thumb|Ignacy Kruszewski na obrazie Juliusza Kossaka Ignacy Marceli Kruszewski (ur. 6 stycznia 1799 w Lusławicach, zm. 25 grudnia 1879 w Gogołowie) – pułkownik Wojska Polskiego, generał major armii belgijskiej, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Wychowanek Korpusu Kadetów w Kaliszu. Od 1820 roku w armii Królestwa Polskiego, m.in. adiutant gen. Z. Kurnatowskiego. W powstaniu listopadowym adiutant Naczelnego Wodza, uczestnik znaczących bitew. Od 4 czerwca 1831 roku dowodził 5 Pułkiem Ułanów. 18 lipca awansował na pułkownika, a 1 września 1831 roku został mianowany dowódcą 3 Brygady Jazdy w II Korpusie generała Girolamo Ramorino. Przeszedł z nim kordon austriacki i później emigrował.
W kwietniu 1832 roku wstąpił na służbę króla Belgów Leopolda. W maju tego roku objął dowództwo . Położył duże zasługi przy organizacji nowo powstającej armii. W 1836 roku na żądanie króla Leopolda poddał się naturalizacji i przyjął belgijskie obywatelstwo. W 1842 roku został awansowany na generała majora i wyznaczony na dowódcę Brygady Ułanów w Mechelen. W 1848 roku był typowany na dowódcę powstania w Wielkopolsce. Po zapoznaniu się ze stanem przygotowań odmówił przyjęcia funkcji. W tym samym roku powierzono mu dowództwo Dywizji Lekkiej Kawalerii, lecz pominięto w awansie na generała porucznika. W lutym 1852 roku król Leopold, działając pod naciskiem Prus i Rosji zażądał jego dymisji. Powrócił do kraju.
Został członkiem pierwszej rady nadzorczej Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie od 1860 do 1864.
Po wybuchu powstania styczniowego w 1863 roku mianowany przez Rząd Narodowy Naczelnym Wodzem sił powstańczych, jednak nominacji nie przyjął. Został członkiem Komitetu Obywatelskiego Galicji Wschodniej, mając nadzieję nie tylko na organizację broni i amunicji przesyłanych powstańcom, lecz także na formowanie wojsk celem wysłania na Lubelszczyznę. Został aresztowany przez Austriaków w Krakowie i wydalony z granic Austro-Węgier.
Powrócił do kraju dzięki wstawiennictwu króla Leopolda i zamieszkał w Gogołowie. W wiele lat po zakończeniu służby w dowód uznania zasług otrzymał od władz Belgii wysokie odznaczenie państwowe.
Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari w 1831Ignacy Kruszewski: Pamiętniki z roku 1830-1831 ś.p. Generała Ignacego Habdank Kruszewskiego byłego dowódcy 5-go pułku ułanów polskich, podczas emigracji dowódcy dywizji lekkiej kawaleryi w wojsku Belgijskiem. Kraków, 1890 i dwukrotnie belgijskim Orderem LeopoldaZbigniew Andrzej Judycki: Pod obcymi sztandarami. Generałowie polskiego pochodzenia w siłach zbrojnych państw obcych. Muzeum Niepodległości w Warszawie, 2016, s. 90-91.
Autor „Pamiętników z wojny 1830-31” wydanych w 1890.
Rodzina 18 stycznia 1842 w Otorowie poślubił Eufrozynę Moszczeńską herbu Nałęcz, córkę Michała i Febronii z SzołajskichTeki Dworzaczka, hasło: Moszczeńscy, (ostatni dostęp 2.06.2007).. Ich synem był Józef Wincenty Kruszewski.
Upamiętnienie Jego imię nadano 7 czerwca 1986 szkole podstawowej w GogołowieTomasz Honkisz, Przegląd wydarzeń od 1.4. do 30.6.1986 r., w: Wojskowy Przegląd Historyczny, nr 4/1986, s. 313.
Zobacz też Generałowie polscy
Przypisy
Bibliografia H. P. Kosk, Generalicja polska, t. 1, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 1998
Linki zewnętrzne Ignacy Marceli Kruszewski – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Korpusu Kadetów w Kaliszu Kategoria:Belgijscy generałowie Kategoria:Członkowie Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie Kategoria:Ludzie związani z Gogołowem (województwo podkarpackie) Kategoria:Ludzie związani z Jasłem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (powstanie listopadowe) Kategoria:Oficerowie kawalerii powstania listopadowego Kategoria:Polacy – więźniowie polityczni w zaborze austriackim Kategoria:Polacy – wojskowi armii belgijskiej Kategoria:Polacy – generałowie armii obcych Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia) Kategoria:Polacy w Belgii 1795–1918 Kategoria:Urodzeni w 1799 Kategoria:Zmarli w 1879