Nguyễn Ngọc Loan (ur. 11 grudnia 1930 w Huế, zm. 14 lipca 1998 w Burke) – południowowietnamski generał major, szef Policji Wietnamu Południowego.
Życiorys Nguyễn Ngọc Loan urodził się w rodzinie mieszczańskiej jako jedno z jedenaściorga dzieci. Studiował farmację na Uniwersytecie w Huế, gdzie ukończył naukę w czołówce swojego rocznika. W 1951 roku wstąpił do Armii Wietnamu. Następnie kształcił się w szkole oficerskiej, gdzie zaprzyjaźnił się z późniejszym premierem Nguyễnem Cao Kỳ.
Loan przeszedł szkolenie lotnicze w Maroku, a po powrocie do Wietnamu w 1955 roku służył w Wietnamskich Siłach Powietrznych (VNAF) przez kolejną dekadę. W tym okresie odbył także szkolenie w Stanach Zjednoczonych, co pozwoliło mu biegle opanować język angielski. Jego kariera wojskowa była ściśle związana z Nguyễnem Cao Kỳ – gdy ten objął stanowisko dowódcy VNAF, Loan został jego szefem sztabu. W lutym 1965 roku brał udział jako skrzydłowy Kỳ’ego w nalotach operacji Flaming Dart na cele w Wietnamie Północnym.
Egzekucja w Sajgonie thumb|Moment egzekucji na zdjęciu Eddiego Adamsa (1968)1 lutego 1968 roku, w trakcie ofensywy Tết, Nguyễn Ngọc Loan zastrzelił jeńca wojennego, Nguyễn Văn Lêma, członka Wietkongu. Według informacji posiadanych przez wojsko Wietnamu Południowego, Lém zabił podpułkownika Nguyễna Tuâna oraz 33 osoby, w tym 24 cywilów. Amerykański historyk Ed Moise wskazywał, że opowieść o zamordowaniu przez Lêma podpułkownika Tuâna wraz z jego rodziną została skonstruowana dopiero po zakończeniu wojny i miała charakter propagandowy.
Do zdarzenia doszło na ulicach Sajgonu. Moment egzekucji został uwieczniony na zdjęciu wykonanym przez fotografa Associated Press Eddiego Adamsa oraz na filmie nakręconym przez operatora NBC Võ Sửu.
Fotografia Adamsa zdobyła w 1969 roku Nagrodę Pulitzera i stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli wojny wietnamskiej. Obraz ten wywołał szeroką debatę na temat brutalności konfliktu i przyczynił się do zmiany nastrojów społecznych wobec interwencji amerykańskiej.
Emigracja do Stanów Zjednoczonych Po upadku Sajgonu w 1975 roku Nguyễn Ngọc Loan wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie osiedlił się w stanie Wirginia i prowadził restaurację. W 1978 roku wszczęto wobec niego procedurę deportacyjną jako osobę uznaną za odpowiedzialną za zbrodnie wojenne. Decyzję zablokował prezydent Jimmy Carter, uzasadniając to koniecznością ochrony przed politycznym odwetem.
Śmierć Nguyễn Ngọc Loan zmarł 14 lipca 1998 roku na chorobę nowotworową, w wieku 67 lat. Był żonaty z Chính Mai. Pozostawił czworo dzieci. Po jego śmierci Eddie Adams, autor słynnej fotografii z Sajgonu, nazwał go bohaterem i wyraził żal, że opinia publiczna poznała go wyłącznie przez pryzmat jednego zdjęcia. W mowie pożegnalnej opublikowanej w tygodniku Time Adams napisał m.in.:
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Wietnamscy generałowie Kategoria:Uczestnicy wojny wietnamskiej Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 1998