Piotr Antoni Wilczek (ur. 26 kwietnia 1962 w Chorzowie) – polski historyk literatury i kultury, przekładoznawca, tłumacz literacki, profesor nauk humanistycznych, pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Warszawskiego. Ambasador RP w Stanach Zjednoczonych (2016–2021) oraz w Wielkiej Brytanii (2022–2025).
Życiorys Syn artysty grafika i witrażysty Pawła Wilczka. Jest absolwentem Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (1986), gdzie również się doktoryzował (1992; Erazm Otwinowski. Studium z dziejów literatury ariańskiej w XVI wieku; promotor: Jan Malicki) i habilitował (2001; Dyskurs, przekład, interpretacja. Literatura staropolska i jej trwanie we współczesnej kulturze). Tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych otrzymał od Prezydenta RP w 2006Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 listopada 2006 r. nr 115-5-06 o nadaniu tytułu profesora ().. W latach 1986–2008 był nauczycielem akademickim UŚ, m.in. pełnił funkcję dziekana Wydziału Filologicznego (2002–2008). Był także pracownikiem Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej, Wyższej Szkoły Lingwistycznej w Częstochowie i Wyższej Szkoły Pedagogicznej Związku Nauczycielstwa Polskiego w Warszawie. Od 2008 jest profesorem zwyczajnym na Wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie kierował Ośrodkiem Badań nad Reformacją i Kulturą Intelektualną w Europie Wczesnonowożytnej.
Ukończył również Międzywydziałowe Podyplomowe Studia Neolatynistyczne na Uniwersytecie Łódzkim, odbył staż podyplomowy na Uniwersytecie Oksfordzkim (1988) oraz staż podoktorski w Instytucie Warburga na Uniwersytecie w Londynie (1996). Przebywał dwukrotnie jako visiting translator w The British Centre for Literary Translation na University of East Anglia (1994, 1996). W latach 1998–2001 był profesorem wizytującym na uniwersytetach w USA (Rice University, University of Illinois w Chicago, University of Chicago), przebywał też jako visiting scholar w Boston College i w Cleveland State University, wykładał gościnnie w Harvard University oraz University of Texas at Austin.
Był członkiem Komitetu Nauk o Literaturze Polskiej Akademii Nauk i Amerykańskiej Grupy Studyjnej przy Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych. Należy do Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. W latach 2014–2016 przedstawiciel w Polsce Fundacji Kościuszkowskiej i prezes zarządu Fundacji Kościuszkowskiej Polska.
Jest członkiem zespołów redakcyjnych czasopism naukowych (“Reformation and Renaissance Review”, “Odrodzenie i Reformacja w Polsce” oraz “The Sarmatian Review”). Wchodzi w skład polskich i zagranicznych rad naukowych i komitetów doradczych, m.in. Reformation Research Consortium (RefoRC) oraz Post-Reformation Digital Library oraz serii wydawniczych w Springer-Verlag GmbH i Walter de Gruyter GmbH.
21 października 2016 prezydent Andrzej Duda podpisał nominację Piotra Wilczka na ambasadora RP w USA i we Wspólnocie Bahamów. Pełnienie funkcji rozpoczął 9 listopada 2016. W 2020 został laureatem nagrody Ministra Spraw Zagranicznych „Amicus Oeconomiae” za szczególny wkład w promocję polskiej gospodarki i wsparcie polskich przedsiębiorców za granicą. Pracę na stanowisku ambasadora zakończył 31 października 2021Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2021 r. nr 110.24.2021 w sprawie odwołania Ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej ().Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2021 r. nr 110.25.2021 w sprawie odwołania Ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej ().. 22 grudnia 2021 został mianowany ambasadorem w Wielkiej BrytaniiPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2021 r. nr 110.31.2021 w sprawie mianowania Ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej ().. Stanowisko objął 15 lutego 2022. Funkcję zakończył w październiku 2025.
Odznaczenia i wyróżnienia
Medal Komisji Edukacji Narodowej (2005) Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (2006) tytuł doctora honoris causa Uniwersytetu Stanowego Cleveland (17 maja 2017) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi w służbie zagranicznej, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i działalności dyplomatycznej” (2022)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 listopada 2022 r. nr rej. 496/2022 o nadaniu orderów i odznaczeń ().
Publikacje Książki autorskie Polonia Reformata. Essays on the Polish Reformation(s) Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2016strona wydawnictwa Vandenhoeck & Ruprecht. Angielsko-polskie związki literackie. Szkice o przekładzie artystycznym Wydawnictwo Naukowe “Śląsk”, Katowice 2011. Jan Kochanowski Wydawnictwo Nomen Omen, Katowice 2011 (publikacja elektroniczna – ebook). Polonice et Latine. Studia o literaturze staropolskiej Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2007. (Mis)translation and (Mis)interpretation: Polish Literature in the Context of Cross-Cultural Communication Peter Lang. Frankfurt am Main 2005. Literatura polskiego renesansu Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2005. Dyskurs – przekład – interpretacja: literatura staropolska i jej trwanie we współczesnej kulturze Gnome, Katowice 2001. Poezja polskiego renesansu. Interpretacje Książnica, Katowice 2000 (współautor: Kazimierz Martyn). Szkolny słownik literatury staropolskiej Videograf II, Katowice 1999 (Współautorzy: Janusz K. Goliński, Roman Mazurkiewicz). Ślady egzystencji. Szkice o polskich pisarzach emigracyjnych Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Katowice 1997. Erazm Otwinowski – pisarz ariański Gnome, Katowice 1994. Spory o Biblię w literaturze Renesansu i Reformacji Szumacher, Kielce 1995.
Książki redagowane i edycje krytyczne Literatura piękna i medycyna Wydawnictwo "Homini", Kraków 2015 (współredaktor: Maciej Ganczar). Tłumacz i przekład – wyzwania współczesności Wydawnictwo "Śląsk", Katowice 2013 (współredaktor: Maciej Ganczar). Rola tłumacza i przekładu w epoce wielokulturowości i globalizacji Wydawnictwo "Śląsk", Katowice 2012 (współredaktor: Maciej Ganczar). Wiesław Mincer, Jan Kalwin w Polsce. Bibliografia Red. nauk. Piotr Wilczek. Wydawnictwo Sub Lupa, Warszawa 2012. Collegium / College / Kolegium. College and the Academic Community in the European and the American Tradition Edited by Mark O’Connor and Piotr Wilczek. Wydawnictwo Sub Lupa. Boston – Warszawa 2011. Reformacja w dawnej Rzeczypospolitej i jej europejskie konteksty. Postulaty badawcze Red. nauk. Piotr Wilczek. Współpraca redakcyjna Michał Choptiany, Jakub Koryl, Alan Ross. Wydawnictwo Sub Lupa, Warszawa 2010. Retoryka Red. nauk. Piotr Wilczek, Maria Barłowska, Agnieszka Budzyńska-Daca. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008. Treny: The Laments of Kochanowski Translated by Adam Czerniawski. Foreword by Donald Davie. Edited and annotated by Piotr Wilczek. Legenda, Oxford 2001. Erazm Otwinowski, Pisma poetyckie Wydał Piotr Wilczek. IBL PAN, Warszawa 1999. Jan Kochanowski, Treny Przekład Adam Czerniawski. Przedmowa Donald Davie. Opracowanie i komentarz Piotr Wilczek. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1996.
Przekłady – książki Aleksander Topolski, Biez wodki. Moje wojenne przeżycia w Rosji [Without Vodka. Adventures in Wartime Russia]. REBIS, Poznań 2011. Thomas M. Gannon, George W. Traub, Pustynia i miasto [The Desert and the City. An Interpretation of the History of Christian Spirituality]. WAM, Kraków 1999. John Berendt, Północ w ogrodzie dobra i zła. Opowieść o Savannah [Midnight in the Garden of Good and Evil. A Savannah Story]. Prószyński i S-ka, Warszawa 1998. John J. O'Donnell, Tajemnica Trójcy Świętej [The Mystery of the Triune God]. WAM, Kraków 1993. Carlos G. Valles, Szkice o Bogu [Sketches of God]. WAM, Kraków 1994. Michael Paul Gallagher, Możesz wierzyć. Dziesięć etapów na drodze do wiary [Free to Believe. Ten Steps to Faith]. WAM, Kraków 1995.
Przekłady – artykuły i eseje Joseph Chaikin: Uwagi o Brechcie [Notes on Brecht] „FA-art” [Katowice] 4 (1992). Harold Pinter: Mowa wygłoszona w Hamburgu [RFN] podczas wręczania Niemieckiej Nagrody Szekspirowskiej za rok 1970 [A speech made by Harold Pinter in Hamburg, West Germany, on being awarded the 1970 German Shakespeare Prize] „FA-art” [Katowice] 2–3 (1993). Gerard Manley Hopkins: O „Ćwiczeniach duchownych” św. Ignacego Loyoli [Comments on „The Spiritual Exercises” of St. Ignatius Loyola] „Życie Duchowe” [Kraków] 1 (1994). Michael Paul Gallagher: Głód serca [Hunger of the Heart] „Życie Duchowe” [Kraków] 4 (1995).
Przypisy
Bibliografia
Batora Katarzyna: Wilczek Piotr, w: Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku. Słownik biobibliograficzny, oprac. zespół pod red. Alicji Szałagan, t. 2. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN 2014, s. 315–320. http://www.ppibl.ibl.waw.pl/mediawiki/index.php?title=Piotr_WILCZEK
Linki zewnętrzne Wydział „Artes LIberales” UW
Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury
Kategoria:Absolwenci Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Łódzkiego Kategoria:Ambasadorowie III Rzeczypospolitej w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Ambasadorowie Polski w Wielkiej Brytanii Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk o Literaturze PAN Kategoria:Ludzie związani z Londynem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Kategoria:Polscy doktorzy honoris causa uczelni w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Polscy historycy protestantyzmu Kategoria:Polscy literaturoznawcy Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Częstochowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Chorzowie Kategoria:Urodzeni w 1962