Święci i błogosławieni () – uznani przez Kościół katolicki za osoby szczególnie realizujące określone cnoty i wartości, właściwe dla katolicyzmu lub chrześcijaństwa ogółem. Ich liczbę oszacowuje się na około 10 tysięcy; Martyrologium Rzymskie z 2001 roku odnotowuje 6538 imion.

Święci w Kościele Katolickim to, w sensie biblijnym i szerokim, wszyscy ochrzczeni jako lud Boży uświęcony przez Chrystusa i Ducha Świętego (Rz 1,7; KKK 823).

W sensie ścisłym i kanonicznym są to osoby, które Kościół — na mocy uroczystej decyzji papieża zwanej kanonizacją (kan. 1403 KPK) — uznał za żyjące heroicznie cnotami i wierne łasce Bożej w życiu doczesnym, nakazując ich publiczny kult w całym Kościele powszechnym jako wzorów i orędowników przed Bogiem (KKK 828).

Zarówno w procesie beatyfikacyjnym jak i kanonizacyjnym badane i weryfikowane są zwykle nadprzyrodzone znaki czyli cuda (np. uzdrowienia, wskrzeszenia, itd.) dokonane za wstawiennictwem danego kandydata na Błogosławionego czy Świętego, przez co następuje dodatkowe potwierdzenie, że osoba badana żyje już z Panem Jezusem w wieczności i dzięki temu, może się skutecznie wstawiać za osobami żyjącymi jeszcze wciąż docześnie na ziemi. Święci mają pełnić funkcję wzorca osobowego i są obiektem kultu.

Zarówno błogosławiony, jak i święty są przez Kościół publicznie uznani za osoby przebywające w chwale nieba i cieszące się bliskością Boga. W obu przypadkach stwierdza się heroiczność cnót lub męczeństwo za wiarę oraz co najmniej jeden cud dokonany za wstawiennictwem kandydata. Obaj mogą być wzywani do wstawiennictwa i mogą być im oddawane cześć publiczna oraz kult liturgiczny. Tytuł „błogosławiony” nie oznacza zatem mniejszej świętości niż tytuł „święty” — różnica nie dotyczy stopnia bliskości z Bogiem, lecz zasięgu i charakteru prawnego kultu doczesnego.

Beatyfikacja zezwala na kult publiczny w ograniczonym zasięgu terytorialnym lub wspólnotowym, natomiast Kanonizacja nakazuje kult publiczny w całym Kościele powszechnym. Dlatego np. bł. ks. Jerzy Popiełuszko jest szerzej znany w Polsce niż za granicą, podczas gdy święci tacy jak Jan Paweł II (kanonizowany 2014 r.) są czczeni liturgicznie wszędzie. Co istotne — błogosławiony jest zawsze obowiązkowym etapem na drodze do kanonizacji; nie można zostać świętym z pominięciem beatyfikacji.

W Biblii W Piśmie Świętym pojęcie „święty” odnoszone jest do osoby żyjącej, która postępuje zgodnie z naukami Boga. „Święty” to ten, który poszedł za Chrystusem. W Nowym Testamencie określenie chrześcijan jako „świętych” pojawia się wielokrotnie, m.in.: „I stało się, że Piotr, obchodząc wszystkich, przyszedł też do świętych, którzy mieszkali w Lyddzie. A Piotr, usunąwszy wszystkich, padł na kolana i modlił się; potem zwrócił się do ciała i rzekł: Tabito, wstań! Ona zaś otworzyła oczy swoje i, ujrzawszy Piotra, usiadła. A on podał jej rękę i podniósł ją; przywoławszy zaś świętych i wdowy, pokazał ją żywą” (Dz 9, 32.40). „Wspierajcie świętych w potrzebach, okazujcie gościnność” (Rz 12,13). „A teraz idę do Jerozolimy z posługą dla świętych” (Rz 15,25). „Pozdrówcie Filologa i Julię, Nereusza i siostrę jego, i Olimpasa, i wszystkich świętych, którzy są z nimi” (Rz 16,15). „A co do składki na świętych, to i wy czyńcie tak, jak poleciłem Kościołom Galacji” (1 Kor 16,1).

W Kościele katolickim osoba zmarła, która po życiu doczesnym i śmierci cielesnej, żyje już wiecznie w Niebie w jedności z Jezusem Chrystusem; osoba kanonizowana (oficjalnie ogłoszona świętą) – pozwala się na jej kult powszechny w całym Kościele katolickim. Obecnie kanonizacja poprzedzona jest procesem kanonizacyjnym, który rozpoczyna się dopiero po beatyfikacji danej osoby. Święty musi odznaczać się cnotami heroicznymi, a także za jego przyczyną musiał się wydarzyć uznany przez Kościół cud, czyli zjawisko o charakterze nadprzyrodzonym. Do roku 1983 wymagano trzech cudów. Jan Paweł II wydał dwa ważne dokumenty dotyczące procesów beatyfikacyjnych i kanonizacyjnych – konstytucję apostolską „Divinus perfectionis Magister” z 25 stycznia 1983 i towarzyszące jej przepisy wykonawcze z 7 lutego tegoż roku. Zgodnie z nimi do ogłoszenia kogoś błogosławionym i świętym wymagany jest jeden cud (oddzielnie dla każdego z tych etapów), ale nie jest on potrzebny w wypadku potwierdzenia męczeństwa. We wczesnym chrześcijaństwie świętość przypisywana była przez tradycję religijną, stąd wszyscy męczennicy wczesnochrześcijańscy od razu po śmierci byli uznawani za świętych.

Do świętych zaliczani są również aniołowie (np. Michał Archanioł). Kościół katolicki nie zna imion wszystkich świętych w pierwszym znaczeniu (wszyscy święci, znani i nieznani, wspominani są w Uroczystość Wszystkich Świętych – 1 listopada). Cnoty świętych przedstawiane są jako przykład do naśladowania. Święci są pośrednikami i orędownikami u Boga, patronami osób, grup społecznych, zawodów, miast, krajów czy kontynentów. Zbudowano liczne sanktuaria ku czci świętych.

Święci i błogosławieni Kościoła rzymskokatolickiego W indeksie niektóre osoby ujęte są dla ułatwienia kilka razy, ze względu na występowanie pod różnymi imionami, bądź nazwiskami (np. św. Teresa Benedykta od Krzyża znana również jako św. Edyta Stein).

Indeks A – B – C – D – E – F – G – H – I – J – K – L – Ł – M – N – O – P – R – S – T – U – W – Z – Ż – Zobacz też

mały|św. Agata Sycylijska mały|św. Agnieszka mały|św. Albert Wielki mały|św. Aleksy mały|św. Alojzy Gonzaga mały|św. Ambroży mały|św. Andrzej Apostoł mały|św. Andrzej Corsini mały|św. Anna i św. Joachim mały|św. Antoni Opat (Wielki) mały|św. Antoni Padewski mały|św. Apolonia mały|św. Augustyn z Canterbury mały|św. Augustyn z Hippony

-A- św. Abban z Magheranoidhe św. Abban z New Ross św. Abbo z Fleury św. Abdon św. Abraham z Clermont św. Abraham z Egiptu św. Abundiusz św. Achacy z Kapadocji (Achacy Mniejszy) św. Achacjusz z Melitene św. Achillas z Aleksandrii św. Achilles św. Adalbert z Magdeburga św. Adamnan św. Adaukt św. Adelajda z Burgundii św. Adelajda z Vilich św. Adelhar z Korbei św. Adeodat I, papież św. Adjut bł. Adolf Kolping bł. Adolf Mariano św. Adolf z Osnabrück św. Adrian III, papież bł. Adrian Fortescue św. Adrian Jansen św. Adrian z Canterbury św. Adrian z Nikomedii bł. Adyliusz Daronch św. Afra z Augsburga św. Agapit, papież św. Agata Sycylijska św. Agata Chŏn Kyŏng-hyŏb bł. Agata Han Sin-ae św. Agata Kim A-gi św. Agata Kwŏn Chin-i św. Agata Lin Zhao bł. Agata od NMP Patronki Cnót Hernández Amorós bł. Agata Phutta św. Agata Yi św. Agata Yi Kan-nan św. Agata Yi Kyŏng-i św. Agata Yi So-sa bł. Agata Yun Jeom-hye bł. Agatanioł z Vendôme św. Agaton, papież bł. Agnellus z Pizy św. Agnieszka Rzymianka św. Agnieszka Cao Guiying bł. Agnieszka Galand z Langeac św. Agnieszka Kim Hyo-ju św. Agnieszka Lê Thị Thành bł. Agnieszka Phila św. Agnieszka Przemyślidka (Czeska) bł. Agnieszka Takeya św. Agnieszka z Aislingen św. Agnieszka z Asyżu św. Agnieszka z Montepulciano św. Agnieszka z Poitiers św. Agrykola bł. Aimone Taparelli św. Akursjusz bł. Alan de Solminhac św. Alan z Lille św. Alban św. Alban Roe św. Albert Wielki bł. Albert Avogadro św. Albert Hurtado Cruchaga bł. Albert Marvelli bł. Albert z Bergamo bł. Albertyna Berkenbrock św. Alberyk Crescitelli św. Alberyk z Cîteaux św. Albin z Angers św. Aleksander św. Aleksander I, papież św. Aleksander Briant bł. Aleksander Dordi Negroni bł. Aleksander Karol Lanfant bł. Aleksander Planas Saurí św. Aleksander Sauli św. Aleksandra z Galacji bł. Aleksandra Maria da Costa św. Aleksy Boży św. Aleksy Falconieri bł. Aleksy Nakamura bł. Aleksy Sanbashi Saburō św. Aleksy U Se-yŏng bł. Aleksy Zarycki św. Alferiusz św. Alfons Liguori bł. Alfons de Mena św. Alfons de Orozco bł. Alfons López López św. Alfons Maria Fusco bł. Alfons Pacheco św. Alfons Rodríguez Gómez św. Alfons Rodríguez Olmedo bł. Alfons Sebastiá Viñals bł. Alfons Tracki bł. Alfons z Navarrete bł. Alfonsa Clerici bł. Alfonsa Maria Eppinger św. Alfonsa Muttathupadathu bł. Alfred Parte Saiz bł. Alfred Pellicer Muñoz bł. Alfred Ildefons Schuster bł. Alfred Simón Colomina bł. Alicja Le Clerc św. Alodia bł. Alojzy Andricki bł. Alojzy Biraghi bł. Alojzy Boccardo bł. Alojzy Bordino bł. Alojzy Caburlotto bł. Alojzy Campos Górriz św. Alojzy Gonzaga bł. Alojzy Grozde św. Alojzy Guanella bł. Alojzy Maria Monti bł. Alojzy Maria Palazzolo bł. Alojzy Novarese bł. Alojzy Quattrocchi św. Alojzy Orione św. Alojzy Scrosoppi bł. Alojzy Talamoni bł. Alojzy Tezza bł. Alojzy Variara św. Alojzy Versiglia bł. Alwar del Portillo bł. Alwar Sanjuán Canet bł. Alwar z Kordoby bł. Amadeusz IX Sabaudzki św. Amelia św. Amalberga Gandawska bł. Amalia Abad Casasempere św. Amand z Bordeaux św. Amand z Maastricht św. Amat Ronconi św. Ambroży bł. Ambroży Augustyn Chevreux św. Ambroży Edward Barlow bł. Ambroży Franciszek Ferro bł. Ambroży Sansedoni bł. Ambroży z Benaguacil św. Anaklet, papież św. Anastazja św. Anastazja z Dalmacji św. Anastazy I, papież św. Andrzej Apostoł bł. Andrzej Abel Alricy bł. Andrzej Abellon bł. Andrzej Angar św. Andrzej Avellino św. Andrzej Bauer św. Andrzej Bessette św. Andrzej Bobola św. Andrzej Chŏng Hwa-gyŏng bł. Andrzej Conti św. Andrzej Corsini bł. Andrzej de Soveral bł. Andrzej Ferrari bł. Andrzej Franchi bł. Andrzej Hibernon z Alcantarilla św. Andrzej Hubert Fournet bł. Andrzej Gallerani bł. Andrzej Grasset de Saint-Sauveur bł. Andrzej Jacek Longhin św. Andrzej Kim Tae-gŏn bł. Andrzej Murayama Tokuan św. Andrzej Nguyễn Kim Thông bł. Andrzej Solá Molist św. Andrzej Trần An Dũng św. Andrzej Trần Văn Trông św. Andrzej Tường św. Andrzej Wang Tianqing św. Andrzej Wouters bł. Andrzej Yakichi bł. Andrzej Yoshida bł. Andrzej z Peschiera bł. Andrzej z Phú Yên bł. Angelina Marsciano św. Anicet św. Anicet Adolf św. Aniela Merici św. Aniela od Krzyża św. Aniela z Foligno bł. Anioł od św. Wincentego Ferreriusza Orsucci bł. Anioł Maria Sanchez Rodriguez bł. Anioł Paoli bł. Anioł z Acri bł. Anioł z Chivasso św. Anna św. Anna An Jiao św. Anna An Xin bł. Anna od Aniołów Monteagudo bł. Anna Katarzyna Emmerich św. Anna Kim Chang-gŭm bł. Anna Kolesárová św. Anna Line bł. Anna Maria Adorni bł. Anna María Aranda Riera bł. Anna Maria Erraux bł. Anna Maria Janer Anglarill bł. Anna Maria Javouhey bł. Anna Maria Rivier bł. Anna Maria Taigi bł. Anna od św. Bartłomieja św. Anna Pak A-gi bł. Anna Róża Gattorno św. Anna Schäffer św. Anna Wang bł. Anna Yi Si-im bł. Anuncjata Cocchetti św. Ansegiz z Fontenelle św. Ansgar św. Anteros, papież bł. Antolin Pablos Villanueva św. Antoni bł. Antoni Arribas Hortigüela bł. Antoni Baldinucci bł. Antoni Bannassat bł. Antoni Chevrier św. Antoni Claret św. Antoni Daniel św. Antoni Daveluy bł. Antoni della Chiesa bł. Antoni du Bouzet bł. Antoni Durcovici św. Antoni Fantosati bł. Antoni Francisco bł. Antoni Franco św. Antoni Gonzalez bł. Antoni Grassi bł. Antoni Hamanomachi bł. Antoni Ishida Kyūtaku św. Antoni Kim Sŏng-u bł. Antoni Kimura bł. Antoni Lucci bł. Antoni Marcin Slomšek św. Antoni Maria Gianelli bł. Antoni Maria Martín Hernández św. Antoni Maria Pucci bł. Antoni Maria Schwartz św. Antoni Maria Zaccaria bł. Antoni Muzaj bł. Antoni Neyrot św. Antoni Nguyễn Đích św. Antoni Nguyễn Hữu Quỳnh św. Antoni od św. Anny Galvão bł. Antoni od św. Dominika św. Antoni Padewski bł. Antoni Perulles Estivill św. Antoni Primaldo bł. Antoni Rosmini-Serbati bł. Antoni Sanga bł. Antoni Schwartz bł. Antoni Silvestre Moya bł. Antoni Ulma św. Antoni Wielki (Opat) św. Antoni z Hoornaert św. Antoni z Weert bł. Antoni ze Stroncone bł. Antonia z Florencji św. Antonin z Florencji św. Antonin z Piacenzy św. Antonina z Nicei bł. Antonina Maria Verna bł. Antonina Mesina bł. Antonina od św. Tymoteusza Gosens Saez de Ibarra św. Antonina z Nicei św. Antym św. Anzelm z Canterbury lub z Aosty