Słowackie Siły Powietrzne (słow. Vzdušné sily Ozbrojených síl Slovenskej republiky) – wojska lotnicze Słowacji, powstałe w wyniku podzielenia lotnictwa Czechosłowacji w 1993 roku. Całość wyposażenia pochodzi nadal z tamtego okresu, w odróżnieniu od Czeskich Sił Powietrznych, które zastąpiły już większość uzbrojenia produkcji sowieckiej. Słowacja modernizuje większość posiadanych statków powietrznych, aby mogły współpracować z NATO. Trzon sił powietrznych stanowi 12 zmodernizowanych MiG-29, w wyniku podziału posiadanej floty Słowacji przypadło 10 z 20 dostarczonych maszyn (10 czeskich Migów trafiło do Polski). W 2006 rozbił się An-24 Słowackich Sił Powietrznych, transportujący żołnierzy wracających z misji pokojowej w Kosowie, zginęło 42 żołnierzy i członków załogi, ocalała 1 osoba, była to najtragiczniejsza katastrofa lotnicza w słowackiej historii.
Organizacja Dopravné letecké krídlo (Skrzydło Lotnictwa Transportowego), Malacky-Kuchyňa
1 Dopravný roj (Eskadra Lotnictwa Transportowego): An-26 2 Dopravný roj (Eskadra Lotnictwa Transportowego): L-410
Zmiešané letecké krídlo (Skrzydło Lotnictwa Taktycznego), Sliač
1. Letka (1 Eskadra): MiG-29AS, UBS
2. Letka (2 Eskadra): L-39CM, ZAM
Vrtuľníkové letecké krídlo (Skrzydło Śmiłgowcowe), Prešov 1 Bitevná vrtuľníková letka (Eskadra Śmigłowców Szturmowych): Mi-24 2. Dopravná vrtuľníková letka (Eskadra Śmigłowców Transportowych): Mi-17, Mi-8 Vyhľadávacia a záchranná služba (Search and rescue) 3 Výcviková vrtuľníková letka (Eskadra Śmigłowców Szkolnych): Mi-2
Protilietadlová raketová brigáda (Rakietowa Brygata Przeciwlotnicza), Nitra 1. Protilietadlová raketová skupina Nitra: S-300PMU 2. Protilietadlová raketová skupina Nitra: 2K12 Kub
Historia Wkrótce po upadku Układu Warszawskiego, w 1993 roku, Czechosłowacja podzieliła się na Republikę Czech i Republikę Słowacji. Obecnie państwa te są w pełni zintegrowane ze strukturami NATO oraz Unii Europejskiej. Siły Powietrzne Słowacji wciąż dysponują tym uzbrojeniem i sprzętem, które otrzymały po podziale sił zbrojnych. Samoloty odrzutowe MiG-29AS i MiG-29UBS oraz L-39CM i L-39ZAM Albatros stacjonują w dawnej radzieckiej bazie lotniczej Sliač, 156 km na północny wschód od stolicy państwa, Bratysławy.
Baza lotnicza położona w centralnej części Słowacji, nieco na północ od miasta Sliač, ma bogatą historię sięgającą 1934 roku, kiedy to pojawił się tu pierwszy samolot. Cztery lata później rozpoczęła się budowa koszar i zaczęto organizować szkołę lotniczą, położoną u brzegów rzeki Hron. Lotnisko otrzymało nazwę Tri Duby Letisko – Lotnisko Trzech Dębów. Odgrywało ono ważną rolę w czasie Powstania Słowackiego przeciwko Niemcom, w 1944 roku. Czeski dowódca, František Fajtl, dowodził grupą lotników, którzy przeszli szkolenie w Wielkiej Brytanii i następnie trafili na Front Wschodni, gdzie latali na radzieckich myśliwcach Ła-5FN. Fajtl został dowódcą 1.Czechosłowackiego Pułku Myśliwskiego i 17 września 1944 roku jednostkę przebazowano na teren kontrolowany przez powstańców, gdzie operowała ona w bardzo trudnych warunkach. Po drugiej wojnie światowej lotnisko było używane przez Siły Powietrzne Czechosłowacji, a także przez Česko Slovenské Aerolinie (czechosłowackie linie lotnicze), które zarządzały cywilnym portem lotniczym na terenie bazy. 5 stycznia 1968 roku zaczęła się Praska Wiosna, kiedy to reformator Alexander Dubček został wybrany na stanowisko I sekretarza Komunistycznej Partii Czechosłowacji. Praska Wiosna trwała od 21 sierpnia 1968 roku, kiedy to ZSRR i inne państwa Układu Warszawskiego dokonały inwazji na Czechosłowację, by przerwać wprowadzane reformy polityczne. W konsekwencji radzieckie wojska okupowały kraj i przejęły wszelkie obiekty wojskowe. Lotnisko Trzech Dębów stało się bazą dla około 10 000 żołnierzy, później ich liczba się zmniejszyła, ale w Sliač pozostali oni przez kolejne dwadzieścia dwa lata. Przed odejściem wojsk radzieckich na początku lat dziewięćdziesiątych w bazie stacjonowała 100.Samodzielna Eskadra Lotnictwa Rozpoznawczego wyposażona w samoloty myśliwsko-bombowe Su-17M3 dostosowane do przenoszenia zasobników rozpoznawczych KKR oraz 238.Pułk Śmigłowców dysponujący śmigłowcami szturmowymi Mi-24W i Mi-24P oraz uzbrojonymi śmigłowcami transportowo-desantowymi Mi-8MT, obie jednostki wchodziły w skład 131.Nowogrodzkiej Dywizji Lotnictwa Mieszanego ze sztabem w miejscowości Milovice-Mlada, która grupowała całość radzieckich sił lotniczych w Czechosłowacji (dodatkowo w skład dywizji wchodził 114.Pułk Lotnictwa Myśliwskiego, bazujący w Milovice-Mlada i wyposażony w samoloty MiG-29 i MiG-23MLD. 100.Samodzielna Eskadra Lotnictwa Rozpoznawczego w 1990 roku została przeniesiona do Monczegorska, gdzie jeszcze w tym samym roku uległa rozformowaniu. Natomiast 238.Pułk Śmigłowców na początku lat dziewięćdziesiątych trafił w rejon Orenburga, gdzie w 1998 roku ostatecznie spotkał go taki sam los.
Współczesna historia bazy w Sliač zaczęła się, gdy trafiły tu jednostki lotnicze oraz ubezpieczenia i zabezpieczenia lotów przeniesione z baz Brno, Náměšť nad Oslavou i Přerov. Z przeniesionych jednostkach sformowano tu 81.Samodzielną Eskadrę Lotnictwa Myśliwskiego wyposażoną w MiG-21MF i MiG-21UM oraz 81.Batalion Radiotechniczny i Lotniskowy. Pierwszy samolot MiG-21MF pilotowany przez ppłk. Jozefa Krakovskiego wylądował na lotnisku 7 maja 1991 roku. Od tego też dnia baza Sliač stała się domem dla 31 pilotów myśliwskich. Pierwsze samoloty myśliwskie MiG-29 otrzymane w wyniku podziału lotnictwa czechosłowackiego przybyły na Słowację w grudniu 1992, tuż przed formalnym rozdzieleniem obu państw co nastąpiło z dnia 1 stycznia 1993 roku. Był to też dzień, w którym sformowano 1.Bazę Lotniczą na lotnisku Trzech Dębów. Słowackie „miasteczko myśliwców” gościło kilka wersji samolotów MiG-21, MiG-29, L-39 Albatros oraz śmigłowce Mi-17.
28 sierpnia 2002 roku 1.Baza Lotnicza oficjalnie imię jedno z najlepszych czechosłowackich pilotów drugiej wojny światowej, generała majora Otto Smika, pilota myśliwskiego służącego w Royal Air Force. Smik zestrzelił 9 niemieckich samolotów oraz 3 pociski skrzydlate V-1. 20 października 1943 roku Król Jerzy VI Windsor odznaczył go najwyższym odznaczeniem lotniczym DFC. Zginął podczas zadania na terenie Holandii w wieku 22 lat. Baza nosząca jego imię utrzymuje dwie eskadry zmodernizowanych samolotów odrzutowych, dwanaście MiG-29AS i MiG-29UBS oraz dziesięć L-39CM i L-39ZAM Albatros.
Słowackie MiG-29 W latach osiemdziesiątych czechosłowacki rząd, zdecydował o zakupie 40 myśliwców MiG-29. Zamówiono samoloty o jednomiejscowej wersji bojowej 9-12A oraz dwumiejscowej wersji szkolno-bojowej 9-51A (pozbawionej kompleksu radiolokacyjnego), przy czym literka „A” oznacza odmianę eksportową do krajów „zaprzyjaźnionych”. Z 40 zamówionych maszyn ostatecznie tylko 20 dotarło do CSRS i trafiły one do 11.Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Žatec (z zakupu pozostałych zrezygnowano), położonego blisko 70 km na północnych zachód od Pragi. Wśród nich było 18 jednomiejscowych samolotów bojowych MiG-29UB. Samoloty nosiły charakterystyczny brązowo-zielony kamuflaż. Początkowo sześć czechosłowackich MiG-29 było dostosowanych do przenoszenia taktycznej broni jądrowej, ale w ramach porozumienia o ograniczeniu zbrojeń konwencjonalnych w Europie (CFE-1) odpowiednie wyposażenie zostało z nich usunięte. W końcu 1992 roku podzielono je równo po dziesięć egzemplarzy między Republikę Czeską a Republikę Słowacką. 1 stycznia 1993 roku w bazie Sliač sformowano 1.Pułk Lotnictwa Myśliwskiego. Jego 1.Eskadra Lotnictwa Myśliwskiego „Tigria” początkowo miała do dyspozycji 9 MiG-29 oraz 1 MiG-29UB. Wówczas na samolotach tych latało tylko kilku słowackich pilotów, którzy wcześniej służyli w bazie Žatec. Dlatego w czeskiej już bazie zorganizowano dla słowackich pilotów dodatkowy trzymiesięczny kurs szkoleniowy, by odpowiednio przygotować pozostały personel wytypowany do latania na MiG-29. Wszystkie słowackie samoloty zostały dostarczone do Sliač w okresie od 9 do 29 grudnia 1992 roku.
Po rozpadzie Układu Warszawskiego i ZSRR pozostały długi wobec dawnych państw Bloku Wschodniego i Federacja Rosyjska zaczęła poszukiwać sposobów ich spłacenia, w tym dostawami sprzętu wojskowego. Słowacja otrzymała dwie partie MiG-29 wyprodukowanych dla ZSRR, w oryginalnej odmianie 9-12 i 9-51. Pięć pierwszych MiG-29 i jeden MiG-29UB dostarczono z Rosji w okresie grudzień 1993 – styczeń 1994, a w okresie grudzień 1995 – styczeń 1996 przybyło kolejnych siedem MiG-29 i jeden MiG-29UB. Dzięki temu liczba MiG-29 na Słowacji wzrosła do 24 (21 MiG-29 i 3 MiG-29UB), co pozwoliło sformować w Silač 2.Eskadry Lotnictwa Myśliwskiego. Słowackie odrzutowce często odwiedzają europejskie pokazy lotnicze, chociaż doktryna wojskowa ograniczyła ich udział w ćwiczeniach poza granicami kraju. Wkrótce po tym, jak Słowacja stała się niepodległym państwem, jako jeden z pierwszych krajów przystąpiła ona do programu Partnerstwo dla Pokoju, w czasie którego przyszli członkowie NATO integrowali się ze strukturami sojuszu w ramach ćwiczeń operacji innych niż wojna. W latach dziewięćdziesiątych Siły Powietrzne Słowacji były gospodarzem wielu ćwiczeń w ramach programu Partnerstwo dla Pokoju, a jednym z największych było „Cooperative Chance” przeprowadzone w 1998 roku w bazie Sliač, kiedy to ćwiczono operację opanowywania kryzysu. Wzięło w nim udział około 1200 żołnierzy z jednostek liniowych oraz około 40 samolotów bojowych i transportowych, a także śmigłowców. Siły Powietrzne Słowacji wystawiły cztery eks rosyjskie MiG-29, które latały wspólnie z dwoma eks czeskimi samolotami tego typu, sprzedanymi Siłom Powietrznym Polski. Wśród innych samolotów biorących udział w ćwiczeniu były czeskie i bułgarskie MiG-21, szwedzkie Viggen oraz F-16 z różnych państw.