Klasztor w Słupie – najstarszy konwent klasztorny na Pomorzu Zachodnim. Ruiny zabudowań znajdują się w miejscowości Stolpe an der Peene koło Anklam, w powiecie Vorpommern-Greifswald, w Meklemburgii-Pomorzu Przednim.
Założenie Według tradycji, miejsce, w którym utworzono klasztor było miejscem śmierci księcia zachodniopomorskiego Warcisława I, który miał zginąć w obronie świeżo wprowadzanego katolicyzmu. Miejsce wybrał osobiście brat zmarłego, książę Racibor I, chcąc wznieść kościół wotywny w intencji brata. Zabudowania powstały nad brzegiem Piany koło obecnej wsi Słup. Konsekracji dokonano 3 maja 1153 – osiemnaście lat po śmierci Warcisława I. Najprawdopodobniej ciało Warcisława I zostało też wtedy przeniesione do przyklasztornego kościoła pod wezwaniem św. Jana.
Historia left|120px|thumb|Zachowana część krypt
Rozwój dóbr klasztornych Pierwszymi rezydentami klasztoru byli przybyli z koło Magdeburga w Saksonii–Anhalcie benedyktyni, którzy otrzymali we władanie pobliską wieś Słup. Następnymi nadaniami były między innymi wsie Połczyn i Quilow (obecnie część Połczyna). W 1222 klasztor wzbogacił się o wieś Liepen otrzymaną z rąk księżnej Ingardy, wdowy po księciu dymińskim i krzyżowcu Kazimierzu II. Pod koniec XIII wieku benedyktyni w Słupie popadli jednak w problemy gospodarcze. Prawdopodobnie na skutek tego w 1304 zabudowania zostały przekazane cystersom z klasztoru w Schulpforte (obecnie część Naumburga), w Saksonii–Anhalcie.
Kalendarium 3 maja 1153: konsekracja kościoła i klasztoru, osiedlenie benedyktynów 1164: w klasztorze spotkali się król duński Waldemar I Wielki oraz książę Saksonii i Bawarii Henryk Lew 1180–1190: budowa przyklasztornej trójnawowej bazyliki 1222: w klasztorze zamieszkała księżna-wdowa Ingarda duńska 1304: klasztor stał się własnością cystersów 1305: mnisi ze Słupa założyli podległy im klasztor w Kärkna/Falkenau (obecnie w gminie Tartu w Estonii) 1319: kolejny klasztor cystersów słupeckich powstał we wsi Padise w obecnej Estonii 1534: książę wołogoski Filip I przyjął luteranizm, nastąpiła sekularyzacja klasztoru 1637: bitwa pomiędzy wojskami cesarskimi i szwedzkimi przy budynkach poklasztornych (zniszczenie zabudowań wskutek pożaru)
Do dziś zachował się fragment zabudowań wieży zachodniej wraz z częścią krypt z kościoła pod wezwaniem Św. Jana.
W Stolpe an der Peene znajduje się także czynny tzw. kościół wotywny Warcisława wybudowany pod koniec XIX wieku.
Bibliografia Franke Lars, Erst Schwert, dann Kreuz : vor 850 Jahren wurde in Stolpe das erste Kloster Vorpommerns gegründet [w:] "Heimatkurier", nr 9, 2003; Krauel Willy, Geschichte des Klosters Stolpe [w:] "Das Dorf Bartow in Vorpommern und sein historisches Umfeld", 2008; Mohr Lutz, Mönche an der Peene : über die Entstehung des ersten Klosters in Pommern [w:] "Die Boje" nr 10, 2006. Pridöhl Gerhard, Ein Zisterzienser kam wieder nach Stolpe : Abt aus Marienstatt besuchte zum 850. Geburtstag Kloster an der Peene [w:] "Die Pommersche Zeitung", nr 53, 2003; Winands Klaus, Stolpe [w:] "Klosteranlagen in Mecklenburg und Vorpommern", 2005; Wöller Werner, Vor- und Frühgeschichte, Mittelalter und frühe Neuzeit [w:] "Ortsgeschichtskommission Gützkow (Hrsg): Gützkower Heimatgeschichte" z. 2, 1990.
Stolp Stolp Kategoria:Obiekty sakralne w Meklemburgii-Pomorzu Przednim Kategoria:Powiat Vorpommern-Greifswald