Stefan Skoczylas, ps. Piotr Giela, Piotr Konar (ur. 25 marca 1918 w Turowoli, zm. w styczniu 1945 w Harzungen) – polski wydawca i redaktor prasy podziemnej, komendant podokręgu Siedlce Okręgu Lublin Batalionów Chłopskich, pośmiertnie awansowany do stopnia podpułkownika.
Życiorys Urodził się jako syn Franciszka, rolnika. Przed wybuchem II wojny światowej rozpoczął studia na wydziale Prawno-Ekonomicznym KUL. Działał w ramach Centralnego Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew”.
Po wybuchu wojny włączył się do działalności podziemnej w październiku 1939. Początkowo należał do Chłopskiej Organizacji Wolności Racławice, później współorganizował BONP, lecz ostatecznie w połowie 1940 związał się z Batalionami Chłopskimi. Zajmował się redagowaniem i wydawaniem prasy podziemnej. Będąc członkiem BONP redagował Biuletyn Polski, a w ramach BCh Biuletyn Oświatowy, Idzie wolność i Regionalną Agencję Prasową Podlasie. Zainicjował powstanie w Wiśniowie spółdzielni wydawniczej Płomienie trudniącej się drukiem materiałów propagandowych oraz szkoleniowych dla Wolnej Wszechnicy Polskiej. Jesienią 1941 został komendantem podokręgu Siedlce Batalionów Chłopskich. Opowiadał się za jednolitym frontem polskiego podziemia. Zainicjował powstanie tajnej Szkoły Podchorążych w Białej Podlaskiej. Podlegały mu oddziały partyzanckie dowodzone przez Mariana Grzebisza, Juliana Czuby i Edwarda Konarskiego. W Lublinie utrzymywał kontakt z grupą działaczy RPPS, a w Warszawie - z GL, a następnie AL i grupą intelektualistów skupionych wokół Stefana Żółkiewskiego i Władysława Bieńkowskiego. Wiosną 1944 nawiązał współdziałanie ze Zgrupowaniem Partyzanckim „Jeszcze Polska nie zginęła”. Został aresztowany 6 czerwca 1944 w pociągu. Został uwięziony na Pawiaku, a później w Groß-Rosen i Mittelbau-Dora. Z tego ostatniego obozu zbiegł wraz z grupą innych więźniów, został jednak schwytany i zmarł w szpitalu więziennym.
Został pośmiertnie awansowany do stopnia podpułkownika.
Ordery i odznaczenia Order Krzyża Grunwaldu III klasy (13 września 1946) „za zasługi w walce z okupantem niemieckim i pracę konspiracyjną”.
Upamiętnienie Na cmentarzu w Puchaczowie znajduje się jego cenotaf. Szkoła Podstawowa w Rossoszu nosi jego imię Podstrona poświęcona pamięci patrona. W 2008 ukazała się jego biografia autorstwa Janusza Gmitruka pt. Stefan Skoczylas 1918–1945. Biografia dowódcy BCh na Podlasiu.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Centralnego Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew” Kategoria:Członkowie Chłopskiej Organizacji Wolności „Racławice” Kategoria:Komendanci Podokręgów BCh Kategoria:Ludzie związani z Wolną Wszechnicą Polską Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Ofiary KL Mittelbau-Dora Kategoria:Polscy wydawcy Kategoria:Polskie ofiary niemieckich obozów koncentracyjnych Kategoria:Urodzeni w 1918 Kategoria:Więźniowie KL Gross-Rosen Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka) Kategoria:Zmarli w 1945