Nowogród Bobrzański (niem. Naumburg am BoberRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ().) – wschodnia dzielnica miasta Nowogród Bobrzański (także nazywana Nowogrodem Górnym)Nowogród Bobrzański w geoportalu., położona w województwie lubuskim na prawym brzegu rzeki Bóbr. Dawniej miasto (do 1945). W latach 1945–1987 wieś. W latach 1945–1954 i 1973–1987 siedziba wiejskiej gminy Nowogród Bobrzański.
Historia 1202 – pierwsze wzmianki o grodzie. 1217 – Henryk I Brodaty z żoną Jadwigą sprowadził kanoników regularnych św. Augustyna z Flandrii; klasztor został uposażony dochodami ze wsi Popowice, zakonnicy otrzymali także 120 łanów lasu, prawo połowu ryb i stawiania młynów wodnych nad Bobrem A. Heinrich, Geschichtliche Nachrichten über Naumburg am Bober, Freiwaldau und Halbau aus den Quellen zusammengestellt, Żagań 1900, str. 7 1238 – Nowogród Bobrzański otrzymał prawa miejskieZdzisław Kaczmarczyk, Początki miast polskich. Zagadnienia prawne, [w:] „Czasopismo Prawno-Historyczne”, t. 13, z. 2, red. nacz. Michał Sczaniecki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Poznań 1961, , s. 35.. 1742 – miasto należało do Prus. 1877 – odkryto w mieście źródła mineralne i otwarto uzdrowisko. 1945 – w wyniku II wojny światowej Nowogród Bobrzański został poważnie zniszczony. Nowogród (a także pobliskie Krzystkowice) utracił prawa miejskie.
Na podstawie dekretu PKWN z 31 sierpnia 1944 zostały utworzone miejsca odosobnienia, więzienia i ośrodki pracy przymusowej dla „hitlerowskich zbrodniarzy oraz zdrajców narodu polskiego”. Obóz pracy nr 121 Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło w Nowogrodzie.
Ze względu na specyficzne położenie względem ośrodków ponadlokalnych Nowogród wyjątkowo często zmieniał przynależność powiatową: do 1953 powiat kożuchowski 1953–1954 powiat nowosolski. 1955–1957 powiat żagański. 1958–1975 powiat zielonogórski.
1 stycznia 1988 roku z większej terytorialnie wsi Krzystkowice (823 ha) i mniejszego Nowogrodu Bobrzańskiego (653 ha) utworzono nowe miasto Nowogród Bobrzański. (Krzystkowice nie zostały włączone do Nowogrodu, mimo że nowe miasto przejęło nazwę prawobrzeżnego osiedla, a obecny twór jest zlepieńcem dwóch odrębnych organizmów miejskich). Po połączeniu miasto stanowiło przestrzennie niespójną całość (znaczna odległość między osiedlami bez fizycznej styczności). Fakt ten, a także brak integracji społeczności lokalnych stworzyło problemy rozwoju miasta. Ponadto podział ten przebiega przez historycznie utrwaloną granicę Śląska i ŁużycW. Drobek (2005). Disappearance of inner historical border (the case study of Nowogród Bobrzański, Poland), [w:] Koter, M., Heffner, K. (ed.) The role of borders in united Europe, Region and Regionalism, no. 7, vol. 2, s. 27–30..
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Historia Nowogrodu Bobrzańskiego Kategoria:Dawne miasta w województwie lubuskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XIII wieku Kategoria:Geografia Nowogrodu Bobrzańskiego