Cerkiew Świętego ŁazarzaPolski egzonim wprowadzony na 108. posiedzeniu KSNG. (także kościół św. ŁazarzaZ racji wzniesienia w czasach wczesnochrześcijańskich, przed rozłamem w Kościele., gr. Ιερός Ναός Αγίου Λαζάρου) – prawosławna świątynia w Larnace, wzniesiona w IX w. i odnowiona w XVII w.

Według tradycji Cypryjskiego Kościoła Prawosławnego, budynek wznosi się na miejscu grobu Łazarza, człowieka wskrzeszonego przez Chrystusa, który następnie trafił na Cypr i przez wiele lat był biskupem Kition (dawna nazwa Larnaki)W. Mroczyński, Cypr, Sorus, Poznań 1997, , ss.62–63. Źródła pisane nie informują, kiedy na miejscu tym powstała pierwsza świątynia chrześcijańska. Istniejący współcześnie budynek został ufundowany przez cesarza Bizancjum Leona VI w IX w. lub na początku X stulecia.

Jest możliwe, że po objęciu władzy na Cyprze przez francuską dynastię Lusignan obiekt został przekazany Kościołowi katolickiemu i służył mnichom obrządku łacińskiego lub ormiańskiego (co mniej prawdopodobne). Budynek został również przebudowany – dostawiono elementy w stylu gotyckim, w tym sklepienia krzyżowe, gargulce i południowy portyk, który stał się głównym wejściem do obiektu, przejmując funkcję wcześniejszej, bizantyjskiej bramy wiodącej od zachodu. W XV wieku, w nieokreślonych bliżej okolicznościach, doszło do znacznych zniszczeń świątyni, co sprawiło, że w II połowie stulecia była ona faktycznie ruiną. W 1570 budynek został zamieniony na meczet, jednak już w 1589 za sumę 3 tys. tureckich srebrnych monet wykupiła go wspólnota prawosławna i ponownie urządziła w nim cerkiew. Prawdopodobnie w celu łatwiejszego gromadzenia środków na remont obiektu, prawosławni dwa razy do roku, w dzień św. Marii Magdaleny i w dzień św. Łazarza udostępniali katolikom świątynię, przy czym nabożeństwa obu wyznań odbywały się na dwóch różnych ołtarzach. Zwyczaj ten przetrwał do 1784. W XVII w. doszło do kolejnego remontu obiektu, który w znacznej mierze przywrócił mu pierwotny wygląd. Z epoki baroku pochodzi rzeźbiony w drewnie ikonostas świątyni.

W XVIII i XIX w. przy cerkwi mógł istnieć monaster.

Pożar w 1970 roku zniszczył znaczną część wnętrza, w tym fragment ikonostasu wraz z ikonami, które odrestaurowano wpóźniejszych latach w tym XII-wieczną ikonę św. Łazarza.

Przypisy

Bibliografia

Larnaka, Łazarz Larnaka, Łazarza Larnaka Kategoria:Religia w Larnace