Stefan Rudniański (Salomon Rubinroth) (ur. 28 kwietnia 1887 w Brześciu, zginął kilka dni po 22 czerwca 1941 w okolicach Złoczowa) – polski filozof, psycholog, pedagog, działacz komunistyczny.
Życiorys Syn Gedalego i Liji Lipy. W 1905 usunięty z warszawskiego gimnazjum za udział w strajku szkolnym. W 1909 zdał eksternistycznie maturę, a 1908-1911 był słuchaczem w Konserwatorium Warszawskim. Od 1910 prowadził odczyty z filozofii w V Oddziale Towarzystwa Kultury Polskiej. 1911-1914 studiował filozofię, psychologię i pedagogikę w Lipsku. Związany z PPS-Lewicą (współpracownik jej organu, „Głosu Robotniczego”) i prawdopodobnie z SDKPiL. W 1913 dwukrotnie słuchał odczytów Lenina w Lipsku. 1914-1915 internowany przez Niemców jako poddany rosyjski. Od 1916 był nauczycielem historii w Warszawie i jednocześnie wykładał na Uniwersytecie Ludowym i w Klubie Robotniczym im. T. Rechniewskiego.
Od grudnia 1918 wstąpił do nowo powstałej KPP i był jej członkiem do rozwiązania partii w sierpniu 1938. Współpracował z jej legalnymi czasopismami: „Kulturą Robotniczą”, „Myślą” i „Miesięcznikiem Literackim”. 1927-1929 przełożył „Materializm a empiriokrytycyzm” Lenina (wydany w 1949). Brał udział w trzech ogólnopolskich kongresach filozoficznych w 1923, 1928 i 1936. Popularyzował teoretyczny dorobek Lenina. Od 1928 roku docent filozofii nowożytnej w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie, 1932-1935 wykładał historię filozofii i technikę pracy umysłowej w Instytucie Pedagogicznym ZNP (którego od 1925 był członkiem), od 1939 profesor filozofii na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W okresie sowieckiej okupacji Lwowa nadal prowadził działalność naukową. Członek rady miejskiej sowieckiego Lwowa"W grudniowych (15 grudnia 1940) wyborach do rad obwodowych i miejskich ich członkami zostało sporo znanych Polaków. [...] Profesorowie Jakub Parnas, prof. Jan Lenartowicz, prof. Jan Grek, Włodzimierz Krukowski, prof. Stefan Banach, prof. Stefan Rudniański, prof. Stanisław Mazur, prof. Roman Witkiewicz, prof. Stanisław Pilat, prof. Kasper Weigel, Alfred Trawiński, [w:] Eugeniusz Duraczyński, Polska 1939-1945: dzieje polityczne, 1999].. W 1941 złożył podanie o przyjęcie do Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików) WKP(b). Zamordowany przez Niemców lub Ukraińców tuż po wkroczeniu do Lwowa okupanta hitlerowskiego. Jego grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie przy ul. Młynarskiej (aleja 14, grób 14) śp. JAROSŁAW HENRYK RUDNIAŃSKI. thumb|Grób Rudniańskich na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie Życie prywatne Był żonaty z działaczką PPS-Lewicy, KPP, PPR i PZPR Justyną z Kochów, z którą miał dwoje dzieci. Jego synem był prakseolog Jarosław Rudniański, autor m.in. Technologii pracy umysłowej.
Przypisy
Bibliografia Włodzimierz Bonusiak, Kto zabił profesorów lwowskich?, Rzeszów 1989 Polski Słownik Biograficzny, t. XXXII, Wrocław-Warszawa-Kraków 1989-1991
Linki zewnętrzne Dzieła Stefana Rudniańskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie urodzeni w Brześciu Kategoria:Polscy historycy filozofii Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Lwowskiego R Kategoria:Uczestnicy strajków szkolnych w Królestwie Kongresowym (1905–1908) Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1941 Kategoria:Internowani w Niemczech w czasie I wojny światowej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wolnej Wszechnicy Polskiej Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie - grób symboliczny Kategoria:Polscy Żydzi zamordowani podczas Zagłady