Manuel Ricardo Palma Soriano (ur. 7 lutego 1833 w Limie, zm. 6 października 1919 w , Lima) – peruwiański dziennikarz, pisarz, bibliotekarz i polityk, autor dzieła Tradiciones peruanas, twórca gatunku literackiego, nazwanego tradiciones.
Życiorys Ricardo Palma urodził się w 7 lutego 1833 roku w Limie, jako syn Pedro Ramón Palma Castañeda i Guillerma Carrillo y Pardos. Był wychowywany w romantycznej tradycji Peru. Pod wpływem burzliwych wydarzeń politycznych w kraju w młodym wieku zaczął interesować się polityką. W wieku 15 lat wydał pierwsze wiersze i redagował polityczne i satyryczne pismo o nazwie „El Diablo”. Kształcił się początkowo w szkole jezuickiej, a następnie studiował prawo w University of San Carlos. Studia przerwał wstępując do peruwiańskiej marynarki wojennej. Jako student i oficer marynarki pisał dramaty i poezję romantyczną. Pierwsze książkowe wydanie poezji ukazało się w 1855 roku.
Sześć lat później został zesłany do Chile, z powodów politycznych, gdzie przebywał do czasu amnestii w 1863 roku. W latach 1864–1865 przebywał w Europie. W czasie pobytu poza Peru publikował utwory nazywane tradiciones – krótkie kroniki, częściowo oparte na źródłach historycznych, a częściowo legendarne, wzbogacone fantazją autora (rodzaj historycznej anegdoty).
Po powrocie do Limy w 1865 roku Palma brał udział w bitwie pod Callao pod dowództwem José Gálveza i innych walkach, wraz z José Baltem. W 1868 roku Balta został prezydentem Peru, a Palma został wybrany na senatora w prowincji Loreto (Peru). Pełnił też funkcję sekretarza prezydenta.
Uczestnicząc w pracach rządu nie przerywał pisania. W 1872 roku została wydana książka Tradiciones peruanas – zbiór krótkich prac, wcześniej publikowanych w czasopismach. Wkrótce potem poświęcił się wyłącznie literaturze. Przez następne 11 lat opisywał dalsze peruwiańskie tradiciones. Ich uzupełnione wydanie książkowe ukazało się w 1883 roku.
Po wojnie między Chile i Peru (wojna o Pacyfik) Palma został mianowany dyrektorem Biblioteki Narodowej w Limie, splądrowanej przez najeźdźców. Dzięki swoim wcześniejszym kontaktom dyplomatycznym odzyskał 10 tys. książek i inne teksty, ugruntowując pierwszą pozycję biblioteki w Ameryce Południowej.
Życie prywatne Miał ośmioro dzieci, z których dwoje, Clemente (1872 - 1946) i Angélica (1878 - 1935), zostało pisarzami.
Niektóre dzieła thumb|240px|Tradiciones Peruanas (1893) Książki Anales de la Inquisición en Lima (1863) Tradiciones Peruanas (1872) Armonía (1877) Neologismos y americanismos (1896) Cachivaches (1900) Epistolario (1949) Cartas Inéditas (1964)
Upamiętnienie thumb|240px|Pomnik Ricardo Palmy w BogocieWiele instytucji edukacyjnych (np. Universidad Ricardo Palma, inne szkoły) instytucji kulturalnych, ośrodki zdrowia są poświęcone jego pamięci. Istnieją hotele, ulice, stacja metra, targi książki (zainaugurowana w 1972) jedno centrum rozrywki.
W dzielnicy Miraflores funkcjonuje jego dom muzeum, które również jest centrum poświęcone dziełom autora, s/f; acceso 14.03.2013. Istnieje również Fundacja Ricardo Palma.thumb|240px|Szpital Ricardo Palmy w Limie Dzieła Palmy są tematem wielu publikacji, takich jak zamieszczone w zbiorze „AULA Palma II” (Instituto Ricardo Palma, 2000-2001), wydanym w URP: Jorge dá Vila vá Squez: Algunos temas ecuatorianos en Ricardo Palma Bogdan Piotrowski: La interpretación axiológico-literaria de la imagen de Bolívar en la obra de Ricardo Palma Luz Ángela Martínez: Cómo extirpar de nuestra sangre el "Barroco" que llevamos dentro? Néstor A. Tenorio Requejo: Ricardo Palma, el (re) fundador memorioso Juan Parendes Carbonell: La Transtextualidad en las Tradiciones de Palma Jesús Cabel: Re-lectura de las Tradiciones desde la óptica de la Literatura Infantil y Juvenil César A. Ángeles Caballero: Un amigo de Ricardo Palma: Celso V. Torres Teodoro Hampe Martínez: Las " Tradiciones Peruanas " y el imaginario de la nobleza titulada del virreinato Carlos Thorne: Ricardo Palma en la novela Roy Tanner: Humor e ironía en las Tradiciones Peruanas Merlin Compton: Aproximaciones a la obra de Ricardo Palma Bai Fengsen: Las Tradiciones Peruanas en chino Isabelle Tauzin Castellanos: En la encrucijada de los géneros literarios: Las Tradiciones Peruanas Manuel Pantigoso Pecero: Ricardo Palma: Precursor del principio de la extensión del uso del idioma como base para admitir vocablos en el diccionario de la Academia Española Imię Ricardo Palmy nosi w Universidad Ricardo Palma (URP) w Limie, którego dewiza brzmi es Formamos seres humanos para kultura de paz (jesteśmy ludźmi kultury pokoju); w grudniu 1997 roku w URP utworzono Instituto Ricardo Palma, którego celem jest upowszechnianie prac patrona, dotyczących peruwiańskiej tradycji Clinica Ricardo Palma w Limie Fundación Ricardo Palma Museo Ricardo Palma w Miraflores
Portret Ricardo Palmy znalazł się również na banknotach, np. „10 Intis” z 1987 roku.
Przypisy
Linki zewnętrzne Oryginalne prace "Ricardo_Palmy" w Wikiźródłach Oryginalne prace "Ricardo_Palmy" w Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes
Kategoria:Peruwiańscy prozaicy Kategoria:Peruwiańscy politycy Kategoria:Urodzeni w 1833 Kategoria:Zmarli w 1919 Kategoria:Ludzie związani z Limą Kategoria:Ludzie urodzeni w Limie