thumb|Model pierwszego sztucznego satelity Ziemi, Sputnik 1, umieszczonego na orbicie przez Związek Radziecki w 1957 r. thumb|Model pierwszego sztucznego satelity wyniesionego przez USA w 1958 r., Explorer 1 thumb|Model pierwszego sztucznego satelity wyniesionego przez Francję w 1965 r., Astérix
Pomimo że wiele krajów buduje własne sztuczne satelity, jedynie dziewięć z nich jest w stanie umieścić je na orbicie za pomocą własnej rakiety nośnej. Liczba ta jednak nie jest pewna. Rosja i Ukraina przejęły po upadku Związku Radzieckiego w 1991 r. jego zakłady wytwórcze sprzętu kosmicznego, w tym rakiet nośnych (Ukraina nie dysponuje jednak własnym kosmodromem). Natomiast dwa państwa europejskie, Francja i Wielka Brytania prowadziły własne programy kosmiczne do momentu powołania Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA, włączając się w europejski program kosmiczny.
Lista pierwszych startów orbitalnych według krajów Lp.KrajSatelitaRakietaKosmodromData (UTC) 1Związek RadzieckiProgram kosmiczny Związku Radzieckiego po jego rozpadzie został przejęty przez Rosję.Sputnik 1Sputnik PSBajkonur, ZSRR (obecnie Kazachstan)4 października 1957 2Stany ZjednoczoneExplorer 1Juno ICape Canaveral Air Force Station, Floryda, Stany Zjednoczone1 lutego 1958 3FrancjaFrancja korzystała początku z kosmodromu w Algierii, która stanowiła wcześniej (zanim wystrzelono satelitę) terytorium francuskie. Swój kolejny kosmodrom w Gujanie Francuskiej Francja udostępniła ESA.AstérixDiamant AHammaghir, Algieria26 listopada 1965 4JaponiaŌsumiLambda 4SUchinoura, Japonia11 lutego 1970 5ChinyDong Fang Hong 1Chang Zheng 1Jiuquan, Chiny24 kwietnia 1970 6Wielka BrytaniaWielka Brytania wystrzeliła samodzielnie tylko jednego satelitę, korzystała z kosmodromu w Australii. Później włączyła się w prace ESA.Prospero X-3Black ArrowPoligon w Woomera, Australia28 października 1971 — Europejska Agencja KosmicznaESA została utworzone przez kraje europejskie, obecnie głównie należące do Unii Europejskiej. Podstawową rakietą ESA jest rodzina rakiet Ariane.CAT 1Ariane 1Kourou, Gujana Francuska24 grudnia 1979 7IndieRohini 1Satellite Launch Vehicle (SLV)Sriharikota, Indie18 lipca 1980 8IzraelOfeq 1ShavitPalmachim, Izrael19 września 1988 — UkrainaUkraina dostarcza rakiety Rosji, natomiast zasadniczo nie używa ich do wynoszenia własnych satelitów.Strieła-3 (6 rosyjskich satelitów)Cyklon-3Plesieck, Rosja28 września 1991 — RosjaKosmos 2175Soyuz-UPlesieck, Rosja21 stycznia 1992 9IranOmidSafir-2Semnan, Iran2 lutego 2009 10Korea PółnocnaKwangmyŏngsŏng-3Unha-3Sohae, Korea Północna12 grudnia 2012 11Korea PołudniowaSatelita atrapa (1,3 tony), satelita do weryfikacji wydajności (180 kg, z 4 satelitami kostkowymi)NuriNaro, Korea Południowa21 czerwca 2022
Inne thumb|320px|
Starty nieudane Brazylia przeprowadziła trzy nieudane starty rakiet. Ostatni z nich, start rakiety VLS-1 22 sierpnia 2003 na kosmodromie w Alcântarze spowodował śmierć 21 osób.
Korea Południowa podjęła pierwszą próbę wyniesienia satelity STSAT-2 za pomocą rosyjsko-południowokoreańskiej rakiety Naro-1 (KSLV-1) z kosmodromu w Naro 25 sierpnia 2009. Satelita jednak nie osiągnął orbity na skutek awarii rakiety. Drugi start 10.06.2010 również nie zakończył się sukcesem z powodu utraty kontroli nad rakietąSouth Korean rocket 'explodes' – BBC News.
Starty komercyjne Sea Launch – konsorcjum przedsiębiorstw ze Stanów Zjednoczonych, Rosji, Ukrainy i Norwegii: Boeing, Aker Kværner, RKK Energia, Jużmasz i Biuro Konstrukcyjne Jużnoje. Pierwszy lot demonstracyjny odbył się 27.03.1999 z rakietą ukraińsko-rosyjską Zenit-3SL z wyrzutni zainstalowanej na platformie oceanicznej Ocean Odyssey, znajdującej się Pacyfiku. Konsorcjum przeprowadziło dużą liczbę startów. SpaceX – amerykańskie przedsiębiorstwo rozwijające rodzinę rakiet Falcon (Falcon 1 i 9), które zawarło kontrakt z NASA na dostawy dla ISS.
Projekty Korea Południowa będzie kontynuować prace nad rakietą nośną we współpracy z Rosją. Brazylia ogłosiła plan kontynuowania prac nad rakietą VLS-1Brazil hopes to launch satellite rocket in 2011: report Space Daily. Prywatna spółka ARCA z Rumunii pracuje nad kilkoma wersjami rakiet HAAS oraz samolotem rakietowym do lotów na dużych wysokościach . Indonezja zamierza pracować nad rakietami RPS-420 (Pengorbitan) i RX-550.
Zobacz też rakieta nośna
Przypisy
Bibliografia Loty kosmiczne
Kategoria:Listy astronautyczne