło podczas 48. Konkursu Piosenki Eurowizji w 2003.
Powracający artyści W konkursie wzięło udział czterech uczestników, którzy próbowali swoich sił w poprzednich latach: reprezentantka Macedonii, Kaliopi, wystąpiła po raz pierwszy w 41. Konkursie Piosenki Eurowizji z utworem „Samo ti” i zajęła 26. miejsce w rundzie kwalifikacyjnej, Jónsi z Islandii oraz Željko Joksimović z Serbii wystąpili w 49. Konkursie Piosenki Eurowizji; Jónsi zajął 19. miejsce z piosenką „Heaven”, a Joksimović w barwach Serbii i Czarnogóry zakończył udział na drugim miejscu z utworem „Lane moje”. Drugi rok z rzędu Irlandię reprezentował duet Jedward, który podczas konkursu w 2011 zajął 8. miejsce z piosenką „Lipstick”.
Wyniki Pierwszy półfinał Pierwszy półfinał odbył się 22 maja 2012. Do finału zakwalifikowało się dziesięć krajów z największą liczbą punktów. Podczas półfinału możliwość głosowania mieli mieszkańcy krajów uczestniczących oraz Azerbejdżan, Hiszpania i Włochy. W związku z żałobą narodową w Albanii, krajowy nadawca Radio Televizioni Shqiptar (RTSH) otrzymał zgodę od Europejskiej Unii Nadawców (EBU) na nieemitowanie na żywo pierwszego półfinału i branie pod uwagę tylko głosów jurorów. Transmisja półfinału odbyła się 23 maja o godzinie 0:35.