Posłowie na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej X kadencji

Posłowie na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej X kadencji zostali wybrani 4 i 18 czerwca 1989 w wyniku tzw. wyborów czerwcowych.

Posłowie ci zostali wybrani na Sejm PRL. Jednakże w związku z wejściem w trakcie kadencji w życie tzw. noweli grudniowejUstawa z dnia 29 grudnia 1989 r. o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej ()., wprowadzającej m.in. zmianę nazwy państwa z Polska Rzeczpospolita Ludowa na Rzeczpospolita Polska, stali się tym samym posłami na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Formalnie kadencja posłów X kadencji trwała od 18 czerwca 1989 (daty drugiej tury głosowania) do 25 listopada 1991. Pierwotnie miała upłynąć 18 czerwca 1993, jednak została skrócona na mocy uchwały SejmuUchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 marca 1991 r. w sprawie terminu rozwiązania się Sejmu ().. W trakcie kadencji jeden raz odbyły się wybory uzupełniające – miało to miejsce 11 lutego 1990 i dotyczyło mandatu nr 89 w Gdyni. Trzy mandaty na koniec kadencji pozostały natomiast nieobsadzone. Pierwsze posiedzenie Sejmu odbyło się 4 i 5 lipca 1989, a ostatnie, 79. – 25 października 1991.

Posłowie X kadencji zostali wybrani w pierwszych częściowo wolnych wyborach w historii Polski po II wojnie światowej, przeprowadzonych w ramach uzgodnień dokonanych przy Okrągłym Stole. Przedstawiciele niedemokratycznych władz komunistycznych PRL zagwarantowali rządzącej „koalicji”, obejmującej PZPR i jej satelitów, obsadę co najmniej 299 (65%) miejsc w Sejmie. Pozostałe mandaty poselskie w liczbie 161 (35%) zostały przeznaczone dla kandydatów bezpartyjnych – do ubiegania się o nie zostali dopuszczeni również przedstawiciele różnych środowisk opozycji demokratycznej. Wybór posłów X kadencji nastąpił na podstawie ordynacji wyborczej uchwalonej przez Sejm PRL 7 kwietnia 1989 w ramach realizacji ustaleń Okrągłego StołuUstawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej X kadencji, na lata 1989–1993 ()..

Kluby i koła na pierwszym posiedzeniu Sejmu X kadencji i stan na koniec kadencji.

Ugrupowanie polityczne VII 1989 XI 1991 +/− Parlamentarny Klub Lewicy DemokratycznejKlub na początku kadencji pod nazwą KP Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. 173 102 Obywatelski Klub Parlamentarny 161 105 Polskie Stronnictwo LudoweKlub początku kadencji pod nazwą KP Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. 76 65 Stronnictwo Demokratyczne 27 21 Stowarzyszenie „Pax” 10 10 Unia Chrześcijańsko-Społeczna 8 8 Polski Związek Katolicko-Społeczny 5 4 Unia Demokratyczna – 49 – Poselski Klub Pracy – 39 – Parlamentarny Klub Chrześcijańsko-Ludowy – 8 – Klub Niezależnych Posłów – 7 – Klub Posłów Wojskowych – 7 – Solidarność Pracy – 5 – Polskie Stronnictwo Ludowe (Mikołajczykowskie) – 4 – Parlamentarny Klub Ekologiczny – 3 – Posłowie niezrzeszeniPosłowie, którzy nie przystąpili do żadnego z klubów lub kół parlamentarnych bądź opuścili je w trakcie kadencji. – 20 – Razem 460 457

Ordynacja wyborcza

Prezydium Sejmu X kadencji Poseł Funkcja Klub Czas pełnienia funkcji Od Do Zbigniew Rudnicki Marszałek senior KP Stronnictwa Demokratycznego Marszałek senior przewodniczy obradom Sejmu przed wyborem Prezydium Mikołaj Kozakiewicz Marszałek Sejmu KP Polskiego Stronnictwa Ludowego Uchwała Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 4 lipca 1989 r. w sprawie wyboru Marszałka Sejmu (). Teresa Dobielińska-EliszewskaWicemarszałek Sejmu KP Stronnictwa Demokratycznego Uchwała Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 4 lipca 1989 r. w sprawie wyboru wicemarszałków Sejmu (). Tadeusz Fiszbach Niezrzeszony Olga Krzyżanowska KP Unia Demokratyczna

Przynależność klubowa Stan na koniec kadencji Według stanu na koniec X kadencji Sejmu funkcjonowały w nim następujące środowiska polityczne: Obywatelski Klub Parlamentarny (105 posłów, przewodniczący Mieczysław Gil), Parlamentarny Klub Lewicy Demokratycznej (102 posłów, przewodniczący Włodzimierz Cimoszewicz), Klub Poselski Polskiego Stronnictwa Ludowego (65 posłów, przewodniczący Józef Zych), Klub Parlamentarny Unia Demokratyczna (49 posłów, przewodniczący Bronisław Geremek), Poselski Klub Pracy (39 posłów, przewodnicząca Wiesława Ziółkowska), Klub Poselski Stronnictwa Demokratycznego (21 posłów, przewodniczący Lesław Lech), Klub Poselski Stowarzyszenia „Pax” (10 posłów, przewodniczący Józef Wójcik), Parlamentarny Klub Chrześcijańsko-Ludowy (8 posłów, bez formalnego przewodniczącego), Klub Poselski Unii Chrześcijańsko-Społecznej (8 posłów, przewodniczący Tadeusz Nowacki), Klub Niezależnych Posłów (7 posłów, przewodniczący Zbigniew Kostrzewa), Klub Posłów Wojskowych (7 posłów, przewodniczący Zbigniew Puzewicz), Parlamentarny Klub „Solidarność Pracy” (5 posłów, bez formalnego przewodniczącego), Klub Poselski Polskie Stronnictwo Ludowe (4 posłów, przewodniczący Tadeusz Kaszubski), Klub Poselski Polskiego Związku Katolicko-Społecznego (4 posłów, przewodniczący Ryszard Gajewski), Parlamentarny Klub Ekologiczny (3 posłów, bez formalnego przewodniczącego), Posłowie niezrzeszeni (20 posłów).

Obywatelski Klub ParlamentarnyKlub posłów wybranych z ramienia Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”. Andrzej Arendarski Jarosław Barańczak Maciej Bednarkiewicz Jan Beszta-Borowski Jan Bielecki Stanisław Bożek Jacek Bujak Janusz Byliński Michał Caputa Paweł ChrupekŚlubował 31 lipca 1989. Stanisław Cieśla Ignacy Czeżyk Adela Dankowska Stanisław Dąbrowski Jerzy Dłużniewski Marian Dojka Zbigniew Drela Jerzy Dyner Marek Dziubek Antoni Furtak Andrzej Gabryszewski Jerzy Gil Mieczysław Gil Andrzej Glapiński Ignacy Guenther Józef Gutowski Ryszard Iwan Józef Jungiewicz Marek Jurek Zbigniew Kamiński Andrzej Kern Anna Knysok Bohdan Kopczyński Marian Kowal Tadeusz Kowalczyk Wiesław Kowalski Lech Kozaczko Stefan Kozłowski Karol Krasnodębski Edmund Krasowski Ryszard Kraszewski Stanisława Krauz Czesław Kurzajewski Grażyna Langowska Zbigniew Lech Józef Lubieniecki Paweł Łączkowski Jan Łopuszański Zygmunt Łupina Zbigniew Mackiewicz Tadeusz Mańka Adam Matuszczak Jacek Merkel Adam Mitura Włodzimierz Mokry Edward Müller Stefan Myszkiewicz-NiesiołowskiŚlubował 5 lipca 1989. Czesław Nowak Edward Nowak Jerzy Orzeł Stanisław Padykuła Bogusław Pałka Jerzy Pietkiewicz Ireneusz Pięta Zenon Pigoń Bohdan Pilarski Maciej Półtorak Krzysztof Putra Czesław Robakowski Kazimierz Rostek Marek Rusakiewicz Jan Rusznica Marek Rutkowski Edward Rzepka Jan Rzymełka Franciszek Sak Józef Sałata Elżbieta Seferowicz Henryk Sienkiewicz Tadeusz Sierżant Andrzej Sikora Władysław Skalski Czesław Sobierajski Stefan Sobieszczański Wojciech Solarewicz Janusz Steinhoff Maria Stępniak Stanisław Strózik Jacek Szymanderski Krzysztof Szymański Leonard Szymański Tadeusz Ścieszko Tadeusz Trelka Bolesław Twaróg Eugeniusz Ujas Stanisław Węgłowski Bronisław Wilk Jerzy Wuttke Andrzej Wybrański Wiesław Zajączkowski Teresa Zalewska Andrzej Zawiślak Zenon Złakowski Krzysztof Żabiński Jerzy Żurawiecki Parlamentarny Klub Lewicy DemokratycznejKlub posłów wybranych z ramienia Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Stanisław Babiński Tadeusz Badach Zbigniew Balik Anna Bańkowska Marek Bartosik Ryszard Bartosz Ludwik Bernacki Tadeusz Biliński Barbara Blida Andrzej Błoch Irmindo Bocheń Marek Boral Anna Brzozowska Anna Bukowska Andrzej Burski Wiesław Chmielarski Lucjan Chojecki Włodzimierz Cimoszewicz Maria Czenczek Mieczysław Czerniawski Jan Dalgiewicz Bogdan Derwich Wawrzyniec Dominiak Stanisław Duda Anna Dudkiewicz Jan Dudziak Stanisław Gabrielski Jerzy Gajda Józef Gajewicz Stanisław Gałeczka Irena Gil Bohdan Głuchowski Jan Goczoł Jerzy Gołaczyński Maria Gomola Danuta Grabowska Roman Greń Zbigniew Grugel Krzysztof Grzebyk Waldemar Grzywacz Ryszard Jankowski Marian Jeż Aleksander Jurewicz Henryk Jużykiewicz Henryk Kaczmarek Wiesław Kaczmarek Jerzy Karpacz Jacek Kasprzyk Czesław Kastelik Zbigniew Kawałko Dorota Kempka Wiesław Kondracki Sławomir Kopański Ryszard Kosowski Janina Kuś Anna Kwietniewska Piotr Lenz Iwona Lubowska Norbert Lysek Joachim Masarczyk Romualda Matusiak Stefan Mleczko Roman Norbert Józef Oleksy Seweryn Ostapiuk Jacek Piechota Antoni Pieniążek Józef Pilarczyk Paweł Rogiński Tomasz RomańczukŚlubował 19 lipca 1989. Jerzy Rozwandowicz Franciszek Rusnarczyk Ireneusz Sekuła Władysław Serafin Andrzej Sidor Izabella Sierakowska Ryszard Smolarek Zbigniew Sobotka Wanda Sokołowska Bolesław Suchodolski Jerzy Susek Halina Suskiewicz Bogdan Szczygieł Bolesław Szkutnik Jan Szlachta Janusz Szymański Waldemar Tokarz Janusz Trzciński Bożenna Urbańska Stefan Wanot Bogusław Wąs Małgorzata Węgrzyn Sławomir Wiatr Andrzej Wieczorkiewicz Ryszard Wojciechowski Wilhelm Wolnik Jan Zając Michał Zbylut Janusz Zemke Bogumił Zych Antoni Żelazny Marian Żenkiewicz Klub Poselski Polskiego Stronnictwa LudowegoPrzewodniczący Klubu Józef Zych.Klub posłów wybranych z ramienia Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Adam Babul Andrzej Bajołek Edward Baścik Aleksander Bentkowski Andrzej Borowski Aniela Bukała Jan Choszczewski Witold Chrzanowski Jan Czaja Barbara CzyżŚlubowała 19 lipca 1989. Janusz Dobrosz Zdzisław Domański Ludomir Goździkiewicz Michał Górski Adam Grabowiecki Wojciech Gryczewski Andrzej Grzyb Ryszard Jastrzębski Zygmunt Karczewski Marian Kędzierski Franciszek Kieć Wiesława Kiermaszek-Lamla Ryszard Kołodziej Jan Kowalik Mikołaj Kozakiewicz Włodzimierz Krajewski Bożenna Kuc Michał Kurek Wincenty Leszczyński Witold Leśniewski Józef Łochowski Aleksander Łuczak Bogdan Łukasiewicz Janusz Maćkowiak Teresa Malczewska Stanisław Mazan Stanisław MazurŚlubował 10 lipca 1989. Zbigniew Mierzwa Wojciech Mojzesowicz Jerzy Osiński Waldemar Pawlak Miron Pomirski Stanisława Popiela Jan Rajtar Jerzy Rosiak Aleksy Siemieniuk Ireneusz Skubis Jacek Soska Marian Starownik Stanisław Stasiak Franciszek Stefaniuk Tadeusz Sytek Henryk Szarmach Jan Szczygielski Bogumił Szreder Włodzimierz Wiertek Zenon Witt Wiesław Woda Zdzisław Zambrzycki Wojciech Zarzycki Józef Zegar Adam Zimnicki Józef Zych Władysław Żabiński Jan Żukowski Klub Parlamentarny Unia Demokratyczna Jacek AmbroziakWybrany/a z ramienia Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”. Artur Balazs Stefan BielińskiWybrany/a z ramienia Stronnictwa Demokratycznego. Zbigniew Bobak Juliusz Braun Michał Chałoński Marian CzerwińskiWybrany/a z ramienia Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Maria Dmochowska Krzysztof Dowgiałło Witysław Dys-Kulerski Radosław Gawlik Bronisław Geremek Ryszard Helak Józefa Hennelowa Zbigniew Janas Jarosław Kapsa Jan Kisiliczyk Jerzy Koralewski Alicja KornasiewiczWybrany/a z ramienia Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Andrzej Kosmalski Józef Kowalczyk Jan Król Olga Krzyżanowska Jacek Kuroń Barbara Labuda Jan Lityński Władysław Liwak Andrzej Łapicki Henryk Michalak Adam Michnik Jerzy Modrzejewski Janusz Okrzesik Janusz Onyszkiewicz Jerzy Osiatyński Andrzej Piszel Piotr Polmański Jan Rokita Maria Sielicka-Gracka Grażyna Staniszewska Maria Stolzman Hanna Suchocka Marcin Święcicki Anna Urbanowicz Michał Wojtczak Henryk Wujec Jan Wyrowiński Jerzy Zdrada Jerzy Zimowski Stanisław Żurowski Poselski Klub Pracy Andrzej Aumiller Józef Bąk Marianna Borawska Andrzej Bratkowski Adam Brodecki Irena Chojnacka Teresa Czarnik-Sojka Jerzy Dowgwiłłowicz Ryszard Dyrak Krystyna Ejsmont Herbert Gabryś Mieczysław Gaweł Joanna Grobel-Proszowska Krystyna Grzęda Edward Horoszkiewicz Edmund Jagiełło Henryk Janasek Marian Janicki Jerzy Józefiak Bernard Kasprzak Dobrochna Kędzierska-Truszczyńska Henryk Komar Krzysztof Komornicki Waldemar Komorowski Czesław Kosiński Marek Król Jan Kuligowski Roman Ney Ryszard Pidek Marek Pol Czesław Skowroński Jan Sroczyński Anna Szymańska-Kwiatkowska Zofia Wilczyńska Jan Wnuk Teresa Woźniak Jan Wróbel Marian Zawadzki