Teresa Maria Lipowska-Zaliwska z domu Wittczak (ur. 14 lipca 1937 w Warszawie) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. mały|Emil Karewicz i Teresa Lipowska w sztuce Teatru Nowego „Pułapka”. Warszawa, listopad 1979
Życiorys Jest najstarszą córką urzędników, Marii z domu Śniegockiej i Eugeniusza Wittczaków. Pierwsze lata życia spędziła w Warszawie, po wojnie zamieszkała z rodziną w Łodzi. Wychowywała się z dwójką młodszego rodzeństwa, siostrą Elżbietą – potem doktorem habilitowanym nauk medycznych, ginekologiem onkologiem (1941–1990) i bratem Andrzejem, łódzkim inżynierem, obecnie właścicielem znanego zakładu optycznego (ur. 1945). W dzieciństwie rozpoczęła naukę gry na fortepianie, poza tym grała w przedstawieniach szkolnych i recytowała wiersze, a w wieku dziewięciu lat zadebiutowała na deskach teatru, grając królewnę-żabkę w spektaklu Za siedmioma górami wystawianym w Teatrze Lutnia w Łodzi. Kiedy miała 13 lat, zadebiutowała na ekranie jako statystka w filmie Pierwszy start Leonarda Buczkowskiego.
W 1955 ukończyła średnią szkołę muzyczną w klasie fortepianu w Łodzi, dwa lata później ukończyła studia na Wydziale Aktorskim PWSFTviT w Łodzi.
W latach 60. zaczęła występować w Teatrze Telewizji, pracowała też w Teatrze Polskiego Radia. W latach 1957–1975 występowała w warszawskim Teatrze Ludowym, następnie do 1985 – w Nowym. Grała też w Teatrze Współczesnym i TM „Roma”. W latach 1985–1992 była etatową aktorką Teatru Syrena w Warszawie, w którym kontynuowała pracę także po przejściu na emeryturę. Wiele lat była związana z kabaretem „Dudek”.
Telewizyjną popularność zyskała dzięki licznym występom w znanych polskich serialach TV, a zwłaszcza w roli Barbary Mostowiak w serialu TVP2 M jak miłość, w którym gra od 2000.
W 2007 obchodziła jubileusz 50-lecia pracy zawodowej na scenie podczas benefisu w Teatrze Kwadrat w Warszawie i została jedną z bohaterek książki Siła codzienności Marzanny Graff. W 2010 została wyróżniona nagrodą Wielki Splendor przez Zespół Artystyczny Teatru Polskiego Radia. W 2017 została uhonorowana Odznaką „Za Zasługi dla Miasta Łodzi”Anna Gronczewska Nagrody dla łodzian. Rada Miejska przyznała Nagrody Miasta Łodzi oraz Odznaki „Za Zasługi dla Miasta Łodzi”. Wśród wyróżnionych znaleźli się m.in. Teresa Lipowska i raper Adam Ostrowski O.S.T.R. „Dziennik Łódzki” nr 112 (24553) wtorek 16 maja 2017 s. 5., a w sprzedaży ukazała się książka autobiograficzna pt. „Nad rodzinnym albumem” zawierająca wywiad z aktorką, który przeprowadziła Ilona Łepkowska.
Życie prywatne W 1957 poślubiła Aleksandra Lipowskiego, operatora filmowego, z którym rozwiodła się po trzech latach małżeństwa. W grudniu 1963 wyszła za aktora Tomasza Zaliwskiego; ślubu udzielił im ks. Jan Twardowski. Byli małżeństwem aż do śmierci Zaliwskiego w 2006. Ma z nim syna Marcina. Mieszka na warszawskich Kabatach.
Filmografia Filmy Rok Tytuł Rola Uwagi1950Pierwszy startjunaczkaobyczajowy, reżyseria: Leonard Buczkowski 1956Szkice węglempomocnica kucharkiobyczajowy, reżyseria: Antoni BohdziewiczNikodem Dyzmakobieta towarzysząca złodziejowi w restauracjikomedia, reżyseria: Jan Rybkowski1962Spóźnieni przechodnie. Stary profesordziewczyna na rowerzeobyczajowy, reżyseria: Jerzy Antczak 1965Piwobarmanka we współczesnościkrótkometrażowy, reżyseria: Stanisław RóżewiczSam pośród miastażona Pawłapsychologiczny, reżyseria: Halina Bielińska1966Sublokatormilicjantka Fredzia Kwaśniewskakomedia, reżyseria: Janusz Majewski1967Skokkasjerka Anna Pielaksensacyjny, reżyseria: Kazimierz Kutz 1968Wniebowstąpieniekobieta przed sklepem z wiadomością od Bukinawojenny, reżyseria: Jan RybkowskiHasło Kornporucznik Krystyna Kacperskaszpiegowski, reżyseria: Waldemar Podgórski 1969Rzeczpospolita babskasierżant Danuta Pawlakkomedia, reżyseria: Hieronim PrzybyłNowyBarbarakomedia, reżyseria: Jerzy Ziarnik1970PrzystańŻeberkiewiczowaobyczajowy, reżyseria: Paweł Komorowski1971Złote kołoporucznik Elżbieta Zalewskasensacyjny, reżyseria: Stanisław Wohl1972Znakżonakrótkometrażowy, reżyseria: Irena Kamieńska 1973Profesor na drodzeHelena Grzegorkowakomediodramat, reżyseria: Zbigniew ChmielewskiBułeczkaSzulcowa, matka Karola, sąsiadka Marczakówdla dzieci, reżyseria: Anna Sokołowska 1974LiniaElżbieta Górczynowaobyczajowy, reżyseria: Kazimierz KutzObrazki z życia. Dziewczyna i „Akwarius”matka Bożenyobyczajowy, reżyseria: Agnieszka Holland1975Noce i dnieStacha Łuczakównakostiumowy, psychologiczny, reżyseria: Jerzy Antczak1978Wśród nocnej ciszyHelena Wańkowakryminał, reżyseria: Tadeusz Chmielewski1979Ty pójdziesz górąMaria Konopnickabiograficzny, reżyseria: Zygmunt Skonieczny 1980PlacówkaJagnaobyczajowy, reżyseria: Zygmunt SkoniecznyDziewczyna i chłopakciocia Olaprzygodowy, reżyseria: Stanisław LothKlucznikżona klucznikapsychologiczny, reżyseria: Wojciech MarczewskiBallada o JanuszkuPola Karolakowa (sąsiadka Smoliwąsowej)etiuda, reżyseria: Ryszard Zatorski, Tomasz Snopkiewicz1981Kto ty jesteśHalina, żona rencistycykl filmowy, reżyseria: Ryszard Filipski 1983Podróż nad morzedyrektorka pogotowia opiekuńczegofilm drogi, reżyseria: Ryszard RydzewskiMaryniaBigielowaobyczajowy, reżyseria: Jan RybkowskiKatastrofa w GibraltarzeHelena Sikorskawojenny, reżyseria: Bohdan Poręba 1984Alabamamatka Bożenyobyczajowy, reżyseria: Ryszard RydzewskiDłużnicy śmiercigość na weselu „Wertepa”dramat, reżyseria: Włodzimierz Gołaszewski1986A żyć trzeba dalejżona kapitana Wentypsychologiczny, reżyseria: Roman Wionczek1987Zakolepani Teresaobyczajowy, reżyseria: Włodzimierz Olszewski1988Przepraważona lubelskiego współpracownika Karolawojenny, reżyseria: Wiktor Turow1989Qui vivra verra…Maria Koszutskabiograficzny, reżyseria: Lucyna SmolińskaCzarny wąwózgospodyni Ludwika (głos)sensacyjny, reżyseria: Janusz Majewski1990Armelleciotka Jurka (głos)obyczajowy, reżyseria: Jacek Lenczowski1991Kuchnia polskadyrektorka szkołypolityczny, reżyseria: Jacek Bromski1993Kraj światakobieta w kolejce po paszportkomedia, reżyseria: Maria Zmarz-Koczanowicz1995TatoJadwiga Fornalczykdramat, reżyseria: Maciej Ślesicki1996Pułkownik Bunkiermatkadramat, reżyseria: Kujtim Çashku 1997Sarasprzedawczynisensacyjny, reżyseria: Maciej ŚlesickiPrzystańmatka Janadramat, reżyseria: Jan Hryniak2009Królowa śniegubabciadramat obyczajowy, reżyseria: Maciej Michalski 2016Za niebieskimi drzwiamipani Cybulskadla dzieci, reżyseria: Mariusz PalejFramedmatka (głos)thriller, reżyseria: Piotr Śmigasiewicz2023Uwierz w Mikołajababcia Helenkafilm familijny, reżyseria: Anna Wieczur-Bluszcz2025Uwierz w Mikołaja 2babcia Helenkafilm familijny, reżyseria: Anna Wieczur-Bluszcz
Źródło: Filmpolski.pl.
Seriale telewizyjne Rok Tytuł Rola Reżyseria1964Barbara i Janrobotnica w zakładach im. Róży Luksemburg (odc. 1)Hieronim Przybył, Jerzy Ziarnik1970Przygody psa Cywilanauczycielka (odc. 7)Krzysztof Szmagier1973Wielka miłość BalzakaOlimpia Rossini (głos)Wojciech Solarz1973Stawiam na Tolka Bananakurator Turska (odc. 1, 5, 7)Stanisław Jędryka1974Polizeiruf 110Drau Fischer (odc. specjalny)Heinz H. Seibert1975Dyrektorzysiostra Szymanka (odc. 4)Zbigniew Chmielewski1976Zezemżona właściciela nowego fiataJanusz ZaorskiPolskie drogikierowniczka szkoły podstawowej w PorytemJanusz Morgenstern1977Noce i dnieStacha Łuczakówna (odc. 4, 6)Jerzy Antczak1977LalkaSzperlingowa (odc. 1)Ryszard Ber1977Dziewczyna i chłopakciocia Ola (odc. 2-3, 5-6)Stanisław Loth1978Ślad na ziemiZofia Jasparska (odc. 5)Zbigniew Chmielewski1978Rodzina PołanieckichBigielowa (odc. 1-2, 4-7)Jan Rybkowski1980Tylko Kaśkanauczycielka Piotrkowska (odc. 1-5)Włodzimierz Haupe1983–1986Blisko, coraz bliżejTeresa Pasternik-WanotaZbigniew Chmielewski1984Pan na ŻuławachTeosia MarkowiczkaSylwester Szyszko1987Ballada o JanuszkuPola Karolakowa (odc. 1-6, 8)Henryk Bielski1990W labirynciepielęgniarka na oddziale doktora KubiakaPaweł Karpiński1991–1992Kuchnia polskadyrektorka szkoły (odc. 1-3)Jacek Bromski1993–1994Zespół adwokackiMaria Malak (odc. 2-3, 9)Andrzej Kotkowski1995Dompułkownikowa Poznańska (odc. 14)Jan Łomnicki1996–1998Matki, żony i kochankiStefania PawelecJuliusz Machulski, Ryszard Zatorski199713 posterunekpani Lucynka, właścicielka psa Homera (odc. 5)Maciej Ślesicki1999–2000Klanmgr Helena Frączak (sezon 3)różni1998Gosia i Małgosiamatka GosiJerzy Gruza2000–2001Miasteczkoprzyjaciółka babci OliMaciej Wojtyszko2000, 2003Miodowe lataHanna Halska z d. Kuczek (odc. 52, 116)od 2000M jak miłośćBarbara Mostowiakróżni2003Baśnie i bajki polskieCzarownica / kruk (głos, odc. 3)Artur Wrotniewski2009Na dobre i na złeJadwiga Białobrzeska (odc. 378)Grzegorz Lewandowski2010Duch w domKrysia (odc. 6)Maciej Dutkiewicz
Źródło: Filmpolski.pl.
Słuchowiska radiowe 1964: Śpiąca królewna – wróżka #2 1973: O krasnoludkach i o sierotce Marysi – królowa Tatra
1976: Baśnie o Bolku i Lolku: Królowa Zima – Królowa Zima 1976: Pinokio – Wróżka 1978: Tomcio Paluch – Walentowa 1979: Calineczka – Chrabąszczowa 1984: Król Maciuś na wyspie bezludnej – nauczycielka (odc. 5) 1988: Los i łut szczęścia – Kobieta (odc. 2) 1988: Pies i wilk – Gospodyni 199?: Czarodziejski fikołek, czyli to nie moja sprawa – pani z jabłkami 199?: Doktor Żywago – Matka Borysa 1993−1994: Kajtuś czarodziej – Kobieta #1 1995: Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki 1996: Filip 1996: Fermenty 1997: Noc wigilijna – kuma II 1998: Chłopi – Wójtowa 1998: Nad Niemnem – Starzyńska, matka Janka Bohatyrowicza (odc. 12-13) 1999: Anna Karenina – Elżbieta Pietrowna (odc. 34) 1999: Złodziej – Matka 2000: Chata za wsią – Baba #1 (odc. 4) 2000: Maskarada 2001: Moralność pani Dulskiej 2002: Stara baśń – Jaga (odc. 2, 7) 2003: Przygody Dona Kichota – gospodyni (odc. 2-3, 23, 40) 2004: Przemiana – posługaczka 2008: Porządki – Sąsiadka 2010: Narrenturm – Megiera I 2011: Ostatnie życzenie – Babka (Kraniec świata) 2012: Boży bojownicy – Starucha 2016: Biblia Audio. Superprodukcja 2018-nadal: W Jezioranach – Stanisława Dobrowolska-Lepieszkowa
Polski dubbing Spis sporządzono na podstawie materiału źródłowego:
Odznaczenia i nagrody Odznaczenia 1977: Złoty Krzyż Zasługi 1984: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 2007: Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” 2017: Odznaka „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” 2023: Honorowy Medal 600-lecia Miasta Łodzi "za działania na rzecz rozwoju Łodzi przyznawane z okazji 600-lecia Miasta". 2025: Odznaka Honorowa „Zasłużony dla Mazowsza”
Nagrody 2004: nagroda „Tele Ekran” przyznana przez czytelników pisma „Tele Tydzień” za rolę Barbary Mostowiak w M jak miłość 2017: nagroda „Platynowa Telekamera 2017”
Przypisy Warszawa. Teresa Lipowska 50 lat na scenie – e-teatr.pl.
Teresa Lipowska w programie Krzysztofa Ibisza Zrozumieć kobietę, Polska, 2012, odc. 5.
Bibliografia
Teresa Lipowska – relacja biograficzna. Ośrodek Karta Teresa Lipowska na zdjęciach w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową „Zasłużony dla Mazowsza” Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z TVP Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z Polsatem Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki telewizyjne Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Polskie aktorki dubbingowe Kategoria:Urodzeni w 1937 Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi