Tadeusz Aleksander Rosner (ur. 2 stycznia 1899 w Krakowie, zm. 5 czerwca 1972 w Szczecinie) – specjalista w zakresie technologii włókien sztucznych, jeden z twórców Politechniki Szczecińskiej (PS) i jej rektor w latach 1953–1958, jeden z twórców i dziekan Wydziału Chemicznego PS, członek założyciel Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego, doktor honoris causa Politechniki Szczecińskiej.

Życiorys Dzieciństwo i młodość Tadeusz Rosner zdał maturę w 1917. Uczestniczył w I wojnie światowej. Po demobilizacji w 1920 studiował na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej, gdzie w 1925 otrzymał dyplom inżyniera chemika.

Okres pracy w przemyśle chemicznym (1928–1948) thumb|150px|left|Przędzalnia wiskozowa w Muzeum Wiskozy w Échirolles (Francja) thumb|left|150px|Szczecin–Żydowce, Zakłady „Wiskord” (zamknięte w 2000 roku) Po studiach pracował początkowo zakładach włókienniczych pod Turynem. W 1928 został zatrudniony w fabryce sztucznego jedwabiu w Tomaszowie Mazowieckim (Łódzki Okręg Przemysłowy), gdzie pracował do wybuchu II wojny światowej, poznając różne aspekty technologii i inżynierii chemicznej.

W fabryce (rok uruchomienia: 1912) sztuczny jedwab produkowano metodą nitroceluozową (bawełna strzelnicza), opartą na odkryciu Audemarsa z 1855 (właściwości przędzalnicze alkoholowo-eterowych roztworów nitrocelulozy) i wdrożoną w skali przemysłowej przez Chardonneta w 1885. Był to pierwszy sposób naśladowania procesu wytwarzania jedwabnych nici przez gąsienice jedwabnika, który opanowano w skali przemysłowej. W kolejnych latach proces technologiczny udoskonalono, również w zakładach tomaszowskich.

Okres okupacji spędził w Warszawie i Krakowie, a po wojnie wrócił do znacjonalizowanej fabryki w Tomaszowie („Wistom”). W 1945, w czasie wznawiania produkcji, był jej naczelnym dyrektorem, a następnie (1946) pełnił funkcję dyrektora Zjednoczenie Przemysłu Włókien Sztucznych "Chemitex" (Łódź) i dyrektora Biura Konstrukcyjnego dla Odbudowy Fabryki Sztucznego Jedwabiu w Łodzi (1947–1948).

W 1948 objął stanowisko dyrektora Biura Projektów Przemysłu Włókien Sztucznych w Szczecinie, gdzie trwała odbudowa zniszczonej w czasie wojny Vereinigte Glanzstoff-Fabriken AG Elberfeld, Werk Sydowsaue (Zjednoczone Fabryki Tkanin Sztucznych SA w Elberfeld, Zakład w Żydowcach). Już w styczniu 1946 w fabryce Wiskord uruchomiono produkcję tekstry (argony, zobacz krajka), a w latach następnych – z pomocą specjalistów z fabryki w Tomaszowie – produkcję jedwabiu sztucznego (1950) oraz innych włókien i wyrobów z tworzyw sztucznych.

Okres pracy w szkolnictwie wyższym (1948–1972) Od chwili przyjazdu do Szczecina (1948) włączył się do prac zespołu, organizującego w tym mieście uczelnię techniczną. Już w 1947 utworzono Szkołę Inżynierską z trzema Wydziałami: Elektrycznym, Inżynierii Lądowej i Mechanicznym. W kolejnym roku przystąpiono do tworzenia Wydziału Chemicznego. Pierwszy dziekan tego Wydziału – Jerzy Szmid – opracował plan 3-letniego studium chemii (zatwierdzony przez Ministerstwo Oświaty) i organizował pierwsze laboratoria chemiczne. Wraz z pierwszymi studentami poszukiwał sprzętu laboratoryjnego i odczynników w ruinach fabryki benzyny syntetycznej w Policach. thumb|150px|Politechnika Szczecińska – budynek Wydziału Technologii Chemicznej („Stara Chemia”) thumb|150px|Dzianina ze sztucznego jedwabiu wiskozowego thumb|150px|Ksantogenian celulozy (wiskoza) Utworzył Katedrę Maszynoznawstwa Chemicznego. We wrześniu następnego roku powołano Katedrę Inżynierii Chemicznej, a T. Rosner został jej kierownikiem. W kwietniu 1951 przyznano na Wydziale pierwszy dyplom inżyniera-chemika (specjalizacja: inżynieria chemiczna).

W roku akademickim 1950/1951 los Wydziału Chemicznego był zagrożony, głównie z powodu niedoborów kadrowych. Zagrożenie likwidacją udało się zażegnać dziekanowi – Tadeuszowi Rosnerowi (kadencja 1950–1953). Doprowadził on do powołania ministerialnej komisji (profesorowie: Osman Achmatowicz, Jan Zmaczyński i Janusz Ciborowski), która zaleciła odroczenie ministerialnej decyzji o likwidacji. Pozwoliło to uzupełnić braki kadrowe i zapewnić Wydziałowi dalszy rozwój.

Od 1956 do emerytury (1969) był kierownikiem Katedry Włókien Sztucznych. Pełnił też funkcję rektora uczelni w okresie jej przekształcania w Politechnikę Szczecińską (1953–1958). Był po raz drugi dziekanem Wydziału w latach 1964–1969.

Tadeusz Rosner został pochowany został na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie (kwatera 45B/11/10)Miejsce spoczynku prof.Rosnera.

Dorobek naukowy Opublikował ok. 60 prac naukowych w czasopismach naukowo-technicznych lub referowanych na konferencjach; jest autorem 6 patentów. Publikacje dotyczą technologii produkcji włókien sztucznych (modyfikowanych biopolimerów) i syntetycznych i z procesami ochrony środowiska, m.in. Włókna sztuczne, tworzywa Sztuczne. WNT Warszawa 1966 Włókna syntetyczne, tworzywa sztuczne. WNT Warszawa 1969 (wsp. H. Wojcikiewicz) Zagadnienie ścieków fenolowych odprowadzanych do Odry przez zakłady przemysłowe położone w województwie szczecińskim. „Przemysł Chemiczny” 1960 (wsp.) Stopień polimeryzacji polialkoholu winylowego w zależności od metody otrzymywania. „Zesz. Nauk. Polit. Szczec.” 1961) (wsp.) Przyrząd do pomiaru przewodności cieplnej. „Pomiary Automatyka Kontrola” 1963) (wsp.)

Działalność pozauczelniana Był członkiem: Polskiego Towarzystwa Chemicznego i innych towarzystw naukowych założycielem Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego kilku Komisji PAN wielu rad naukowo-technicznych przy zakładach pracy branży chemicznej

Odznaczenia i wyróżnienia, upamiętnienie Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1964) tytuł doktor honoris causa Politechniki Szczecińskiej (1971)

Pamięć o twórcy Wydziału podtrzymują nauczyciele szczecińskich szkół (wśród nich wielu absolwentów Wydziału Chemicznego PS), o czym świadczy zakres materiału z chemii, przekazany uczestnikom konkursu „Omnibus 2010” nt. Wybitni Polacy w dziejach powojennego Szczecina:

Przypisy

; pierwotny tekst z http://www.ps.pl/ps_site/fileadmin/wtich/plikidoartykulow/ITChNiOS_01.pdf jest obecnie niedostępny

* (informacja usunięta z www szkoły po jej aktualizacji)

Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Szczecińskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Centralnym w Szczecinie Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Polscy przedstawiciele technologii i inżynierii chemicznej Kategoria:Rektorzy Politechniki Szczecińskiej Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zmarli w 1972