thumb|Mesua ferrea Gumiakowate (Calophyllaceae) – rodzina roślin drzewiastych i krzewiastych z rzędu malpigiowców o zasięgu obejmującym wszystkie kontynenty w ich częściach położonych w strefie tropikalnej. Wiele gatunków dostarcza cenionego drewna. Z pachnących kwiatów (np. Mammea siamensis) uzyskuje się olejki eteryczne wykorzystywane w perfumerii, z innych części roślin pozyskuje się żywice i gumożywice. Niektóre gatunki użytkowane są jako rośliny owocowe, np. mamea amerykańska rodzi owoce osiągające do 4 kg masy, zwane „jabłkami memmei”. Niektóre gatunki sadzone są jako ozdobne, np. Calophyllum inophyllum. Szereg gatunków dostarcza wartościowego drewna, w tym jeden z gatunków rozbiału – Mesua ferrea ze względu na twardość drewna zaliczany jest do drzew żelaznych.
Morfologia thumb|Owoc mamei amerykańskiej Pokrój Rośliny zimozielone o pokroju drzewiastym, rzadziej krzewy. Liście Pojedyncze, całobrzegie, bez przylistków wyrastają skrętolegle lub naprzeciwlegle. Zawierają przezroczyste komórki i przewody wydzielnicze zawierające żywice, olejki eteryczne i gumożywice. Kwiaty Mają wolne działki kielicha i płatki korony, zawierają liczne pręciki z pylnikami zawierającymi duże, szczytowo umieszczone gruczoły. Owoce Torebki otwierające się wzdłuż przegród po dojrzeniu. Zawierają nasiona małe do dużych, przy czym okazałe nasiona składają się prawie wyłącznie z dwóch ogromnych liścieni.
Systematyka Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzina siostrzana dla dziurawcowatych (Hypericaceae) i zasennikowatych (Podostemaceae) w obrębie rzędu malpigiowców (Malpighiales).
Wykaz rodzajów Calophyllum L. – gumiak Caraipa Aubl. Clusiella Planch. & Triana Endodesmia Benth. Haploclathra Benth. Kayea Wall. Kielmeyera Mart. Lebrunia Staner Mahurea Aubl. Mammea L. – mamea Marila Sw. Mesua L. – rozbiał Neotatea Maguire Poeciloneuron Bedd.
Przypisy
*