thumb|Grób Sylwestra Bartosika na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Sylwester Bartosik (ur. 15 stycznia 1893 w Kampinosie, zm. 16 października 1942 w Warszawie) – pilot, uczestnik I wojny światowej (w 1923 roku na podstawie orzeczenia sądu honorowego został wydalony z korpusu oficerów Wojska Polskiego, pozbawiony stopnia kapitana i jako szeregowy przeniesiony do 32 pp), działacz MOPR, Związku Walki Wyzwoleńczej i Polskiej Partii Robotniczej, więzień Pawiaka.
Życiorys Syn organisty Szczepana Bartosika i Salomei z Borowych. W 1913 ukończył gimnazjum w Warszawie, po czym wstąpił do Konstantynowskiej Szkoły Artylerii w Petersburgu. 1 grudnia 1914 ukończył szkołę i został wcielony do rosyjskiej 9 Brygady Artylerii Strzelców Syberyjskich (). W jej szeregach, w stopniu podporucznika, walczył w czasie I wojny światowej. W 1916 został ciężko ranny pod Łomżą. Po wyzdrowieniu zaciągnął się do organizującego się II Korpusu Polskiego w Rosji. Po rozbrojeniu Korpusu pod Kaniowem przez Niemców przedostał się na Syberię, gdzie wstąpił do 5 Dywizji Strzelców Polskich. Po ukończeniu wojskowej szkoły lotniczej w Kurganie na Uralu walczył w 5 Dywizji przeciw Armii Czerwonej. W 1920, po rozbiciu dywizji i krótkim pobycie we Władywostoku wrócił do kraju. Następnie wstąpił do Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Bydgoszczy. Dalszą służbę pełnił w 1 pułku lotniczym w Warszawie. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 3. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych. Kwalifikacje oraz władanie biegle czterema językami (angielski, francuski, niemiecki i rosyjski) sprawiły, że powierzono mu funkcję rzeczoznawcy Komisji Zakupu Samolotów przy Departamencie Ministerstwa Spraw Wojskowych.
Po degradacji i przeniesieniu do 32 pp, zrezygnował ze służby wojskowej i pracował w różnych instytucjach jako urzędnik. W tym czasie zbliżył się do środowisk rewolucyjnych. Pomimo uznania za komunistę, formalnie do KPP nie należał, wspomagał MOPR i współpracował z członkami KPP do czasu rozwiązania partii w 1938 roku. Od połowy lat 30. do 1941 był wiceprezesem Rady Nadzorczej w spółdzielni „Sklep Społeczny” na Mokotowie.
W czasie okupacji odnowił kontakty z dawnymi towarzyszami z KPP, współpracował z grupą studencką, późniejszą grupą „biuletynowców”. Następnie wstąpił do ZWW i został współredaktorem pism: „Biuletyn Radiowy” i „Zwyciężymy”. Znając kilka języków obcych prowadził nasłuch radiowy. Po powstaniu PPR wstąpił w jej szeregi i włączył się aktywnie do pracy organizatorskiej. Wkrótce został sekretarzem Komitetu Dzielnicowego PPR Warszawa-Śródmieście. Wchodził ponadto w skład komitetu redakcyjnego „Trybuny Wolności” (był redaktorem działu informacyjnego) – pisma KC PPR, i „Gwardzisty” – organu Dowództwa Głównego GL. Brał udział w zaplanowaniu akcji GL na Komunalną Kasę Oszczędności w Warszawie, zrealizowaną już po jego śmierci, 30 listopada 1942. W jego mieszkaniu spotykali się m.in. Marceli Nowotko, Paweł Finder i Hanka Sawicka. Aresztowany w nocy z 28 na 29 września 1942, po okrutnym śledztwie w al. Szucha został powieszony w publicznej egzekucji w Warszawie.
Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera C6-2-11).
Ordery i odznaczenia Order Krzyża Grunwaldu III klasy (pośmiertnie, 11 października 1946) „za zasługi położone w walce z okupantem i udział w pracach konspiracyjnych w okresie okupacji na terenie m. st. Warszawy”. Order Świętego Stanisława 3 stopnia z mieczami i kokardą (Imperium Rosyjskie, 4 stycznia 1917) Order Świętej Anny 4 stopnia z napisem „Za odwagę” (Imperium Rosyjskie, 20 września 1915)
Upamiętnienie 22 sierpnia 1964 jego imię zostało nadane Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej w Jeleniej Górze. Był też patronem Technicznej Szkoły Wojsk Lotniczych. Od 5 grudnia 1977 do 9 listopada 2017 był patronem jednej z ulic na terenie dzielnicy Praga-Południe w Warszawie, teraz jest to ulica Grzegorza PrzemykaUchwała nr 32 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 1977 r. w sprawie nadania nazw ulicom, "Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 31 stycznia 1978 r., nr 1, poz. 1; Zarządzenie Zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2017 r. w sprawie nadania nazwy ulicy, „Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego”, Warszawa, dnia 10 listopada 2017 r., poz. 10122..
Przypisy
Bibliografia
Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 1, Warszawa 1978. Edward Gronczewski, Walczyli o Polskę Ludową, Warszawa 1982.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Kapitanowie lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Kampinosie Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Ofiary publicznej egzekucji więźniów Pawiaka w 1942 Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Lotniczego Kategoria:Oficerowie II Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Patroni jednostek ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Straceni przez powieszenie Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Więźniowie aresztu śledczego Gestapo w alei Szucha w Warszawie Kategoria:Zmarli w 1942 Kategoria:Żołnierze Gwardii Ludowej Kategoria:Żołnierze 32 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Żołnierze 5. Dywizji Strzelców Polskich na Syberii